Recht en beleid
Hoorcolleges - Beleid
DE WEG NAAR EEN JEUGD-
DELINQUENTIEDECREET
ASPECT 1: “WICKED” PROBLEM
JEUGDDELINQUENTIE
– Meervoudige complexe problematiek
– Vele soorten
– Verschillende oorzaken
– Oplossingen zijn niet evident
ALLE KENMERKEN VAN EEN WEERBARSTIG PROBLEEM
– Moeilijk te definiëren
– Complex – onvoorziene gevolgen
– Niet stabiel
– Geen duidelijke oplossing: geen duidelijk eindpunt en oplossingen zijn niet juist of fout
– Sociaal complex
– Vragen om een verandering van menselijk gedrag/attitude (van veel mensen)
– Chronisch beleidsfalen
ASPECT 2: CONTEXT
Een probleem heeft verschillende contexten. Hieronder vinden we enkele voorbeelden die een invloed
kunnen hebben op jeugddelinquentierecht.
GEOGRAFISCHE CONTEXT
– Georganiseerde misdaad (Vb. maffia)
§ Jongeren niet-begeleide minderjarigen zijn hier erg vatbaar voor
– Vluchtelingen – migranten
SOCIAAL CULTURELE CONTEXT
– Jarenlange aandacht voor brede contextfactoren als verklaring voor jeugdcriminaliteit
– Chicago School – buurten en hun karakteristieken en hun invloed op criminaliteit
– Strain- of spanningstheoriën aandacht voor de economisch maatschappelijke druk, armoede, sociale
deprevatie, sociaal onrecht,
– Sociale reactiebenadering, labelling en etikettering….
13
, Recht en beleid
Hoorcolleges - Beleid
– Te veel om op te noemen….
– Studiedomein van de jeugdcriminologie….
HISTORISCH- JURIDISCH – POLITIEK – MAATSCHAPPELIJK
WET OP DE KINDERBESCHERMING 1912
< 1912
Geen apart stelsel voor minderjarige delictplegers
o Als kinderen overleefden naar 7/8 jaar, deed je mee met wat de volwassenen deden
Gewone strafrechter is bevoegd
Uitzondering:
o Jonger dan 16j. moest de strafrechter oordelen over de schuldbekwaamheid
o Jonge leeftijd eventueel verzachtende omstandigheid
o Niet echt een uitzondering want dit moest ook gebeuren bij volwassenen
> 1912
Eerste wet op kinderbescherming
Strafrechtelijke meerderjarigheid 16j.
o Onder de 16 jaar kan je geen misdrijf plegen
o Eerste keer dat zo’n idee ontstaat
Kinderrechter
o Er ontstaat een apart systeem dat wordt geleid door een kinderrechter
Er staat nergens in de wet wat de kinderrechter moet beslissen, dat kiest de rechter
allemaal zelf. Ook de duur wordt niet op voorhand vastgelegd. Er werd gehandeld
vanuit ‘Wat het beste is voor het kind.’
o Delinquent gedrag (Gaan ook naar heropvoedingsgestichten)
o Pre-delinquentie
Kinderen worden blootgesteld aan verschillende risico’s (Prositutie, armoede,
geweldadige opvoeding, mishandeling, …)
Vroeg of laten komen deze kinderen terecht in de jeugddelinqeuntie
Deze kinderen komen terecht in heropvoedingsgestichten
WET OP DE JEUGDBESCHERMING 1965
Er komt kritiek op het bovenstaande systeem:
– Wat met alle kinderen die thuis mishandeld worden?
– Is een jeugdrechter wel het beste voor de kinderen?
– Moet een overheid zich niet mengen in de opvoeding van een kind?
o In die tijd was er een ‘absolute vaderlijke macht’ waar vrouw en kinderen onderdanig waren
Een vader mocht kiezen wat hij deed (Misbruik, uithongeren, buitensluiten, …),
moord was uiteraard verboden
Moet een overheid eens niet de bevoegdheid krijgen om in te grijpen bij dit soort
situaties?
14
Hoorcolleges - Beleid
DE WEG NAAR EEN JEUGD-
DELINQUENTIEDECREET
ASPECT 1: “WICKED” PROBLEM
JEUGDDELINQUENTIE
– Meervoudige complexe problematiek
– Vele soorten
– Verschillende oorzaken
– Oplossingen zijn niet evident
ALLE KENMERKEN VAN EEN WEERBARSTIG PROBLEEM
– Moeilijk te definiëren
– Complex – onvoorziene gevolgen
– Niet stabiel
– Geen duidelijke oplossing: geen duidelijk eindpunt en oplossingen zijn niet juist of fout
– Sociaal complex
– Vragen om een verandering van menselijk gedrag/attitude (van veel mensen)
– Chronisch beleidsfalen
ASPECT 2: CONTEXT
Een probleem heeft verschillende contexten. Hieronder vinden we enkele voorbeelden die een invloed
kunnen hebben op jeugddelinquentierecht.
GEOGRAFISCHE CONTEXT
– Georganiseerde misdaad (Vb. maffia)
§ Jongeren niet-begeleide minderjarigen zijn hier erg vatbaar voor
– Vluchtelingen – migranten
SOCIAAL CULTURELE CONTEXT
– Jarenlange aandacht voor brede contextfactoren als verklaring voor jeugdcriminaliteit
– Chicago School – buurten en hun karakteristieken en hun invloed op criminaliteit
– Strain- of spanningstheoriën aandacht voor de economisch maatschappelijke druk, armoede, sociale
deprevatie, sociaal onrecht,
– Sociale reactiebenadering, labelling en etikettering….
13
, Recht en beleid
Hoorcolleges - Beleid
– Te veel om op te noemen….
– Studiedomein van de jeugdcriminologie….
HISTORISCH- JURIDISCH – POLITIEK – MAATSCHAPPELIJK
WET OP DE KINDERBESCHERMING 1912
< 1912
Geen apart stelsel voor minderjarige delictplegers
o Als kinderen overleefden naar 7/8 jaar, deed je mee met wat de volwassenen deden
Gewone strafrechter is bevoegd
Uitzondering:
o Jonger dan 16j. moest de strafrechter oordelen over de schuldbekwaamheid
o Jonge leeftijd eventueel verzachtende omstandigheid
o Niet echt een uitzondering want dit moest ook gebeuren bij volwassenen
> 1912
Eerste wet op kinderbescherming
Strafrechtelijke meerderjarigheid 16j.
o Onder de 16 jaar kan je geen misdrijf plegen
o Eerste keer dat zo’n idee ontstaat
Kinderrechter
o Er ontstaat een apart systeem dat wordt geleid door een kinderrechter
Er staat nergens in de wet wat de kinderrechter moet beslissen, dat kiest de rechter
allemaal zelf. Ook de duur wordt niet op voorhand vastgelegd. Er werd gehandeld
vanuit ‘Wat het beste is voor het kind.’
o Delinquent gedrag (Gaan ook naar heropvoedingsgestichten)
o Pre-delinquentie
Kinderen worden blootgesteld aan verschillende risico’s (Prositutie, armoede,
geweldadige opvoeding, mishandeling, …)
Vroeg of laten komen deze kinderen terecht in de jeugddelinqeuntie
Deze kinderen komen terecht in heropvoedingsgestichten
WET OP DE JEUGDBESCHERMING 1965
Er komt kritiek op het bovenstaande systeem:
– Wat met alle kinderen die thuis mishandeld worden?
– Is een jeugdrechter wel het beste voor de kinderen?
– Moet een overheid zich niet mengen in de opvoeding van een kind?
o In die tijd was er een ‘absolute vaderlijke macht’ waar vrouw en kinderen onderdanig waren
Een vader mocht kiezen wat hij deed (Misbruik, uithongeren, buitensluiten, …),
moord was uiteraard verboden
Moet een overheid eens niet de bevoegdheid krijgen om in te grijpen bij dit soort
situaties?
14
