9. Internationaal zeerecht
Algemeen
Schepen maken gebruik van zeeen, zeeengten (zeestraten) en zeekanalen:
gereglementeerd gebruik van de zee noodzakelijk
Dekolonisatieproces: nieuwe staten wensen een redelijk deel van de opbrengst van de zee
Schaarste van de zee:
het denkbeeld van de onuitputtelijkheid van de zee is voorbij
het onstaan van een sterk geïndustrialiseerde samenleving
Technologische revolutie:
de kolossale toename van het totale tonnage in de koopvaardij
het in de vaar brengen van nieuwe scheepstypes
de intensivering van de offshore exploitatie van olie en gas
de ontwikkeling van de technologie om de natuurlijke rijkdommen van de
diepzeebodem te ontginnen
de energiewinning uit getijden en temperatuurverschillen
United nations convention on the law of the sea (UNCLOS) 16 november 1994 van kracht:
Het verdrag bestrijkt bijna alle delen van de oceaan en het gebruik ervan: scheepvaart en
overvlucht, exploratie en exploitatie, milieubehoud, visserij…
Interne wateren
Maken deel uit van de binnenwateren
Onbeperkte soevereiniteit van de staat
Wateren gelegen aan de landzijde van de basislijn vanwaar de
territoriale wateren worden gemeten: laagwaterlijn langs de kust
Binnenwateren: interne wateren, wateren van kanalen, rivieren, meren
en binnenzeeën
Territoriale wateren
Bevoegdheden van de kuststaat
Territoriale zee = deel van zee waarop kuststaat soevereiniteit uitoefent
Soevereiniteit = bevoegdheid om binnen de door het volkenrecht
getrokken grenzen zelfstandig en volkomen onafhankelijk van andere
staten regeermacht uit te oefenen
Bevoegdheden kuststaat:
inzake scheepvaart, marien wetenschappelijk onderzoek, gezondheidszorg, rechtsmacht,
veiligheid en defensie, douane en fiscaliteit
Breedte van de territoriale wateren
Reikwijdte kanonschot → 12 mijlsgrens (22km) (1 november 1987 België)
Recht van onschuldige doorvaart
Schepen van alle staten doorheen de territoriale wateren mogen varen zolang de vrede, orde
en veiligheid van de kuststaat niet in het gedrang komt
, Voorbeelden niet-onschuldige doorvaart:
Elke bedreiging van geweld tegen de kusstaat
Propaganda gerecht tegen de kusstaat
Grondstof, munt of persoon strijdig met douane, fiscale, immigratie of
gezondheidsvoorschriften van de kuststaat
Elke daad van opzettelijke en ernstige vervuiling, strijdig met het verdrag
Kusstaten mogen onschuldige doorvaart niet belemmeren: enkel kosten verrichte diensten
aanrekenen (loods- en sleepdiensten)
Aangrenzende zone
Deel van de zee dat grenst aan de territoriale zee en waarop de kuststaat beperkte
bevoegdheden heeft (toezicht m.b.t. immigratievoorschriften, fiscaliteit, douane, gezondheid)
Zone mag niet verder uitstrekken dan 12 mijl
Exclusieve economische zone
Rechten van kuststaten en niet-kuststaten
Ontstaan EEZ: gevolg politieke en technologische ontwikkelingen
EEZ= marien rechtsgebied waarop de kuststaat een aantal rechten en bevoegdheden kan
uitoefenen nl. welbepaalde soevereine economische rechten
Enkele bevoegdheden kuststaat:
Exploratie en exploitatie, behoud en beheer van de levende en niet-levende
rijkdommen van de zeebodem en de ondergrond en de bovenliggende wateren
Rechtsbevoegdheid inzake marien wetenschappelijk onderzoek
Rechtsbevoegdheid inzake marien milieubescherming
Niet-kuststaten hebben rechten in de EEZ:
Vrijheid van scheepvaart en overvlucht
Vrijheid tot het leggen van kabels en pijpleidingen
Breedte van de EEZ
Maximum 200 mijl vanaf de basislijnen uitstrekken
Niet tot de volle zee
Afbakening tss aangrenzende en tegenoverliggende staten gebeurt via
volkenrechtelijke overeenkomst
EEZ België: 60km (Engeland): hopelijk geen gasbellen of olievelden: bescherming leefmilieu
Vroeger dit gebied volle zee: afval geloosd: niet voor rechter dagen, nu wel: enkel rechter
vlagstaat
Volle zee
Open voor alle staten: niemand kan soevereiniteit of deel ervan aan zich onderwerpen
Principes:
Vrijheid van scheepvaart
Algemeen
Schepen maken gebruik van zeeen, zeeengten (zeestraten) en zeekanalen:
gereglementeerd gebruik van de zee noodzakelijk
Dekolonisatieproces: nieuwe staten wensen een redelijk deel van de opbrengst van de zee
Schaarste van de zee:
het denkbeeld van de onuitputtelijkheid van de zee is voorbij
het onstaan van een sterk geïndustrialiseerde samenleving
Technologische revolutie:
de kolossale toename van het totale tonnage in de koopvaardij
het in de vaar brengen van nieuwe scheepstypes
de intensivering van de offshore exploitatie van olie en gas
de ontwikkeling van de technologie om de natuurlijke rijkdommen van de
diepzeebodem te ontginnen
de energiewinning uit getijden en temperatuurverschillen
United nations convention on the law of the sea (UNCLOS) 16 november 1994 van kracht:
Het verdrag bestrijkt bijna alle delen van de oceaan en het gebruik ervan: scheepvaart en
overvlucht, exploratie en exploitatie, milieubehoud, visserij…
Interne wateren
Maken deel uit van de binnenwateren
Onbeperkte soevereiniteit van de staat
Wateren gelegen aan de landzijde van de basislijn vanwaar de
territoriale wateren worden gemeten: laagwaterlijn langs de kust
Binnenwateren: interne wateren, wateren van kanalen, rivieren, meren
en binnenzeeën
Territoriale wateren
Bevoegdheden van de kuststaat
Territoriale zee = deel van zee waarop kuststaat soevereiniteit uitoefent
Soevereiniteit = bevoegdheid om binnen de door het volkenrecht
getrokken grenzen zelfstandig en volkomen onafhankelijk van andere
staten regeermacht uit te oefenen
Bevoegdheden kuststaat:
inzake scheepvaart, marien wetenschappelijk onderzoek, gezondheidszorg, rechtsmacht,
veiligheid en defensie, douane en fiscaliteit
Breedte van de territoriale wateren
Reikwijdte kanonschot → 12 mijlsgrens (22km) (1 november 1987 België)
Recht van onschuldige doorvaart
Schepen van alle staten doorheen de territoriale wateren mogen varen zolang de vrede, orde
en veiligheid van de kuststaat niet in het gedrang komt
, Voorbeelden niet-onschuldige doorvaart:
Elke bedreiging van geweld tegen de kusstaat
Propaganda gerecht tegen de kusstaat
Grondstof, munt of persoon strijdig met douane, fiscale, immigratie of
gezondheidsvoorschriften van de kuststaat
Elke daad van opzettelijke en ernstige vervuiling, strijdig met het verdrag
Kusstaten mogen onschuldige doorvaart niet belemmeren: enkel kosten verrichte diensten
aanrekenen (loods- en sleepdiensten)
Aangrenzende zone
Deel van de zee dat grenst aan de territoriale zee en waarop de kuststaat beperkte
bevoegdheden heeft (toezicht m.b.t. immigratievoorschriften, fiscaliteit, douane, gezondheid)
Zone mag niet verder uitstrekken dan 12 mijl
Exclusieve economische zone
Rechten van kuststaten en niet-kuststaten
Ontstaan EEZ: gevolg politieke en technologische ontwikkelingen
EEZ= marien rechtsgebied waarop de kuststaat een aantal rechten en bevoegdheden kan
uitoefenen nl. welbepaalde soevereine economische rechten
Enkele bevoegdheden kuststaat:
Exploratie en exploitatie, behoud en beheer van de levende en niet-levende
rijkdommen van de zeebodem en de ondergrond en de bovenliggende wateren
Rechtsbevoegdheid inzake marien wetenschappelijk onderzoek
Rechtsbevoegdheid inzake marien milieubescherming
Niet-kuststaten hebben rechten in de EEZ:
Vrijheid van scheepvaart en overvlucht
Vrijheid tot het leggen van kabels en pijpleidingen
Breedte van de EEZ
Maximum 200 mijl vanaf de basislijnen uitstrekken
Niet tot de volle zee
Afbakening tss aangrenzende en tegenoverliggende staten gebeurt via
volkenrechtelijke overeenkomst
EEZ België: 60km (Engeland): hopelijk geen gasbellen of olievelden: bescherming leefmilieu
Vroeger dit gebied volle zee: afval geloosd: niet voor rechter dagen, nu wel: enkel rechter
vlagstaat
Volle zee
Open voor alle staten: niemand kan soevereiniteit of deel ervan aan zich onderwerpen
Principes:
Vrijheid van scheepvaart
