Samenvatting verspaningstechnologie:
H1 Inleiding
Verantwoorde houtverspaning -> 4 belangrijke factoren
->Kennis te bewerken materiaal
->Kennis van de bewerkingssituatie/ werkmethoden
->Kennis snijgereedschappen
->Vakkennis/ praktijkervaring
Rendement -> streven naar verantwoorde verspaningsmethoden!
H2 Economische aspecten bij de houtverspaning
2.1 De kwaliteit vh bewerkingsoppervlak en het bedrijfsrendement
Goed geschaafd en zuiver bewerkingsoppervlak
=> vlotte doorstroom naar eindafwerking
Tijdsduur daaropvolgende bewerkingen => afh van toestand bewerkte opp
Extra schuurbewerkingen en schuurmateriaal => Extra kosten eindproduct
2.2 De keuze van snijgereedschappen
Aanschaffen snijgereedschap => goed documenteren + kritisch opstellen
Belangrijke factoren keuze snijgereedschap:
->Aard materiaal
->Gewenste afwerkingsgraad
->Karakteristieken bewerkingsresultaat
1
,H3 Invloed van hout op de verspaning
3.1 Opbouw van het hout
-Inhoudstoffen => tussen vaten en cellen
=>Hebben grote invloed op het bewerkingsresultaat
->Looizuur: *Komt voor in eiken (vb)
*Kan gereedschap aantasten => verkleuring
->Hars: *Komt voor in grenen (vb)
*Kleeft aan gereedschap -> vrijloopshoek verkleint
*Snijdende werking gaat achteruit, grotere slijtage, stomp worden
->Kalk: *Komt voor in teak (vb)
*Schurende werking => bot worden gereedschap
->Kiezel: *Komt voor in basralocus (vb)
*Slijtage + beschadiging
->Afzine: *Komt voor in afzelia (vb)
->Moet in vochtige toestand bewerkt worden
-De hardheid
->Zachte houtsoorten => dunwandige celwanden
->makkelijke verwerking
->goed snijdend gereedschap + gepaste spaanhoek noodzakelijk
->Harde houtsoorten => dikke en goed gestructureerde celwanden
=> hogere stabiliteit
->meer weerstand
->meer druk op snede en spaanvlak
->meer kans op terugveren -> geen zuiver opp meer
2
,-De structuur
=>Grote invloed op bewerkbaarheid
-Veel voorkomende groeiverschijnselen: draaigroei, vertakking, kwasten, kruisdraad…
=>negatieve invloed bewerkingsresultaat
3.2 Opbouw van plaatmaterialen
-Plaatmateriaal = samengesteld uit diverse kleine houtstukjes die in verschillende
richtingen met elkaar onder druk verlijmd zijn
=>Heterogene opbouw -> basis toepassing met bijzonder snijgereedschap
3.3 Beitelslijtage (extra)
Slijpen van de snede gebeurt wanneer:
->opp werkstuk onvoldoende zuiver
->slijtage op mes groter wordt dan 0.2 mm
->stroomafname van machine te hoog wordt
->snedebreuk wordt vastgelegd
H4 Definitie van verspaning
Verspanen hout -> wig met een scherpe zijkant
->Wig met kracht => deeltjes hout worden verwijderd
Verspaning: splijtwerking wig + snijwerking van het mes
Handbewerkingen: schaafmes beweegt evenwijdig tov de houtvezels
Machinale bewerkingen: schaaf- en freeswerktuigen maken ronddraaiende
beweging
3
,H5 De snijrichtingen
3 Hoofdrichtingen: -Lengterichting A
-Dwarsrichting B
-Kopsvlak C
5.1 Werken in langshout
-Met houtdraad: vlotte bewerking => zuivere oppervlaktegladheid
-Tegen de houtdraad: minder vlotte bewerking -> uitscheuren vezels
=>onzuivere oppervlaktegladheid
5.2 Werken in dwarshout
Gemakkelijk werk -> opgeruwd oppervlak
5.3 Werken op kopshout
-Hoek tussen richting houtvezels en bewegingsrichting snede = 90°
-> licht ruw opp
=>Oplossing: snijtanden eenzijdig schuin op stellen tov as snijgereedschap
OF: Snijsnelheid verhogen
4
, H6 De verspaningswijzen
2 wijzen: tegenloop of meeloop
6.1 Tegenloopverspaning
-Snijrichting is tegenovergesteld aan de voeding richting
-Spaanvorming: minimum -> maximum
-Op bewerkingsopp -> machineslagen
-Onnauwkeurige rondloop -> slagen variabele grootte
-MAN en MEC mogelijk
-Gevaar terugslag bij inloopwerk
-Sterk draadverloop/ tegendraad -> onzuiver opp -> uitscheuring
-Uitscheuren beperken -> kleine aanvoersnelheid/ grote snijsnelheid -> standtijd
verminderd
6.2 Meeloopverspaning
-Snijrichting en voeding verlopen in dezelfde richting
-Spaanvorming: maximum -> minimum
-Zeer zuivere snijoppervlakken -> zelfs bij warrige vezelrichting
-Enkele MEC -> MAN te gevaarlijk
-Standtijd van gereedschap 20 a 25% lager dan bij tegenloop verspaning
6.3 Meeloop- en tegenloopverspaning bij zagen
-Bij meeloop en tegenloop -> maar éen zuivere zijde
-Tegenloop => onzuiverheden aan onderzijde
-Meeloop => onzuiverheden aan bovenzijde
5
H1 Inleiding
Verantwoorde houtverspaning -> 4 belangrijke factoren
->Kennis te bewerken materiaal
->Kennis van de bewerkingssituatie/ werkmethoden
->Kennis snijgereedschappen
->Vakkennis/ praktijkervaring
Rendement -> streven naar verantwoorde verspaningsmethoden!
H2 Economische aspecten bij de houtverspaning
2.1 De kwaliteit vh bewerkingsoppervlak en het bedrijfsrendement
Goed geschaafd en zuiver bewerkingsoppervlak
=> vlotte doorstroom naar eindafwerking
Tijdsduur daaropvolgende bewerkingen => afh van toestand bewerkte opp
Extra schuurbewerkingen en schuurmateriaal => Extra kosten eindproduct
2.2 De keuze van snijgereedschappen
Aanschaffen snijgereedschap => goed documenteren + kritisch opstellen
Belangrijke factoren keuze snijgereedschap:
->Aard materiaal
->Gewenste afwerkingsgraad
->Karakteristieken bewerkingsresultaat
1
,H3 Invloed van hout op de verspaning
3.1 Opbouw van het hout
-Inhoudstoffen => tussen vaten en cellen
=>Hebben grote invloed op het bewerkingsresultaat
->Looizuur: *Komt voor in eiken (vb)
*Kan gereedschap aantasten => verkleuring
->Hars: *Komt voor in grenen (vb)
*Kleeft aan gereedschap -> vrijloopshoek verkleint
*Snijdende werking gaat achteruit, grotere slijtage, stomp worden
->Kalk: *Komt voor in teak (vb)
*Schurende werking => bot worden gereedschap
->Kiezel: *Komt voor in basralocus (vb)
*Slijtage + beschadiging
->Afzine: *Komt voor in afzelia (vb)
->Moet in vochtige toestand bewerkt worden
-De hardheid
->Zachte houtsoorten => dunwandige celwanden
->makkelijke verwerking
->goed snijdend gereedschap + gepaste spaanhoek noodzakelijk
->Harde houtsoorten => dikke en goed gestructureerde celwanden
=> hogere stabiliteit
->meer weerstand
->meer druk op snede en spaanvlak
->meer kans op terugveren -> geen zuiver opp meer
2
,-De structuur
=>Grote invloed op bewerkbaarheid
-Veel voorkomende groeiverschijnselen: draaigroei, vertakking, kwasten, kruisdraad…
=>negatieve invloed bewerkingsresultaat
3.2 Opbouw van plaatmaterialen
-Plaatmateriaal = samengesteld uit diverse kleine houtstukjes die in verschillende
richtingen met elkaar onder druk verlijmd zijn
=>Heterogene opbouw -> basis toepassing met bijzonder snijgereedschap
3.3 Beitelslijtage (extra)
Slijpen van de snede gebeurt wanneer:
->opp werkstuk onvoldoende zuiver
->slijtage op mes groter wordt dan 0.2 mm
->stroomafname van machine te hoog wordt
->snedebreuk wordt vastgelegd
H4 Definitie van verspaning
Verspanen hout -> wig met een scherpe zijkant
->Wig met kracht => deeltjes hout worden verwijderd
Verspaning: splijtwerking wig + snijwerking van het mes
Handbewerkingen: schaafmes beweegt evenwijdig tov de houtvezels
Machinale bewerkingen: schaaf- en freeswerktuigen maken ronddraaiende
beweging
3
,H5 De snijrichtingen
3 Hoofdrichtingen: -Lengterichting A
-Dwarsrichting B
-Kopsvlak C
5.1 Werken in langshout
-Met houtdraad: vlotte bewerking => zuivere oppervlaktegladheid
-Tegen de houtdraad: minder vlotte bewerking -> uitscheuren vezels
=>onzuivere oppervlaktegladheid
5.2 Werken in dwarshout
Gemakkelijk werk -> opgeruwd oppervlak
5.3 Werken op kopshout
-Hoek tussen richting houtvezels en bewegingsrichting snede = 90°
-> licht ruw opp
=>Oplossing: snijtanden eenzijdig schuin op stellen tov as snijgereedschap
OF: Snijsnelheid verhogen
4
, H6 De verspaningswijzen
2 wijzen: tegenloop of meeloop
6.1 Tegenloopverspaning
-Snijrichting is tegenovergesteld aan de voeding richting
-Spaanvorming: minimum -> maximum
-Op bewerkingsopp -> machineslagen
-Onnauwkeurige rondloop -> slagen variabele grootte
-MAN en MEC mogelijk
-Gevaar terugslag bij inloopwerk
-Sterk draadverloop/ tegendraad -> onzuiver opp -> uitscheuring
-Uitscheuren beperken -> kleine aanvoersnelheid/ grote snijsnelheid -> standtijd
verminderd
6.2 Meeloopverspaning
-Snijrichting en voeding verlopen in dezelfde richting
-Spaanvorming: maximum -> minimum
-Zeer zuivere snijoppervlakken -> zelfs bij warrige vezelrichting
-Enkele MEC -> MAN te gevaarlijk
-Standtijd van gereedschap 20 a 25% lager dan bij tegenloop verspaning
6.3 Meeloop- en tegenloopverspaning bij zagen
-Bij meeloop en tegenloop -> maar éen zuivere zijde
-Tegenloop => onzuiverheden aan onderzijde
-Meeloop => onzuiverheden aan bovenzijde
5
