Samenvatting - thema 4 Tractus Digestivus week 15

2.1.4 WK 15

H19 ESSENTIAL SURGERY: ACUTE BUIK
Acute buik: overkoepelende naam voor plotselinge buikaandoeningen die
mogelijk levensbedreigend zijn.
Alarmsymptomen major gastrointestinal haemmorrhage: melena, rectaal
bloeden en haematemesis.
Eerst geven vocht en analgesia  DD op basis van anamnese, onderzoek, lab en
beeldvorming  beslissen operatie
Controleer bij X-thorax op: hiatus hernia, hartgrootte, longvelden, pneumothirax


OBSTRUCTIE




FIGUUR 1: OORZAKEN OBSTRUCTIE
De oorzaken van obstructie zie je hierboven
Obstructie leidt tot proximale dilatatie van de darm en verstoort de peristaltiek
 Bovenste traject (dunne darm): acuut, dagen/uren braken en reflux
 Distale obstructie dikke darm: begin verraderlijker, presentatie binnen een
week

,Symptomen
 Braken: des te hoger, des te sneller
o Gal: hoger
o Faeculent (dikker en stinkend) : dieper  snel chirurgisch ingrijpen
 Constipatie: pathognomisch voor volledige obstructie
 Buikpijn: koliekachtig van aard
o Mild: ongecompliceerde obstructie
o Ernstig: wurging
Fysieke tekeken
 Uitdroging: a.g.v. braken, gebrek vochtopname/opslag
 Opgezette buik: a.g.v met gas gevulde darmlussen
o Hoe verder distaal, hoe groter de uitzetting
 Zichtbare peristaltiek: zeer dunne patiënt met langdurige maar
onvolledige distale obstructie dunne darm
 Gevoelige buik: onderscheid darmwurging van ongecompliceerde
obstructie
 Centrale resonatie bij percussie met dofheid in flanken: gas in
verwijde darmlussen stijgt naar bovenste punt van de darm
 Abnormale darmgeluiden: overdreven, klotsend, hoog of rinkelend
o Afwezig of normaal bij adynamische obstructie

Liesonderzoek
 Obstructieve femor uitsluiten

Abdominaal onderzoek
 Inspectie
 Palpatie: gebrek gevoeligheid buik (behalve bij wurging)
 Percussie: midden resonant en periferie dof omdat darmgas naar meest
niet-afhankelijke punt stijgt
 Ausculatie: luid en frequent, hoog en rinkelend
 Succusion splash: heen en weer schudden buik

Beeldvorming
 Patroon en verdeling van darmgas geven vaak geschatte locatie van
obstructie aan
 Meten diameter: mate uitzetting




FIGUUR 2: RADIOLOGISCHE VERSCHIJNSELEN VERSTOPTE
DARM

,Pseudo-obstructie: adynamische darmaandoening waarbij er geen
mechanische obstructie is
 Diagnose als er geen obstructie te vinden is op de beeldvorming
 Chirurgie alleen als er ook perforatie is

Behandeling
 Vochtaanvulling
 Bij braken/duidelijke verwijding dunne darm 
neussonde + opzuigen maaginhoud
 Obstructie door verklevingen: verdwijnt na
maatregelen gedurende max 4 dagen
 Obstructie dikke darm door fecale impactie:
klysma’s of handmatig verwijderen feces
 Chirurgie bij geen contra-indicaties en
wanneer het absoluut noodzakelijk is
 Stenting: stent in lumen om deze open te
houden


DARMWURGING
Wurging: gedeeltelijke obstructie darm  veneuze return afgesloten  oedeem
darmwand  gesloten lus verwijdt zich met gas  gastrum + veneuze tegendruk
remt arteriële instroom  ischemie  infarct
Oorzaken
- Uitwendige hernia
- Verstikking darmlussen buikholte
- Volvulus: massale rotatie darm waarbij mesenterium wordt verdraaid en
samendrukt
Symptomen
- Zelfde als obstructie
- Gevoelige buik
- Systemisch onwel  toenemende tachycardie en leukocytose
Behandeling
- Vocht  spoed operatie om infarct en perforatie te voorkomen
- Wurging kan het beste worden bevestigd tijdens laparoscopie of
laparotomie


PERITONITIS
Peritonitis: ontsteking van de buikholte
Oorzaken
 Gelokaliseerde peritonitis
o Transmurale ontsteking van de darm  blindedarmontsteking,
Crohn, etc
o Transmurale ontsteking andere ingewanden  cholecystitis
 Gegeneraliseerde peritonitis
o Chemische peritonitis: irritatie buikvlies door schadelijke materialen
o Bacteriële peritonitis: verspreidende intraperitoneale infectie
Symptomen
 Gelokaliseerd
o Loslaatpijn, Pijn is niet goed te lokaliseren
o Milde malaise en koorts
 Gegeneraliseerd
o Ernstig ziek (grote kans op ontwikkelen sepsis)

, o Opgezette buik en pijnlijk
o geen peristaltiek
intra-abdominale bloeding: leidt tot irritatie peritoneum, wat symptomen van
peritonitis kan geven. Diagnose tijdens laparoscopie

Behandeling peritonitis
 Lokaal: volgens de diagnose
 Gegeneraliseerd: patiënt kan overleiden aan sepsis
o antibiotica
o peritoneaal toilet: verwijderen weefsel tijdens laparotemie


INTRA-ABDOMINAAL ABCES
Oorzaken
 Na darmperforatie
 Infectie na operatie

Symptomen en tekenen
 Verergering aanhoudende buikpijn
 Diarree
 Wisselende temperatuur
 A-dynamische darmen
 Leukocytose
 Pelvic abscess: warme massa die wordt gevoeld bij rectaal onderzoek

Behandeling/ beeldvorming
 Echo of CT bij aantonen plaats en grootte
 Drainage: meestal geen zin omdat abces na verloop van tijd meestal
spontaan en veilig in het rectum komt


PERFORATIE ABDOMINALE VISCUS
Meest voorkomende plekken:
 Maag en duodenum  maagzweren
 Sigmoïd colon  divertikelziekte of carcinoom
 Appendix  acute appendicitis

Kleine perforatie viscus  lokale peritonitus of abces
Grotere perforaties in vliezen  peritonitis
Acute cholecysitis perforeert af en toe  necrose
Perforatie peptische ulcer  lekkage

Beheer
 Chirurgisch noodgeval  dringende operatie
 Stoppen bloeding
 Remmen lekken inhoud GI-kanaal