Basis in biologische processen
biologische basis van gedrag bekeken door de bril van Darwin:
• Levensvormen zijn levende materie
• Levensvormen passen zich aan
• Doel van levensvormen is voorplanting
• In het vermogen van een soort om zich aan te passen ligt het proces van natuurlijke selectie
• Beperkte aanwezigheid van hulpbronnen zorgt voor een constante in een populatie
De beperkte aanwezigheid van hulpbronnen in de context van een soort, geeft aanleiding tot competitie tussen de individuen van een
soort
Het aanpassingsvermogen van een soort zorgt voor variatie en evolutie
Veranderende kenmerken kunnen leiden tot een nieuwe soort waarbij voortplanting enkel nog mogelijk is tussen diezelfde soort
De mens is een levensvorm/ een levende materie
Doel van elke levensvorm = behoud van de soort
Via voortplanting
Via aanpassing geeft variatie in soort
In functie van behoud van de soort gaat elke levensvorm gericht op zoek naar goed genetisch materiaal
Garantie voor beste, meest succesvolle nakomelingen
Biologische basis van seksueel gedrag is voortplanting van de soort
Mannen en vrouwen verschillen in dit gedrag
Seksuele voortplanting:
Respectieve succes is afhankelijk van een beperkt aantal Reproductieve succes is afhankelijk van aantal vrouwen dat
eicellen dat bevrucht wordt bevrucht wordt
Grote investering in nageslacht Kleine investering in een nageslacht
Female choice Male competition
Female choice
Seksuele selectie
Male competition
1
,Vaststellingen seksueel gedrag bij mannen:
• Drempel voor het vertonen van seksueel gedrag bij mannelijke sekse is laag
Biologische basis van mannelijk seksueel gedrag:
• Elke kans tot voortplanting maximaal benutten
• Een terughoudende strategie verkleint kans op nakomelingen => is niet aangewezen voor voortbestaan
• Hierin concurreren ze met andere mannen over de beschikbare vruchtbare vrouwen
• Mannen stellen eisen inzake kwaliteiten van hun seksuele partner
Wat willen mannen?
• Mannen vallen op uiterlijke kenmerken van vruchtbaarheid en gezondheid
• Een jongere vrouw is vruchtbaarder
• Cosmetica, plastische chirurgie spelen hierop in
Biologische basis van vrouwelijk seksueel gedrag:
• Voor vrouwen zijn uiterlijke kenmerken van vruchtbaarheid bij een man minder belangrijk
• Vrouwen zijn meer kieskeurig in het zoeken naar een seksuele partner
• Een zorgzame partner die de beste garantie biedt dat hij voor de nakomelingen zorgt en ze er niet alleen voor komt te staan
Wat willen vrouwen?
• Zorgzame mannen
• Mannen met hoge sociale status
• Mannen die trouw en loyaal zijn
mannen:
o Tonen zich
o Concurreren met andere mannen over beschikbare vruchtbare vrouwen
o Willen finaal gekozen worden door de vrouw waar hun oog op valt
Vrouwen:
o Maken zich aantrekkelijk
o Hoe meer mannen ze aantrekken, hoe meer keuze
o Uiterlijke kenmerken → bewust in de kijker zetten
o Ze zijn selectief in hun keuze
(anders bij mannen en vrouwen)
• Vrouwen meer jaloers wanneer hun mannelijke partner een emotionele band opbouwt met andere vrouw
• Mannen minder jaloers wanneer vrouwelijke partner een emotionele band opbouwt met andere man
• Mannen meer jaloers wanneer vrouwelijke partner een seksuele relatie heeft met een andere man
Risico’s van overspel: gevolgen hiervan worden anders gepercipieerd bij vrouwen en mannen:
• Mannen lopen het risico een kind op te voeden die niet zijn genetisch materiaal bezit
• Vrouwen lopen het risico dat de man een emotionele band opbouwt met een andere vrouw en ze verlaten wordt waardoor
ze alleen moet in staan voor de zorg van de kinderen
2
, Seksuele voortplanting ifv behoud van de soort
Hoeveel kinderen willen we?
Een soort is genetisch geprogrammeerd om zich maximaal voor te planten
Culturele rem op voortplanting
o Betere levensomstandigheden
o Anticonceptie
o Twee verdieners
Waarom wordt menselijke baby als hulpeloos wezentje op de wereld gezet?
Impact van evolutie van de menselijke soort
o Vrouw heeft een klein bekken
o Baby’s hebben een groot hoofd
Deze combinatie maakt dat een vrouw een zwangerschap van 9 maanden heeft
Waarom in groep leven? (mens en dier)
• Vermijden van gevaar
• Voedselvoorziening
• Taakverdeling
• Gericht op overleving
• Investering in relaties waar wederkerigheid bestaat
Evolutie naar een meer individualistische samenleving
Focus op samenwerking tussen individuen die niet genetisch verwant zijn:
• Sociaal coöperatief gedrag
• Wederkerig altruïsme → tit fort at
o Er is een voordeel te halen uit de samenwerking
Focus op mutualisme:
• Alle samenlevingsvormen noemen we symbioses
• Mutualisme is een vorm van symbiose waarbij beide partners voordeel halen uit de relatie
• Seks krijgt een andere functie
o Doel is hier niet voorplanting van de soort
• Seks met als doel genieten van elkaar
o Seks met iemand van hetzelfde geslacht garandeert geen voortplanting maar wel fun zijn
• Pleegouderschap biedt geen verderzetting van ons genetisch materiaal
• Kan wel verklaard worden vanuit tit-for-tat → ze krijgen iets terug voor de zorg die ze bieden aan hun pleegkinderen
3
biologische basis van gedrag bekeken door de bril van Darwin:
• Levensvormen zijn levende materie
• Levensvormen passen zich aan
• Doel van levensvormen is voorplanting
• In het vermogen van een soort om zich aan te passen ligt het proces van natuurlijke selectie
• Beperkte aanwezigheid van hulpbronnen zorgt voor een constante in een populatie
De beperkte aanwezigheid van hulpbronnen in de context van een soort, geeft aanleiding tot competitie tussen de individuen van een
soort
Het aanpassingsvermogen van een soort zorgt voor variatie en evolutie
Veranderende kenmerken kunnen leiden tot een nieuwe soort waarbij voortplanting enkel nog mogelijk is tussen diezelfde soort
De mens is een levensvorm/ een levende materie
Doel van elke levensvorm = behoud van de soort
Via voortplanting
Via aanpassing geeft variatie in soort
In functie van behoud van de soort gaat elke levensvorm gericht op zoek naar goed genetisch materiaal
Garantie voor beste, meest succesvolle nakomelingen
Biologische basis van seksueel gedrag is voortplanting van de soort
Mannen en vrouwen verschillen in dit gedrag
Seksuele voortplanting:
Respectieve succes is afhankelijk van een beperkt aantal Reproductieve succes is afhankelijk van aantal vrouwen dat
eicellen dat bevrucht wordt bevrucht wordt
Grote investering in nageslacht Kleine investering in een nageslacht
Female choice Male competition
Female choice
Seksuele selectie
Male competition
1
,Vaststellingen seksueel gedrag bij mannen:
• Drempel voor het vertonen van seksueel gedrag bij mannelijke sekse is laag
Biologische basis van mannelijk seksueel gedrag:
• Elke kans tot voortplanting maximaal benutten
• Een terughoudende strategie verkleint kans op nakomelingen => is niet aangewezen voor voortbestaan
• Hierin concurreren ze met andere mannen over de beschikbare vruchtbare vrouwen
• Mannen stellen eisen inzake kwaliteiten van hun seksuele partner
Wat willen mannen?
• Mannen vallen op uiterlijke kenmerken van vruchtbaarheid en gezondheid
• Een jongere vrouw is vruchtbaarder
• Cosmetica, plastische chirurgie spelen hierop in
Biologische basis van vrouwelijk seksueel gedrag:
• Voor vrouwen zijn uiterlijke kenmerken van vruchtbaarheid bij een man minder belangrijk
• Vrouwen zijn meer kieskeurig in het zoeken naar een seksuele partner
• Een zorgzame partner die de beste garantie biedt dat hij voor de nakomelingen zorgt en ze er niet alleen voor komt te staan
Wat willen vrouwen?
• Zorgzame mannen
• Mannen met hoge sociale status
• Mannen die trouw en loyaal zijn
mannen:
o Tonen zich
o Concurreren met andere mannen over beschikbare vruchtbare vrouwen
o Willen finaal gekozen worden door de vrouw waar hun oog op valt
Vrouwen:
o Maken zich aantrekkelijk
o Hoe meer mannen ze aantrekken, hoe meer keuze
o Uiterlijke kenmerken → bewust in de kijker zetten
o Ze zijn selectief in hun keuze
(anders bij mannen en vrouwen)
• Vrouwen meer jaloers wanneer hun mannelijke partner een emotionele band opbouwt met andere vrouw
• Mannen minder jaloers wanneer vrouwelijke partner een emotionele band opbouwt met andere man
• Mannen meer jaloers wanneer vrouwelijke partner een seksuele relatie heeft met een andere man
Risico’s van overspel: gevolgen hiervan worden anders gepercipieerd bij vrouwen en mannen:
• Mannen lopen het risico een kind op te voeden die niet zijn genetisch materiaal bezit
• Vrouwen lopen het risico dat de man een emotionele band opbouwt met een andere vrouw en ze verlaten wordt waardoor
ze alleen moet in staan voor de zorg van de kinderen
2
, Seksuele voortplanting ifv behoud van de soort
Hoeveel kinderen willen we?
Een soort is genetisch geprogrammeerd om zich maximaal voor te planten
Culturele rem op voortplanting
o Betere levensomstandigheden
o Anticonceptie
o Twee verdieners
Waarom wordt menselijke baby als hulpeloos wezentje op de wereld gezet?
Impact van evolutie van de menselijke soort
o Vrouw heeft een klein bekken
o Baby’s hebben een groot hoofd
Deze combinatie maakt dat een vrouw een zwangerschap van 9 maanden heeft
Waarom in groep leven? (mens en dier)
• Vermijden van gevaar
• Voedselvoorziening
• Taakverdeling
• Gericht op overleving
• Investering in relaties waar wederkerigheid bestaat
Evolutie naar een meer individualistische samenleving
Focus op samenwerking tussen individuen die niet genetisch verwant zijn:
• Sociaal coöperatief gedrag
• Wederkerig altruïsme → tit fort at
o Er is een voordeel te halen uit de samenwerking
Focus op mutualisme:
• Alle samenlevingsvormen noemen we symbioses
• Mutualisme is een vorm van symbiose waarbij beide partners voordeel halen uit de relatie
• Seks krijgt een andere functie
o Doel is hier niet voorplanting van de soort
• Seks met als doel genieten van elkaar
o Seks met iemand van hetzelfde geslacht garandeert geen voortplanting maar wel fun zijn
• Pleegouderschap biedt geen verderzetting van ons genetisch materiaal
• Kan wel verklaard worden vanuit tit-for-tat → ze krijgen iets terug voor de zorg die ze bieden aan hun pleegkinderen
3
