samenvatting werk en welzijn

Samenvatting werk & welzijn
Les 1: werkgeluk:
Geschiedenis v werk (geluk):




Prehistorie:

Werk= (over) leven dus geen onderscheid en geen verwachtingen

Heel de tijd verhuizen geen onderscheid tussen werk en prive

Vb: stoppen met jagen dan stopt u leven ook want dat hangt samen

Landbouwrevolutie:

- Sedentair + domesticeren, opslag voor winter…
- Biologisch succes <> Psychologische nederlaag (plannen, vrezen… daling QOL)
- Werk = straf of vernedering

werk en geluk worden gescheiden

o wel geluk: buiten werken, oogst zien groeien, planten en dieren verzorgen

- Morele en religieuze geboden

7e verbod: Gemakzucht – traagheid – luiheid

Vaste plek wonen in kleine groepjes

Moesten nadenken over hoe ze de winter gingen overleven ze deden dat in de lente en
zomer

Meer mensen gingen overleven maar, Qol gaat dalen want heel de tijd bezig met
plannen, wat als?

Werken hoort niet bij gelukkig zijn als je werkt ben je niet gelukkig filosoof

Verschillen ontstonden tussen rijke mensen die niet moesten werke en arme mensen

Er kwam iets negatief bij

Steden en ambachten:

 Naar de stad
- Gilden: gilden waren trots op het product dat ze hadden ontwikkeld vb: jurken,
tapijten
- Werken voor geld blijft een vorm van straf of slavernij
- Waarschijnlijk wel vorm van trots, tevredenheid, bestaanszekerheid

 Karl Marx (19e E)

- Verlichtingsfilosoof: uit werk waardigheid en geluk halen
- Randvoorwaarden:

o Goede arbeidsomstandigheden vb: veiligheid

, o Eerlijk loon

o Afwisselend werk

o Werk dat betekenis heeft doordat ze het leed van anderen verzacht of
hun genot vergroot

- Hoop op gelukkig werkleven sijpelt door

Industriële revolutie 1800-1920:

Jongs af aan moesten kinderen gaan werken

Geen waarde aan het leven kind ging dood oke gwn vervangen met ander kind

 Opdeling in kleine stapjes, iedereen is radartje in groot geheel

- Eindproduct niet zichtbaar
- Weinig ambachtelijke kennis of vaardigheden, saai, repetitief, gespecialiseerd,
hoge tijdsdruk

 6 op 7, shiften van 10 à 14u, geen vakantie

Privé bestaat dus niet (zondag = kerk)

 Gevaarlijke omstandigheden

Ontstaan politieke partijen en vakbonden

Vb: deans zei dit is niet oke

Tijdperk v tevredenheid 1950 -1995:

 Veiliger, minder werkuren, vakanties, hogere lonen
 Diensteneconomie vanaf ‘70
 Werk én privé gescheiden van elkaar (thuis was het werk afgelopen)
 Hoge tevredenheid op werk
 LABOR en OPUS

Worden zaken ontwikkeld werk gaat veranderd

Vroeger arbeidsjobs nu ook meer dienstjobs vb: taxichauffeur

Labor hard werken, afzien (-)

Opus : zelfverwezelijking, zelfgroei (+)

Latente deprivatie model

1. structuur in tijd vb: als iemand aan je vraagt in de vakantie welke dag het is en dat je
dat niet weet

2. opportuniteiten tot sociaal contact: met iemand kunnen babbelen die ga je verliezen
als je geen werk hebt

3. gedeeld doel, bijdrage tot de gemeenschap: iets kunnen betekenen, bijdragen

4. sociale identiteit (hoe je naar jezelf kijkt) / sociale status (hoe anderen naar je
kijken): beide verlies je een stuk of veranderen als je geen werk meer hebt

5. zelfrealisatie, betekenisvolle activiteiten: opleidingen volgen, dingen opzoeken

,+ Inkomen en andere materiële voordelen (manifest)

Geld is belangrijke factor = manifest

Nog andere zaken die van belang waren die liggen meer onderhuids/ latent  5

Deze 5 zaken kan je verliezen als je geen job hebt

Tegenkanting bij latente deprivatiemodel:

- werk is geen conditio sine qua non voor een goede (mentale) gezondheid
- niet alle werk is fijn of goed: stress, overbelasting, onzekerheid, stigma…

Bandarbeider in ploegensysteem kan ongelukkiger zijn dan de werkloze

 maar meestal niet:
- Levenstevredenheid ongewild werkloos 4,9/10 <> werkend 6,6/10 (20% hoger):
- Angst, woede, onmacht wordt 30% vaker gerapporteerd door werklozen

Werk is geen voorwaarde om gelukkig te zijn

Meeste mensen die werken zijn gelukkiger

Voordeel van werkgeluk voor bedrijf en individu

 Blijven gemiddeld 2j langer bij bedrijf
 Minder absenteïsme
 Broaden-and-build effect (Fredrickson, 2001)

- productiever en creatiever, breder blikveld/gedachten, meer oplossingen, beter
samenwerken

=> opbouw van mentale reserve/veerkracht voor mindere momenten

- Gelukkiger zijn op het werk kan dus een positieve ‘loop’ creëren

Emotional spill-over (rechtstreeks effect) wanneer mensen gelukkiger zijn op het werk
gaat dat samenspelen met gelukkiger in andere zaken van het leven vb: het gezin,…

Absenteisme = niet gaan werken omdat je ziek bent

Tijdperk v hoge verwachtingen:

 Werk biedt potentieel veel levensgeluk
 Verwachtingen:

goed loon, extralegale voordelen (auto, maaltijdcheques, ecocheques, fiets…) voldoende
vakantie, leuke collega’s, toffe job, promotie, bijleren, zinvolle job, weinig pendelen,
inspraak…

Valkuil omdat mensen veel verwachtingen hebben

Te veel verwachtingen waardoor mensen teleurgesteld zijn

Mannen en vrouwen moeten evenveel werken

Prive en werk minder gescheiden want je kunt thuis op je computer nog verder werken

, Werkgeluk (WG):

 Genot
- gericht op wat er zich nu aandient en op prettig werk
- maximaliseren van plezier & minimaliseren van pijn

geen grootse projecten of grote inspanningen waarvoor je moet
zwoegen om een levensdoel te bereiken

- tijdelijk effect & minder effectief op termijn
 Goede geest

- verwezenlijking van je inherent potentieel via zinvolle
activiteiten, betekenisgeving
- streven en ijveren, tijd en energie, zelfs pijn leiden om deze
te bereiken, beter worden
- niet altijd haalbaar in werkdomein, en niet iedereen heeft evenveel behoefte

Hedonistisch gelukkig goed voor korte termijn maar niet voor lange termijn vb: een
crossant kopen tijdens de pauze

Eudemodisch werkgeluk je wilt afzien om iets groots te bereiken vb; in de les zitten en
meevolgen ff afzien om uiteindelijk je diploma te halen waar je heel blij mee gaat zijn

Soms kan je geen keuze maken soms wil je het niet




Model = van prins

Kan soorten werkgeluk nog verder opsplitsen

Hedonistisch werkgeluk: tevredenheid:

Ben je alles bij elkaar genomen tevreden over je werk? (ja/nee)
Hoe tevreden ben je in het algemeen over je werk op een schaal van 1-10?

Antwoordtijd: gemiddeld 3 sec

 Evaluatief proces: nadenken en oordelen
 Vereist een helikopterperspectief (niet voor iedereen eenvoudig)
 Stabiel over jaren heen, niet afhankelijk van affect op moment van vraag