Architectuuractualia 1
LES 1: ARCHITECTUURORANISATIES EN INSTRUMENTEN IN VLAANDEREN
1/ BELEID
Architectuur staat niet op zich, is vernetwerkt:
• Beleid
• Huisvesting, onderwijs, zorg, … > alle maatschappelijke domeinen
• Publieke ruimte
• Mobiliteit
• Landschap
• Monumentenzorg
• Duurzaamheid
• …
• Culturele traditie (moeder van alle kunsten)
• Onderwijs
• Economie
• …
Vlaams Bouwmeester (+ team van 15-tal personen)
… adviseert het beleid
• 2 kerntaken:
1. De ondersteuning en begeleiding van publieke bouwheren.
(publieke bouwheren = scholen, woonzorgcentra, …)
=> Ze helpen de besturen om bouwopdrachten te realiseren.
2. Het actief bijdragen tot
• visievorming en re ectie
=> Nadenken over hoe je omgaat met publieke ruimte en met de bebouwde
omgeving en hoe je daar kwaliteit in kan brengen.
• beleidsadviseur en initiatieven omtrent maatschappelijke uitdagingen
(vergrijzing, klimaat, verkleuring, verdichting, …)
• mogelijkheden op het vlak van kwaliteitsvol ontwerpen en bouwen
• aanvullende opdrachten:
• communicatie en sensibilisering
• Advisering m.b.t knelpunten en hiaten in de regelgeving, in relatie tot
architectuurkwaliteit in de brede zin
• kansen geven aan jonge ontwerpers
=> ze willen dat de dynamiek in de architectuur blijft, als ze de kans niet zouden
geven aan jonge ontwerpers zou dat er niet zijn. Er moet nieuwe energie zijn.
• Een bouw-, stads-, … ontwerp start met een beschrijving in de projectde nitie en hierin
schrijft de bouwheer welke culturele ambities die heeft. De bestaansrede van een gebouw
wordt hier dus uitgelegd.
1 Isabo Costermans
fl fi
, • Wie?
• Bob Van Reeth
• Eerste Vlaams Bouwmeester in 1999
• Was jarenlang architect-vennoot van AWG-
Architectenwerkgroep in Antwerpen.
• Wivina de Meester .
• Politieker die in 1999, toen ze minister was,
besliste tot de oprichting van de Vlaams
Bouwmeester.
• Oprichter van Monnikenheide
• Marcel Smets
• Peter Swinnen
• Stefan Devoldere
• Leo Van Broeck
• ‘Architecten zijn soort van monsters die de openbare ruimte hebben opgegeten.’
Hij blijft heel hard strijden voor het klimaat. Hij kreeg veel kritiek.
• Erik Wieërs
• Huidige Vlaams Bouwmeester
• Architecte en losoof.
• Oprichter van Collectief Noord architecten.
• In 2014 werd er beslist dat de bouwmeester geschrapt werd, maar in 2015 kwamen
ze terug.
• Bouwmeester is eigenlijk een oud woord (19e eeuw) voor architect. Nu gebruiken we het
speci ek voor het type architect: Vlaams- of stad bouwmeester, die dus een publieke
functie hebben.
• Mandaat voor 5 jaar. Elke bouwmeester heeft ook zijn eigen voorkeur, daarom dat het
goed is dat ze maar voor max 5 jaar deze functie kunnen hebben.
• Elke bouwmeester schrijft aan het begin van zijn mandaat een kernnota waarin hun doel
etc staat.
• ! Verschil bouwheer en bouwmeester weten:
• Bouwheer: de opdrachtgever van een architect of architectenbureau en aannemer
bij het doen realiseren van een bouwwerk. Hij geeft een architect of
architectenbureau opdracht voor het ontwerpen van een bouwwerk.
• Bouwmeester: functie waarbij de persoon het architectuurbeleid in Vlaanderen vorm
moet geven. Bouwmeester is niet een persoon, maar een team van een 15-tal
personen), we hebben wel om de 5 jaar een andere bouwmeester (nu: Erik Wieërs).
Vlaams architectuurinstituut (VAi)
• Dit is een organisatie die zich richt op het bevorderen van de architectuurcultuur in
Vlaanderen en Brussel.
• Gevestigd in Antwerpen.
• Beheert een eigen collectie van 200+ archieven.
• Organiseert tentoonstellingen, lezingen, debatten, publicaties, … om de
architectuurcultuur te bevorderen.
Stadsbouwmeester
• Persoon die ijvert voor een sereen debat over architectuur waar de verschillende
betrokken partijen samen aan tafel zitten.
• Actief in 3 vakgebieden: publieke ruimte, stedenbouw en architectuur.
• Hij bewaakt de stedenbouwkundige en architecturale kwaliteiten van projecten.
• Stadsbouwmeester Antwerpen: Christian Rapp
• Stadsbouwmeester Gent: Peter Vanden Abeele, is een gastcollege bij ons komen geven.
• Stadsbouwmeester Charleroi: Georgios Maïllis
2 Isabo Costermans
fi fi
LES 1: ARCHITECTUURORANISATIES EN INSTRUMENTEN IN VLAANDEREN
1/ BELEID
Architectuur staat niet op zich, is vernetwerkt:
• Beleid
• Huisvesting, onderwijs, zorg, … > alle maatschappelijke domeinen
• Publieke ruimte
• Mobiliteit
• Landschap
• Monumentenzorg
• Duurzaamheid
• …
• Culturele traditie (moeder van alle kunsten)
• Onderwijs
• Economie
• …
Vlaams Bouwmeester (+ team van 15-tal personen)
… adviseert het beleid
• 2 kerntaken:
1. De ondersteuning en begeleiding van publieke bouwheren.
(publieke bouwheren = scholen, woonzorgcentra, …)
=> Ze helpen de besturen om bouwopdrachten te realiseren.
2. Het actief bijdragen tot
• visievorming en re ectie
=> Nadenken over hoe je omgaat met publieke ruimte en met de bebouwde
omgeving en hoe je daar kwaliteit in kan brengen.
• beleidsadviseur en initiatieven omtrent maatschappelijke uitdagingen
(vergrijzing, klimaat, verkleuring, verdichting, …)
• mogelijkheden op het vlak van kwaliteitsvol ontwerpen en bouwen
• aanvullende opdrachten:
• communicatie en sensibilisering
• Advisering m.b.t knelpunten en hiaten in de regelgeving, in relatie tot
architectuurkwaliteit in de brede zin
• kansen geven aan jonge ontwerpers
=> ze willen dat de dynamiek in de architectuur blijft, als ze de kans niet zouden
geven aan jonge ontwerpers zou dat er niet zijn. Er moet nieuwe energie zijn.
• Een bouw-, stads-, … ontwerp start met een beschrijving in de projectde nitie en hierin
schrijft de bouwheer welke culturele ambities die heeft. De bestaansrede van een gebouw
wordt hier dus uitgelegd.
1 Isabo Costermans
fl fi
, • Wie?
• Bob Van Reeth
• Eerste Vlaams Bouwmeester in 1999
• Was jarenlang architect-vennoot van AWG-
Architectenwerkgroep in Antwerpen.
• Wivina de Meester .
• Politieker die in 1999, toen ze minister was,
besliste tot de oprichting van de Vlaams
Bouwmeester.
• Oprichter van Monnikenheide
• Marcel Smets
• Peter Swinnen
• Stefan Devoldere
• Leo Van Broeck
• ‘Architecten zijn soort van monsters die de openbare ruimte hebben opgegeten.’
Hij blijft heel hard strijden voor het klimaat. Hij kreeg veel kritiek.
• Erik Wieërs
• Huidige Vlaams Bouwmeester
• Architecte en losoof.
• Oprichter van Collectief Noord architecten.
• In 2014 werd er beslist dat de bouwmeester geschrapt werd, maar in 2015 kwamen
ze terug.
• Bouwmeester is eigenlijk een oud woord (19e eeuw) voor architect. Nu gebruiken we het
speci ek voor het type architect: Vlaams- of stad bouwmeester, die dus een publieke
functie hebben.
• Mandaat voor 5 jaar. Elke bouwmeester heeft ook zijn eigen voorkeur, daarom dat het
goed is dat ze maar voor max 5 jaar deze functie kunnen hebben.
• Elke bouwmeester schrijft aan het begin van zijn mandaat een kernnota waarin hun doel
etc staat.
• ! Verschil bouwheer en bouwmeester weten:
• Bouwheer: de opdrachtgever van een architect of architectenbureau en aannemer
bij het doen realiseren van een bouwwerk. Hij geeft een architect of
architectenbureau opdracht voor het ontwerpen van een bouwwerk.
• Bouwmeester: functie waarbij de persoon het architectuurbeleid in Vlaanderen vorm
moet geven. Bouwmeester is niet een persoon, maar een team van een 15-tal
personen), we hebben wel om de 5 jaar een andere bouwmeester (nu: Erik Wieërs).
Vlaams architectuurinstituut (VAi)
• Dit is een organisatie die zich richt op het bevorderen van de architectuurcultuur in
Vlaanderen en Brussel.
• Gevestigd in Antwerpen.
• Beheert een eigen collectie van 200+ archieven.
• Organiseert tentoonstellingen, lezingen, debatten, publicaties, … om de
architectuurcultuur te bevorderen.
Stadsbouwmeester
• Persoon die ijvert voor een sereen debat over architectuur waar de verschillende
betrokken partijen samen aan tafel zitten.
• Actief in 3 vakgebieden: publieke ruimte, stedenbouw en architectuur.
• Hij bewaakt de stedenbouwkundige en architecturale kwaliteiten van projecten.
• Stadsbouwmeester Antwerpen: Christian Rapp
• Stadsbouwmeester Gent: Peter Vanden Abeele, is een gastcollege bij ons komen geven.
• Stadsbouwmeester Charleroi: Georgios Maïllis
2 Isabo Costermans
fi fi
