DEEL 1 - STAATSRECHT
Bronnen van het Belgisch recht
-Grondwet: hoogste norm, slechts 198 artikelen
-Wetten, Decreten en Ordonnanties:
-> federaal parlement
-> zijn gelijkwaardig (bij twijfel bepaald Grondwettelijk hof)
-Uitvoeringsbesluiten: Koninklijke besluiten, ministeriële besluiten, besluiten van de
gemeenschaps- en gewestregeringen
-> Vb. Waardebepaling van rmawagens
-> controle door raad van state
-> nieuwe verschijnen in het Belgisch Staatsblad
-rechtspraak: = rechterlijke uitspraken
-> enkel van toepassing tussen partijen in geding
-> kan leiden tot nieuw recht
-rechtsleer: = commentaar bij wetgeving en rechtspraak
-> zorgen voor argumenten die rechter moeten overtuigen
-> terug te vinden in gespecialiseerde tijdschriften
-Gewoontes en Gebruiken: Uitzonderlijk
-> wordt naar verwezen in wetgeving
(EUROPEES)
-internationale verdragen: samenwerking met andere landen vergemakkelijken
-> Vb. EVRM: recht op leven, recht op privacy….
-Europees recht: primeert op Belgische wetten
-> Vb. Btw-richtlijnen
Draagwijdte van de rechtsbronnen
GEBIEDENDE REGELS
-Regels openbare orde: Art. 6 beschermen de hele samenleving -> Vb. Ruimtelijke ordening,
Milieurecht
-Regels die goede zeden betre en: moreel aanvaardbaar -> Vb. Euthanasie
-Regels van dwingend recht: ter bescherming van zwakkere partijen -> Vb. Ouders kunnen hun
kinderen niet onterven
fi ff
, Aanvullende regels
= suppletief recht
-> wordt toegepast wanneer het contract geen oplossing heeft
-> Vb. De kosten van een levering zijn voor de verkoper
Beleidsniveaus en bevoegdheidsverdeling
*Wetgevende macht op Federaal Niveau:
-wetgevende macht => federaal parlement + koning (= kamer van volksvertegenwoordigers en
senaat) beslist via wet
-uitvoerende macht => federale regering + koning (beslist via KB en MB)
*Wetgevende macht op niveau van Gemeenschap en gewest:
-bevoegdheden:
Federaal: defensie, justitie, sociale zekerheid, arbeidsrecht… + restbevoegdheden
Gemeenschap: onderwijs, culturele aangelegenheden, justitiehuizen
Gewest: ruimtelijke ordening, huisvesting, milieu, waterbeleid
, De rechterlijke macht
ALGEMENE BEGINSELEN VAN BEHOORLIJKE RECHTSPRAAK
1) iedereen heeft recht op het oordeel van een onafhankelijke en partijdige rechter:
-> Vb. spaghetti-arrest cassatie. Art. 151 + Art. 6 EVRM (Europees verdrag rechten van de mens)
2) iedereen heeft recht op een eerlijke behandeling tijdens het proces:
-> iedereen heeft dus echt op tegenspraak en mag zichzelf verdedigen
3) De rechter heeft motiveringsplicht:
-> de rechter moet feiten en regels geven die tot zijn beslissing leiden. Art. 149
4) In principe wordt elke zaak Openbaar behandeld: Art. 148 + Art 6 EVRM
-> uitgezonderd in het belang van goede zeden, openbare orde, openbare veiligheid
5) Principe van Dubbele aanleg: Art. 616 + Art. 1050
-> UITZONDERING MOGELIJKHEID OP BEROEP:
- uitspraak hof van Assisen
- Vorderingen < 2.000 euro voor vrederechter
- Vorderingen < 2.500 euro voor rechtbank eerste aanleg en ondernemingsrechtbank
Bronnen van het Belgisch recht
-Grondwet: hoogste norm, slechts 198 artikelen
-Wetten, Decreten en Ordonnanties:
-> federaal parlement
-> zijn gelijkwaardig (bij twijfel bepaald Grondwettelijk hof)
-Uitvoeringsbesluiten: Koninklijke besluiten, ministeriële besluiten, besluiten van de
gemeenschaps- en gewestregeringen
-> Vb. Waardebepaling van rmawagens
-> controle door raad van state
-> nieuwe verschijnen in het Belgisch Staatsblad
-rechtspraak: = rechterlijke uitspraken
-> enkel van toepassing tussen partijen in geding
-> kan leiden tot nieuw recht
-rechtsleer: = commentaar bij wetgeving en rechtspraak
-> zorgen voor argumenten die rechter moeten overtuigen
-> terug te vinden in gespecialiseerde tijdschriften
-Gewoontes en Gebruiken: Uitzonderlijk
-> wordt naar verwezen in wetgeving
(EUROPEES)
-internationale verdragen: samenwerking met andere landen vergemakkelijken
-> Vb. EVRM: recht op leven, recht op privacy….
-Europees recht: primeert op Belgische wetten
-> Vb. Btw-richtlijnen
Draagwijdte van de rechtsbronnen
GEBIEDENDE REGELS
-Regels openbare orde: Art. 6 beschermen de hele samenleving -> Vb. Ruimtelijke ordening,
Milieurecht
-Regels die goede zeden betre en: moreel aanvaardbaar -> Vb. Euthanasie
-Regels van dwingend recht: ter bescherming van zwakkere partijen -> Vb. Ouders kunnen hun
kinderen niet onterven
fi ff
, Aanvullende regels
= suppletief recht
-> wordt toegepast wanneer het contract geen oplossing heeft
-> Vb. De kosten van een levering zijn voor de verkoper
Beleidsniveaus en bevoegdheidsverdeling
*Wetgevende macht op Federaal Niveau:
-wetgevende macht => federaal parlement + koning (= kamer van volksvertegenwoordigers en
senaat) beslist via wet
-uitvoerende macht => federale regering + koning (beslist via KB en MB)
*Wetgevende macht op niveau van Gemeenschap en gewest:
-bevoegdheden:
Federaal: defensie, justitie, sociale zekerheid, arbeidsrecht… + restbevoegdheden
Gemeenschap: onderwijs, culturele aangelegenheden, justitiehuizen
Gewest: ruimtelijke ordening, huisvesting, milieu, waterbeleid
, De rechterlijke macht
ALGEMENE BEGINSELEN VAN BEHOORLIJKE RECHTSPRAAK
1) iedereen heeft recht op het oordeel van een onafhankelijke en partijdige rechter:
-> Vb. spaghetti-arrest cassatie. Art. 151 + Art. 6 EVRM (Europees verdrag rechten van de mens)
2) iedereen heeft recht op een eerlijke behandeling tijdens het proces:
-> iedereen heeft dus echt op tegenspraak en mag zichzelf verdedigen
3) De rechter heeft motiveringsplicht:
-> de rechter moet feiten en regels geven die tot zijn beslissing leiden. Art. 149
4) In principe wordt elke zaak Openbaar behandeld: Art. 148 + Art 6 EVRM
-> uitgezonderd in het belang van goede zeden, openbare orde, openbare veiligheid
5) Principe van Dubbele aanleg: Art. 616 + Art. 1050
-> UITZONDERING MOGELIJKHEID OP BEROEP:
- uitspraak hof van Assisen
- Vorderingen < 2.000 euro voor vrederechter
- Vorderingen < 2.500 euro voor rechtbank eerste aanleg en ondernemingsrechtbank
