Pneumologie : ziekten
Longfibrose
= elastisch longweefsel is vervangen door minder elastisch longweefsel
Oorzaken:
- Langdurige blootstelling aan stof of asbest
- Longbeschadiging na radiotherapie
- Ernstige infecties (COVID-19)
- Bepaalde GM ( nitrofurantoïne, amiodarone, methotrexaat)
- Interstitiële longziekten
Gevolgen:
- Longcompliantie daalt
Invloed CO2
Acuut effect:
- Ventilatie neemt lineair toe met PaCO2 bij inademen gasmengels
met progressief toenemende concentraties aan CO2
- CO2 gevoeligheid bij toediening morfine en barbituraten ->
oorzaak = ademhalingsdepressie
- Effect bemiddeld door chemoreceptoren
Chronisch effect:
= hypercapnie blijft meerdere uren of dagen bestaan
Gevolgen:
- Na enkele uren vermindert de ventilatie -> oorzaak: progressieve
normalisatie van de pH in CSV
- Opnieuw evenwicht na 6-24uur
- Drang om te ademen vermindert (vanuit chemoreceptoren); zelfs als
PaCO2 nog verhoogd is
- Verlies van gevoeligheid
- Patiënt ademt voornamelijk onder invloed van verminderde PaO2 (=
hypoxic drive)
Behandeling:
- Toedienen van zuurstof: OPLETTEN dar hypoxische drive en
ademhaling niet onderdrukt worden
Invloed O2 te kort
Acuut effect:
= progressieve toename van de ventilatie wanneer PaO2 lager is dan
60mmHg
- PaO2 moet 40mmHg dalen om een effect te bekomen
- Verandering in PaO2 tussen 100 en 60mmHg geen meetbaar effect
op ventilatie -> hypoxische drive geen rol
- Hypoxische drive belangrijk op hoogte + patiënten met chronische
longziekten ( gevoeligheid CO2)
- Effect hypoxemie is afhankelijk van perifere chemoreceptoren
- Hyperventilatie => PCO2 in bloed en CSV => centrale
chemoreceptoren remmen de ventilatie => stimulatie perifere
chemoreceptoren teniet gedaan => toename ventilatie bij acute
hypoxemie beperkt
Chronisch effect
, = hypoxemie duurt meerdere uren of dagen
- Ventilatie neemt progressief toe => oorzaak: alkalose in CSV
progressief gecompenseerd door daling [HCO3-]
- Na enkele uren terug ventilatie => prikkel perifere chemoreceptoren
niet meer tegengewerkt
Syndroom dyspnoe
= subjectieve beleving van patiënt dat er een onevenwicht is tussen
geleverde ademarbeid en de effectief afgeleverde hoeveelheid zuurstof in
weefsel
Oorzaken:
1) Mechanische oorzaken (= ademarbeid )
- Obstructie van bovenste luchtwegen: moeilijke inademing (stridor)
- Obstructie van de kleine luchtwegen: patiënt piept bij uitademen
- Afname compliantie thoraxwand
o Obesitas
o Litteken thorax
o Pleurazwoerd (= verbindweefselde pleura)
- Spierzwakte
2) Onvoldoende zuurstofopname in bloed
- Anemie (= te kort aan rode bloedcellen om zuurstof te transporteren
- Onvoldoende doorbloeding van de long
- Methemoglobinemie
3) Onvoldoende contactoppervlakte thv de alveolen
- Pneumonie -> ontsteking werkzaam longparenchym
- Pleuravocht -> vocht tussen membranen van de pleura
- Pneumectomie -> deel van long weggenomen
- Pneumothorax (klaplong) -> vrije lucht aanwezig in de borstholte
- Emfyseem -> longweefsel distaal van bronchiole zijn stuk
4) Onvoldoende permeabiliteit van de alveolaire membraan
- Intersitieel longlijden door
o Vasculitis -> onsteking wanden van de bloedvaten
o Bindweefselziektes
o Na radiotherapie of post-medicamenteuze longfibrose
- Longoedeem -> waterlaag tussen lucht, membraan en capillair
5) Toename zuurstofverbruik
- Hyperthyreose -> overactiviteit van de schildklier
- Hyperventilatie/psychische factoren/ angst
- Inspanning -> fysiologisch
6) Toename afvalstofproductie
- Metabole acidose -> te lage pH bloed door teveel zuur/ te weinig
basische stoffen; patiënt probeert CO2 overschot af te blazen door
zuur/base evenwicht
Obstructief longlijden
= lucht geraakt in de longen maar uitademing verloopt geremd (expiratoir
probleem)
Symptomen:
- Uitademfase verlengd + piepen
Longfibrose
= elastisch longweefsel is vervangen door minder elastisch longweefsel
Oorzaken:
- Langdurige blootstelling aan stof of asbest
- Longbeschadiging na radiotherapie
- Ernstige infecties (COVID-19)
- Bepaalde GM ( nitrofurantoïne, amiodarone, methotrexaat)
- Interstitiële longziekten
Gevolgen:
- Longcompliantie daalt
Invloed CO2
Acuut effect:
- Ventilatie neemt lineair toe met PaCO2 bij inademen gasmengels
met progressief toenemende concentraties aan CO2
- CO2 gevoeligheid bij toediening morfine en barbituraten ->
oorzaak = ademhalingsdepressie
- Effect bemiddeld door chemoreceptoren
Chronisch effect:
= hypercapnie blijft meerdere uren of dagen bestaan
Gevolgen:
- Na enkele uren vermindert de ventilatie -> oorzaak: progressieve
normalisatie van de pH in CSV
- Opnieuw evenwicht na 6-24uur
- Drang om te ademen vermindert (vanuit chemoreceptoren); zelfs als
PaCO2 nog verhoogd is
- Verlies van gevoeligheid
- Patiënt ademt voornamelijk onder invloed van verminderde PaO2 (=
hypoxic drive)
Behandeling:
- Toedienen van zuurstof: OPLETTEN dar hypoxische drive en
ademhaling niet onderdrukt worden
Invloed O2 te kort
Acuut effect:
= progressieve toename van de ventilatie wanneer PaO2 lager is dan
60mmHg
- PaO2 moet 40mmHg dalen om een effect te bekomen
- Verandering in PaO2 tussen 100 en 60mmHg geen meetbaar effect
op ventilatie -> hypoxische drive geen rol
- Hypoxische drive belangrijk op hoogte + patiënten met chronische
longziekten ( gevoeligheid CO2)
- Effect hypoxemie is afhankelijk van perifere chemoreceptoren
- Hyperventilatie => PCO2 in bloed en CSV => centrale
chemoreceptoren remmen de ventilatie => stimulatie perifere
chemoreceptoren teniet gedaan => toename ventilatie bij acute
hypoxemie beperkt
Chronisch effect
, = hypoxemie duurt meerdere uren of dagen
- Ventilatie neemt progressief toe => oorzaak: alkalose in CSV
progressief gecompenseerd door daling [HCO3-]
- Na enkele uren terug ventilatie => prikkel perifere chemoreceptoren
niet meer tegengewerkt
Syndroom dyspnoe
= subjectieve beleving van patiënt dat er een onevenwicht is tussen
geleverde ademarbeid en de effectief afgeleverde hoeveelheid zuurstof in
weefsel
Oorzaken:
1) Mechanische oorzaken (= ademarbeid )
- Obstructie van bovenste luchtwegen: moeilijke inademing (stridor)
- Obstructie van de kleine luchtwegen: patiënt piept bij uitademen
- Afname compliantie thoraxwand
o Obesitas
o Litteken thorax
o Pleurazwoerd (= verbindweefselde pleura)
- Spierzwakte
2) Onvoldoende zuurstofopname in bloed
- Anemie (= te kort aan rode bloedcellen om zuurstof te transporteren
- Onvoldoende doorbloeding van de long
- Methemoglobinemie
3) Onvoldoende contactoppervlakte thv de alveolen
- Pneumonie -> ontsteking werkzaam longparenchym
- Pleuravocht -> vocht tussen membranen van de pleura
- Pneumectomie -> deel van long weggenomen
- Pneumothorax (klaplong) -> vrije lucht aanwezig in de borstholte
- Emfyseem -> longweefsel distaal van bronchiole zijn stuk
4) Onvoldoende permeabiliteit van de alveolaire membraan
- Intersitieel longlijden door
o Vasculitis -> onsteking wanden van de bloedvaten
o Bindweefselziektes
o Na radiotherapie of post-medicamenteuze longfibrose
- Longoedeem -> waterlaag tussen lucht, membraan en capillair
5) Toename zuurstofverbruik
- Hyperthyreose -> overactiviteit van de schildklier
- Hyperventilatie/psychische factoren/ angst
- Inspanning -> fysiologisch
6) Toename afvalstofproductie
- Metabole acidose -> te lage pH bloed door teveel zuur/ te weinig
basische stoffen; patiënt probeert CO2 overschot af te blazen door
zuur/base evenwicht
Obstructief longlijden
= lucht geraakt in de longen maar uitademing verloopt geremd (expiratoir
probleem)
Symptomen:
- Uitademfase verlengd + piepen
