100% tevredenheidsgarantie Direct beschikbaar na je betaling Lees online óf als PDF Geen vaste maandelijkse kosten 4,6 TrustPilot
logo-home
Samenvatting

Samenvatting algemene psychologie

Beoordeling
4,0
(1)
Verkocht
5
Pagina's
98
Geüpload op
31-05-2018
Geschreven in
2016/2017

Uitgebreide samenvatting van het vak algemene psychologie, gemaakt a.d.h.v. notities tijdens de lessen, het handboek en de powerpoints. Uit het eerste semester van de eerste bachelor psychologie.

Voorbeeld van de inhoud

Algemene psychologie 2016-17




INHOUDSOPGAVE

ALGEMENE PSYCHOLOGIE.................................................................................................................7

INLEIDING: WAT IS PSYCHOLOGIE?....................................................................................................7
1. EEN DEFINITIE VAN PSYCHOLOGIE...........................................................................................................7
2. ONTWIKKELINGEN DIE DE PSYCHOLOGIE MOGELIJK GEMAAKT HEBBEN............................................................7
2.1 REDE, INTUÏTIE EN GELOOF......................................................................................................................7
2.2 DE WETENSCHAPPELIJKE REVOLUTIE..........................................................................................................7
2.3 DE COPERNICAANSE REVOLUTIE...............................................................................................................7
2.4 START TWEE CULTUREN..........................................................................................................................7
2.5 ONTWIKKELINGEN IN DE FILOSOFIE............................................................................................................8
2.6 DE EVOLUTIETHEORIE.............................................................................................................................8
2.7 EERSTE PSYCHOLOGISCHE EXPERIMENTEN...................................................................................................8
3. BEGINJAREN VAN DE . .........................................................................................................................8
3.1 STRUCTURALISME..................................................................................................................................8
3.2 GESTALTPSYCHOLOGIE............................................................................................................................9
3.3 FUNCTIONALISME..................................................................................................................................9
3.4 BEHAVIORISME.....................................................................................................................................9

 SKINNER: MENTALE PROCESSEN BESTAAN NIET..............................................................................9
3.5 HERMENEUTISCHE ALTERNATIEF...............................................................................................................9

FREUD: PSYCHOANALYSE..................................................................................................................9
3.6 SAMENVATTING..................................................................................................................................10
4. DE HEDENDAAGSE ...........................................................................................................................10
4.1 HET BELANG VAN BIOLOGIE...................................................................................................................10
4.2 HET BELANG VAN COGNITIEVE PROCESSEN................................................................................................10
4.3 HET BELANG VAN SOCIAAL-CULTURELE CONTEXT........................................................................................10
5. ONDERZOEKSMETHODEN IN DE . ..........................................................................................................11
5.1 BESCHRIJVEND ONDERZOEK...................................................................................................................11

 NADEEL: GENERALISEERBAARHEID.................................................................................................12
5.2 CORRELATIE-ONDERZOEK......................................................................................................................12
5.3 EXPERIMENTEEL ONDERZOEK.................................................................................................................13

1. VOOR HET EXPERIMENT:.............................................................................................................13

2. HYPOTHESEFORMULERING: VOORSPELLING OP BASIS V/E THEORIE DIE IN EEN EXPERIMENT
WORDT GETOETST...........................................................................................................................13

3. IN EXPERIMENT ‘GIETEN’:...........................................................................................................13

4. DATA VERZAMELEN EN ANALYSEREN:.........................................................................................13



1

,Algemene psychologie 2016-17


5. EVALUEREN HYPOTHESE EN TERUGKOPPELING THEORIE:...........................................................13
6. IS WETENSCHAP ALTIJD JUIST?.............................................................................................................13
6.1 FOUTEN BIJ HET ONDERZOEK.................................................................................................................13
6.2 CONVERGERENDE EVIDENTIE..................................................................................................................14

HOOFDSTUK 3: GEWAARWORDING.................................................................................................15
1. GEWAARWORDING VS WAARNEMING..................................................................................................15
1.1 VIJF EXTRA ZINTUIGEN..........................................................................................................................15
2. HET GEZICHTSVERMOGEN...................................................................................................................15
2.1 DE FYSICA VAN HET LICHT.....................................................................................................................15
2.2 HET OOG EN DE GEZICHTSBANEN............................................................................................................15
2.3 HELDERHEID EN LICHTPERCEPTIE.............................................................................................................16
2.4 KLEURPERCEPTIE.................................................................................................................................17
3. HET GEHOOR...................................................................................................................................17
3.1 DE FYSICA VAN HET GELUID...................................................................................................................17
3.2 HET OOR...........................................................................................................................................17
3.3 PERCEPTIE VAN TOONSTERKTE, -HOOGTE EN KLANKKLEUR...........................................................................17
3.4 GEHOORVERLIES EN DE BEHANDELING ERVAN............................................................................................18
4. DE REUKZIN....................................................................................................................................18
4.1 GEUREN DETECTEREN EN IDENTIFICEREN..................................................................................................18
5. DE SMAAKZIN..................................................................................................................................19
6. DE ZINTUIGEN VAN DE HUID...............................................................................................................19
6.1 DRUK EN TEMPERATUUR.......................................................................................................................19
6.2 PIJN..................................................................................................................................................20
7. KINESTHESIE EN EVENWICHTSGEVOEL....................................................................................................20
8. PSYCHOFYSICA.................................................................................................................................21
9. CROSSMODALE INTEGRATIE................................................................................................................21

HOOFDSTUK 4: WAARNEMING........................................................................................................22
1. VAN ZINTUIGLIJKE GEWAARWORDING NAAR WAARNEMING.......................................................................22
1.1 GEWAARWORDING IS EEN ACTIEF PROCES................................................................................................22
1.2 VAN DE RETINA NAAR DE HERSENEN: BOTTOM-UPPROCESSEN.....................................................................23
1.3 WAARNEMING VAN DIEPTE EN BEWEGING................................................................................................25
1.4 WAARNEMING EN ACTIE.......................................................................................................................26
1.5 WAARNEMING EN LEREN......................................................................................................................27

HOOFDSTUK 6: CONDITIONERING EN LEREN...................................................................................29
1. SITUERING......................................................................................................................................29
2. KLASSIEKE CONDITIONERING...............................................................................................................29
2.1 DE INZICHTEN VAN PAVLOV...................................................................................................................29
2.2 KENMERKEN.......................................................................................................................................30
2.3 PROBLEMEN.......................................................................................................................................30
2.4 HET COGNITIEVE ALTERNATIEF................................................................................................................31




2

,Algemene psychologie 2016-17


 S-R..................................................................................................................................................31
2.5 KLASSIEKE CONDITIONERING BIJ MENSEN..................................................................................................31
3. OPERANTE CONDITIONERING...............................................................................................................32
3.1 THORNDIKE EN SKINNER.......................................................................................................................32
3.2 BEKRACHTIGING..................................................................................................................................33
3.3 STRAF...............................................................................................................................................34
3.4 HET BELANG VAN DE CONTEXT...............................................................................................................36
3.5 WAT WORDT BIJ OPERANTE CONDITIONERING GELEERD?.............................................................................36
4. OBSERVEREND LEREN........................................................................................................................37
4.1 CULTURELE VERSCHILLEN.......................................................................................................................37
5. CASE: CONDITIONERING ZONDER BEWUSTZIJN........................................................................................38
6. LEREN: NEURONAAL..........................................................................................................................38

HOOFDSTUK 7: ONTHOUDEN EN VERGETEN....................................................................................39
1. ACHTERGROND................................................................................................................................39
1.1 DE REMINISCENTIEBULT........................................................................................................................39
1.2 DE BEVINDINGEN VAN EBBINGHAUS........................................................................................................39
1.3 HET GEHEUGEN BESTAAT UIT VERSCHILLENDE GEHEUGENSYSTEMEN..............................................................39
1.4 HERINNEREN......................................................................................................................................40
2. MODEL VAN ATKINSON & SHIFFRIN.....................................................................................................40
2.1 DE SENSORISCHE GEHEUGENS................................................................................................................40
2.2 HET KORTETERMIJNGEHEUGEN (KTG).....................................................................................................40
2.3 HET LANGETERMIJNGEHEUGEN (LTG).....................................................................................................41
3. VERDERE ONTWIKKELINGEN................................................................................................................41
3.1 VAN KTG NAAR WERKGEHEUGEN...........................................................................................................41
3.2 NAUWE INTERACTIE TUSSEN HET WERKGEHEUGEN EN HET LTG....................................................................41
3.3 EEN REALISTISCHER KIJK OP DE INFORMATIEOVERDRACHT VAN WG NAAR LTG...............................................42
3.4 INDIVIDUELE VERSCHILLEN IN WG?.........................................................................................................42
4. INFORMATIE VERWERVEN...................................................................................................................42
4.1 GEHEUGENSTEUNTJES...........................................................................................................................43
5. OPSLAAN EN BEWAREN......................................................................................................................43
5.1 GEDISTRIBUEERDE REPRESENTATIES.........................................................................................................43
5.2 INHOUDSGEBASEERDE  ADRESGEBASEERDE ORGANISATIE.............................................................................44
6. INFORMATIE OPROEPEN.....................................................................................................................44
7. INTERFERENTIE BIJ HET OPROEPEN........................................................................................................45
7.1 PROACTIEVE INTERFERENTIE...................................................................................................................45
7.2 HET TOETSEFFECT................................................................................................................................45
8. DISTINCTIE ALS HULP BIJ HET HERINNEREN.............................................................................................45
9. HERINNERING = RECONSTRUCTIE.........................................................................................................45
9.1 OOGGETUIGENVERKLARINGEN................................................................................................................46
9.2 RECONSTRUCTIE EN VERDRONGEN HERINNERINGEN....................................................................................46
10. AMNESIE.......................................................................................................................................46
10.1 AMNESIE: HM..................................................................................................................................48
10.2 IMPLICIETE GEHEUGEN........................................................................................................................48



3

,Algemene psychologie 2016-17


HOOFDSTUK 8: TAAL.......................................................................................................................49
1. SPREKEN.........................................................................................................................................49
1.1 VAN BRABBELEN NAAR ZINNEN...............................................................................................................49
1.2 VAN PREVERBALE BOODSCHAP NAAR SPRAAKKLANKEN................................................................................50
1.3 KENMERKEN VAN SPRAAK.....................................................................................................................50
1.4 AFASIE..............................................................................................................................................51
2. LUISTEREN EN LEZEN.........................................................................................................................51
2.1 VERSTAAN..........................................................................................................................................51
2.2 LEZEN...............................................................................................................................................52
2.3 DYSLEXIE...........................................................................................................................................52
3. HOE LEIDT TAAL TOT BETEKENIS?.........................................................................................................53
3.1 HET SEMANTISCHE SYSTEEM..................................................................................................................53
3.2 EMBODIED COGNITION.........................................................................................................................53
4. ANDERE TAALVORMEN......................................................................................................................54
4.1 GEBAREN EN TAAL...............................................................................................................................54
4.2 MEERTALIGHEID..................................................................................................................................54
5. KUNNEN DIEREN TAAL LEREN GEBRUIKEN?.............................................................................................54

HOOFDSTUK 9: DENKEN..................................................................................................................55
1. PROBLEMEN OPLOSSEN......................................................................................................................55
1.1 ALGORITMEN......................................................................................................................................55
1.2 HEURISTIEKEN.....................................................................................................................................56
1.3 ANALOGIEËN......................................................................................................................................56
1.4 INSTELLING.........................................................................................................................................56
1.5 MENTALE MODELLEN...........................................................................................................................57
2. REDENEREN.....................................................................................................................................58
2.1 DEDUCTIEF REDENEREN........................................................................................................................58
2.2 INDUCTIEF REDENEREN.........................................................................................................................60
3. BESLISSINGEN NEMEN........................................................................................................................61
3.1 SIGNAALDETECTIEMODEL......................................................................................................................61
3.2 FACTOREN DIE DE PERCEPTIE V/H SIGNAAL BEÏNVLOEDEN............................................................................61
3.3 FACTOREN DIE EEN ROL SPELEN BIJ HET ANTWOORDCRITERIUM....................................................................63
3.4 EMOTIONELE VERTEKENINGEN................................................................................................................63
3.5 INVLOED VAN TAAL..............................................................................................................................64

HOOFDSTUK 10: MOTIVATIE EN EMOTIE.........................................................................................66
1. WAT IS EMOTIE?..............................................................................................................................66
1.1 GEZICHTSUITDRUKKING VAN EMOTIES......................................................................................................66
1.2 HET SYMPATSICHE ZENUWSTELSEL..........................................................................................................67
1.3 EMOTIES EN COGNITIEVE CONTROLE........................................................................................................67
1.4 ONBEWUSTE PROCESSEN BIJ STIMULUSBEOORDELING.................................................................................68
1.5 DIMENSIES VAN EMOTIES......................................................................................................................68
2. EMOTIE EN COGNITIE.........................................................................................................................68
2.1 VOORSPELLEN VAN EMOTIES..................................................................................................................70



4

,Algemene psychologie 2016-17


3. NEURONALE REPRESENTATIES VAN EMOTIES...........................................................................................70
3.1 LOKALISATIE EMOTIES?.........................................................................................................................70
3.2 LIMBISCH SYSTEEM EN CORTEX...............................................................................................................70
3.3 HET LIMBISCH SYSTEEM........................................................................................................................71
3.4 CORTICAAL.........................................................................................................................................71
4. WAT IS MOTIVATIE?.........................................................................................................................71
4.1 MOTIVATIE EN BEHOEFTEN....................................................................................................................72
4.2 MOTIVATIE EN DOELEN.........................................................................................................................72
4.3 CONFLICTERENDE BEHOEFTEN/DOELEN....................................................................................................73
5. HONGER.........................................................................................................................................73
6. SEKS..............................................................................................................................................74
6.1 SEKS EN BIOLOGIE: HORMONEN..............................................................................................................74
6.2 SEKS: SOCIAAL-CULTURELE FACTOREN......................................................................................................74
6.3 FREQUENTIE SEKS................................................................................................................................75
6.4 ANDERE GEAARDHEDEN........................................................................................................................75
7. PRESTATIEMOTIVATIE........................................................................................................................75
7.1 NATURE – NURTURE? CASE: ACADEMISCH SUCCES.....................................................................................77
7.2 HOE WORDT TAAKMOTIVATIE VERWORVEN?.............................................................................................77
7.3 HOE WORDT VERMIJDEN VAN FAALANGST VERWORVEN?............................................................................77
7.4 PRESTATIEMOTIVATIE  PRESTATIE............................................................................................................77

HOOFDSTUK 12: PSYCHOPATHOLOGIE............................................................................................78
1. DEFINTIE........................................................................................................................................78
1.1 CRITERIA............................................................................................................................................78
1.2 DETERMINANTEN: TRIADE.....................................................................................................................78
1.3 ALGEMEEN: BIOLOGISCHE FACTOREN.......................................................................................................78
1.4 ALGEMEEN: PSYCHISCHE FACTOREN........................................................................................................79
1.5 ALGEMEEN: SOCIALE FACTOREN.............................................................................................................79
1.6 SYNTHESE: DIATHESE-STRESS MODEL.......................................................................................................80
1.7 CLASSIFICATIE: DSM............................................................................................................................80
2. SOORTEN STOORNISSEN: IN DE KINDERTIJD............................................................................................81
2.1 AUTISMESPECTRUMSTOORNIS (ASS).......................................................................................................81
3. STOORNIS IN ALCOHOLGEBRUIK EN ALCOHOLINTOXICATIE..........................................................................82
4. PSYCHOTISCHE STOORNISSEN..............................................................................................................82
4.1 SHIZOFRENIE.......................................................................................................................................82
5. STEMMINGSSTOORNISSEN..................................................................................................................85
5.1 BIPOLAIRE STOORNIS............................................................................................................................85
5.2 DEPRESSIESTOORNIS.............................................................................................................................85
5.3 ANGSTSTOORNISSEN............................................................................................................................87
6. PREVALENTIE...................................................................................................................................89

HOOFDSTUK 14: THERAPIEËN..........................................................................................................90
1. BEHANDELING VAN MENTALE STOORNISSEN...........................................................................................90
2. BIOLOGISCHE THERAPIEBENADERINGEN.................................................................................................91
2.1 DOELTREFFENDHEID.............................................................................................................................92


5

,Algemene psychologie 2016-17


3. PSYCHISCHE THERAPIEBENADERINGEN...................................................................................................93
3.1 SUÏCIDE.............................................................................................................................................93
4. PSYCHOTHERAPIE.............................................................................................................................93
4.1 PSYCHOANALYSE.................................................................................................................................93
4.2 KENMERKEN HEDENDAAGSE PSYCHODYNAMISCHE THERAPIE........................................................................94
5. HUMANISTISCHE THERAPIEËN..............................................................................................................94
5.1 CLIËNTGERICHTE THERAPIE....................................................................................................................94
5.2 FOCUSTHERAPIE..................................................................................................................................94
6. GEDRAGSTHERAPIE...........................................................................................................................95
6.1 TECHNIEKEN KLASSIEKE CONDITIONERING.................................................................................................95
6.2 ANDERE TECHNIEKEN...........................................................................................................................95
6.3 ANDERE COGNITIEVE TECHNIEKEN...........................................................................................................96
6.4 PROTOCOLLEN....................................................................................................................................96
7. DOELTREFFENDHEID..........................................................................................................................97
7.1 DETERMINANTEN SUCCES......................................................................................................................97




6

,Algemene psychologie 2016-17




ALGEMENE PSYCHOLOGIE
INLEIDING : WAT IS PSYCHOLOGIE?

- ‘Bad news’: negateee eisie 
o Populariteit ean pseudowetenschap
  eeel boeken maar auteurs weinig kennis oeer 
o Stereotypering flms
o Gerechtsdeskundigen – tegenspraak
- ‘Good news’: psychologisering ean de samenleeing
o Onderwijs (ADHD, dyslexie,…: krijgen hulp), te, jobs, pathologie,…

1. EEN DEFINITIE VAN PSYCHOLOGIE


 = Een wetenschap waarbij menselijk gedrag wordt bestudeerd. Deze gedragsevidentie wordt gebruikt om
interne processen (ten grondslag aan dit gedrag) te begrijpen.
 Gedrag begrijpen door op een systematische manier te observeren en kijken hoe het wordt beïnvloed door
de omgeeing.

2. ONTWIKKELINGEN DIE DE PSYCHOLOGIE MOGELIJK GEMAAKT HEBBEN


2.1 REDE, INTUÏTIE EN GELOOF

A) FILOSOFIE IN HET OUDE GRIEKENLAND

1e ineloedrijke geschrifen oeer het functoneren ean de mens:

 Plato: Onderscheid tussen lichaam en geest  Obsereate minder ean belang
 Aristoteles: Meer belang aan obsereate ( geen ware kennis op obsereeren!)
o Uitgaan ean onwrikbare uitgangspunten (= axioma’s)


2.2 DE WETENSCHAPPELIJKE REVOLUTIE

- Kerk: nadenken, intuïtef aaneoelen, goddelijke ingeeingen
o  Europa 16e – 17e E: Ware kennis gebaseerd op systematsche obsereate actef ingrijpen


2.3 DE COPERNICAANSE REVOLUTIE

- Mens = centrum unieersum, geest heef eigen erije wil
- Kalender klopt niet meer  wetenschappelijke reeolute !
o Nieuwe data experimenten: Kerk tegen  mens = centraal
- Belangrijke namen:
o Copernicus: Aarde ≠ middelpunt ean het heelal
o Galileo Galilei: Uiteinding 1e telescoop
o Newton: Beschrijeing bewegingen e/d planeten rond de zon


2.4 START TWEE CULTUREN

- Klassieke humanistsche cultuur (alfa) = geesteswetenschappen
- Natuurwetenschappelijke cultuur (bèta)
-  Weinig kennis oeer elkaar weinig contact met elkaar



7

, Algemene psychologie 2016-17


2.5 ONTWIKKELINGEN IN DE FILOSOFIE
- Platonisch dualisme: lichaam – geest  Onafankelijk ean elkaar!! D
- Rationalisme: Ware kennis is gebaseerd op rede es
- Nativisme: Aangeboren kennis = uitgangspunt eoor alle andere kennis ca
- Mechanische visie: rt
o Lichaam als machine (geest) es
o Wereld beschrijeen adhe. wiskundige formules (1
o Loskomen ean religie 7e
- Empirisme: Kennis ≠ aangeboren ( nateisme)
o Kennis: uit zintuiglijke erearingen associates ean ideeën
o  Locke: tabula rasa

- Associationisme: Hogere orde kennis: associates ean eeneoudiger ideeën


2.6 DE EVOLUTIETHEORIE
 Darwin: the origin of species (19e E)

- Natuurlijke selecte, struggle for life, sureieal of the fiest
- Mensen: eoortgekomen uit bestuderen als dieren


2.7 EERSTE PSYCHOLOGISCHE EXPERIMENTEN

- Young: Kleurpercepte: 3 receptoren in het oog
- Studie planeten  natuurwetenschappelijke studie e/d menselijke fout
- Neurale transmissie
- Psychofysica

 1e labo eoor : in Leipzig (door Wundt)


A) PIONIERS UIT DE LAGE LANDEN

- Quetelet: normaaleerdeling ean de indieiduele ≠
- Plateau: kleurpercepte  fysica
- Donders: mentale chronometrie
o Mentale processen eerwerkingstjd

3. BEGINJAREN VAN DE 
- †19e E: wetenschappelijke studie gedrag mentale processen


3.1 STRUCTURALISME
- Structuralisme: structuur bewustzijn ontdekken op basis ean introspectie
o Introspectie kijken naar het eigen bewustzijn ean binnenuit
o Titchener: proces opdelen in elementaire componenten
 Bewuste erearing = associate ean sensates, beelden geeoelens
 Sensates: erearingen met de zintuigen
 Beelden: erearingen die niet werkelijk aanwezig zijn
 Geeoelens: emotes
o Fysiologische 
 Innere wahrnehmung  experimentelle sebstbeobachtung
 Sofa science ()  eeneoudige, kwantfceerbare antwoorden
  Wundt: laatste = enige toelaatbare eorm ean introspecte




8

Documentinformatie

Geüpload op
31 mei 2018
Aantal pagina's
98
Geschreven in
2016/2017
Type
SAMENVATTING

Beoordelingen van geverifieerde kopers

Alle reviews worden weergegeven
7 jaar geleden

4,0

1 beoordelingen

5
0
4
1
3
0
2
0
1
0
Betrouwbare reviews op Stuvia

Alle beoordelingen zijn geschreven door echte Stuvia-gebruikers na geverifieerde aankopen.

Maak kennis met de verkoper

Seller avatar
De reputatie van een verkoper is gebaseerd op het aantal documenten dat iemand tegen betaling verkocht heeft en de beoordelingen die voor die items ontvangen zijn. Er zijn drie niveau’s te onderscheiden: brons, zilver en goud. Hoe beter de reputatie, hoe meer de kwaliteit van zijn of haar werk te vertrouwen is.
tiffanyvolckaert Arteveldehogeschool
Bekijk profiel
Volgen Je moet ingelogd zijn om studenten of vakken te kunnen volgen
Verkocht
97
Lid sinds
7 jaar
Aantal volgers
73
Documenten
38
Laatst verkocht
1 jaar geleden

3,8

16 beoordelingen

5
4
4
8
3
2
2
1
1
1

Populaire documenten

Recent door jou bekeken

Waarom studenten kiezen voor Stuvia

Gemaakt door medestudenten, geverifieerd door reviews

Kwaliteit die je kunt vertrouwen: geschreven door studenten die slaagden en beoordeeld door anderen die dit document gebruikten.

Niet tevreden? Kies een ander document

Geen zorgen! Je kunt voor hetzelfde geld direct een ander document kiezen dat beter past bij wat je zoekt.

Betaal zoals je wilt, start meteen met leren

Geen abonnement, geen verplichtingen. Betaal zoals je gewend bent via Bancontact, iDeal of creditcard en download je PDF-document meteen.

Student with book image

“Gekocht, gedownload en geslaagd. Zo eenvoudig kan het zijn.”

Alisha Student

Veelgestelde vragen