Samenvatting De mond, spiegel van gezondheid - Preventieve en maatschappelijke aspecten (B-KUL-E09I0A)

Preventieve mondzorg &
maatschappelijke aspecten

Inhoud
6.1 Inleiding...........................................................................................................................................1
1.1 Mond en tanden..............................................................................................................................1
1.2 Wat betekent (mond)gezondheid?..................................................................................................1
1.3 Een gezond lichaam… enkel met een gezonde mond......................................................................1
1.4 Mondpathologie & systematische aandoeningen...........................................................................2
1.5 Preventie in historisch perspectief...................................................................................................4
1.6 Preventieve mondzorg op niveau....................................................................................................4
6.2 Epidemiologie – basisprincipes........................................................................................................5
2.1 Wat is emidemiologie?....................................................................................................................5
2.2 Epidemiologisch onderzoek.............................................................................................................5
2.3 Vaak gebruikte maten......................................................................................................................7
2.4 Causaliteit & risico...........................................................................................................................8
2.5 Aandoening of gevolgen meten?.....................................................................................................8
2.6 Determinanten (mond)aandoeningen.............................................................................................8
6.3 Epidemiologie van mondaandoeningen..........................................................................................9
3.1 Epidemiologische aspecten tandbederf...........................................................................................9
3.2 Voorkomen tandbederf.................................................................................................................10
3.3 Epidemiologische aspecten tandvleesaandoeningen....................................................................10
3.4 Voorkomen tandvleesaandoeningen.............................................................................................13
3.5 Epidemiologische aspecten erosie.................................................................................................13
3.6 Voorkomen erosieve tandschade..................................................................................................13
3.7 Epidemiologische aspecten tandtrauma........................................................................................13
3.8 Ongelijkheid in mondgezondheid..................................................................................................13
6.4 Dentale biofilm & speeksel............................................................................................................15
4.1 Dentale biofilm: een boeiende materie.........................................................................................15
4.2 Speeksel: boeiende omgeving.......................................................................................................17
6.5 Voeding & mondgezondheid.........................................................................................................20
5.1 Algemene principes gezonde voeding...........................................................................................20
5.2 Impact voeding op mondgezondheid............................................................................................20
5.3 Impact voeding op mondgezondheid – TANDBEDERF...................................................................21
5.4 Impact voeding op mondgezondheid – EROSIE & MONDCARCINOMEN.......................................22


DALLE Leonie Samenvatting preventie Inhoudstabel

,5.5 Voedingsgerelateerde problemen met repercussies op mondgezondheid...................................22
6.6 Preventieve maatregelen: Biofilmcontrole....................................................................................24
6.7 Introductie.....................................................................................................................................24
6.8 Mechanische biofilmcontrole – zelfzorgtechnieken......................................................................24
6.3 Mechanische biofilmcontrole – professionele zorg.......................................................................31
6.4 Chemische biofilmcontrole............................................................................................................31
6.9 Preventie – fluoride.......................................................................................................................33
7.1 Fluoride..........................................................................................................................................33
7.2 Bronnen fluoride............................................................................................................................33
7.3 Fluoride & het menselijk organisme..............................................................................................33
7.4 Toxiciteit fluoride...........................................................................................................................34
7.5 Cariësremmende functie fluoride..................................................................................................35
7.6 Toepassingsvormen in de preventie van cariës.............................................................................36
7.7 Richtlijn toepassing fluoride..........................................................................................................37
6.10 Preventie: voeding.......................................................................................................................38
8.1 Voedingsanamnese........................................................................................................................38
8.2 Alternatieven voor suiker..............................................................................................................38
8.3 Protectieve factoren......................................................................................................................40
8.4 Kauwgom en mondgezondheid.....................................................................................................41
8.5 ‘Mondgezond’ voedingsadvies.......................................................................................................41
6.11 Overige preventieve maatregelen...............................................................................................42
9.1 Verzegeling/sealing & kunstharsinfiltratie.....................................................................................42
9.2 Blootstelling tabak.........................................................................................................................43
9.3 Mondbeschermers.........................................................................................................................44
9.4 Laser..............................................................................................................................................44
9.5 Ozon...............................................................................................................................................44
6.12 Individueel aangepaste strategie................................................................................................45
10.1 Risico inschatten..........................................................................................................................45
10.2 Preventieve strategie...................................................................................................................46
6.13 Maatschappelijke mondzorg.......................................................................................................47
11.1 Volksgezondheid..........................................................................................................................47
11.2 Mondgezondheid.........................................................................................................................47
11.3 Methodieken...............................................................................................................................48
6.14 Mondgezondheid in kaart brengen.............................................................................................48
12.1 Verzamelen mondgezondheidsinformatie...................................................................................48
12.2 Rol Wereldgezondheidsorganisatie.............................................................................................48


DALLE Leonie Samenvatting Preventie Inhoudstabel

,12.3 Mondgezondheid België..............................................................................................................48




DALLE Leonie Samenvatting Preventie Inhoudstabel

, 6.1 Inleiding
1.1 Mond en tanden
 Mond
 Levensbelangrijke functies: opnemen voeding, ademen, normale
spraakontwikkeling…
 Functies bepalend levenskwaliteit: communicatie, uitdrukken emoties…
 Kauwen
 Voedingsmiddelen verkleind
 Voldoende productie speeksel  vermenging speeksel  verteringsproces
 Infectie mond
 Lokale verwikkelingen
 Invloed groei & ontwikkeling kind

1.2 Wat betekent (mond)gezondheid?
WHO:

Gezondheid is een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en
niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken.

 Meestal patiënten pas bewust van ziekte in vergevorderd stadium
 Stadium vaststellen tandbederf is afhankelijk van kennis tandarts & technieken
(visuele inspectie <-> radiologische beeldvorming of laserfluorescentie)

1.3 Een gezond lichaam… enkel met een gezonde mond
Samenhang mondgezondheid & algemene gezondheid

 Hart-& vaatziekten bv. atherosclerose
 Diabetes
 Longproblemen: verslikken door stukjes met bacteriën  longen
 Zwangerschapscomplicaties: ↑ prostaglandines & cytokines, directe bacteriële impact
 Chemotherapie: aandoening slijmvliezen  geen normaal voedingspatroon
 mogelijke ingangspoort infecties

Impact tandbederf jonge kinderen:

 Gewichtstoename & groei in negatieve zin (catch-up fenomeen)
 Ontwikkelingsachterstand
 Slechte nutritionele status




DALLE Leonie Samenvatting Preventie