Psychodiagnostiek bij volwassenen samenvatting

vPsychodiagnostiek bij volwassenen
Inhoud van OLOD
1. Diagnostisch proces bij volwassenen: werken met het KOP model (hieronder werkcollege’s)
 Intakegesprek
 Exploratie klachten
 Exploratie Omstandigheden
 Exploratie Persoonlijke stijl
 KOP schema en samenhang rapporteren
2. Klachten versus Stoornissen (hieronder hoorcollege’s)
 Stressgerelateerde stoornissen
 Angststoornissen en obsessief-compulsieve stoornissen
 Stemmingsstoornissen
 Dissociatieve stoornissen. Somatische symptoomstoornissen
 Middelengerelateerde en verslavingsstoornissen
 Voedings-en eetstoornissen
 Slaap-waak stoornissen
 Persoonlijkheidsstoornissen en impulsbeheersingsstoornissen
 Schizofreniespectrumstoornissen




Wat is psychodiagnostiek?
 Continu proces
Psychodiagnostiek =
 De wetenschap die erop gericht is om op een gefundeerde manier
 Informatie van een persoon en zijn omgeving te verzamelen
 het oog op het nemen van verantwoorde beslissingen




De diagnostische cyclus

1. Aanmelding

 Aanvraag versus hulpvraag

2. Reflectie: opentrekken van de vraagstelling


1

,3. Diagnostisch scenario

 5 basisvragen
 Voorlopige theorie met hypothesen

4. Het feitelijke diagnostisch onderzoek

5. Evaluatie, besluit en rapportering



Diagnostisch scenario




Thema 1: Psychodiagnostisch werken met het KOP-model – deel 1

INHOUD

1. Lessen ‘psychodiagnostisch werken met het KOP model’
2. Lesmateriaal
3. Evaluatie
4. KOP model
5. KOP schema



4. KOP model

Theoretisch concept
= (eenvoudig) verklaringsmodel voor psychische klachten
K= klachten
O= omstandigheden
P = persoonlijke stijl




2

,“De klachten (K) die jij hebt, ontstaan niet zomaar, ze zijn het product van bepaalde
omstandigheden/stressoren in je leven (O) en de manier waarop jij, met je eigen persoonlijke stijl,
daar mee omgaat (P).”



Klinische bruikbaarheid
= behandelingsmodel voor kortdurende of laag intensieve behandeling
 Bij heel wat klachten voldoende maar soms ook niet → indicatiestelling: is deze cl geschikt
voor
 Kortdurende/laagintensieve hulpverlening of doorverwijzen naar gespecialiseerde
hulpverlening?
 Type klacht of de ernst van de klacht van minder belang, wel de mate waarin de cl. in staat
is tot reflectie en/of hij open staat voor reflectie.
Handboek deel II: toepassing bij specifieke doelgroepen:
 Kinderen (PrOP-model) met milde tot matige problemen.
 Senioren: depressieve klachten, relatieproblemen, problemen die voortkomen vanuit
contact met het netwerk (poetsdiensten, kinderen, …).
 Cliënten met gestabiliseerde chronische psychiatrische problematiek.
 Cliënten met verslavingsproblematiek.
 Cliënten met relatieproblemen.
PrOp-model (kinderen)



Diagnostiek

Diagnostiek= hoe is te verklaren dat bij deze P met deze levensgeschiedenis en deze eigenschappen,
onder invloed van deze levensomstandigheden en gebeurtenissen (O), dit psychisch syndroom (K)
ontstaat
Hoe gaan we te werk?
1. KOP schema maken: K? – O? – P? → massa aan gevoelens, gedachten, reacties ordenen
2. Inzicht in de samenhang K= O x P → brengt verheldering, geeft handvaten voor verandering
3. (Behandeldoelen formuleren)
 Ingrijpen op K-niveau
 O-niveau (indien mogelijk)
 Focus op P-niveau
--> cliënt als co-therapeut




3

, 5. KOP schema
1. Exploratie van de Klachten (werkcollege 2)
2. Exploratie van de Omstandigheden (werkcollege 3)
3. Exploratie van de Persoonlijke stijl (werkcollege 4)
4. Indicatiestelling: Is deze cl. geschikt voor kortdurende behandeling volgens KOP model of is
doorverwijzing aangewezen? (hoorcollege 2 + werkcollege 5)
5. Motivatie voor behandeling: In welk motivatiestadium bevindt deze cl zich? (hoorcollege 2 +
werkcollege 5)


KOP schema introduceren




1. Exploratie van de Klachten

A) WAT?

B) HOE?
 Gesprek en observatie (werkcollege 1)
Eventueel screeningsvragenlijsten voor klachten: inschatting aard en ernst van klachten,
nabespreking stimuleert ook reflectie (werkcollege 2)
 4DKL: Vierdimensionale klachtenlijst
 SCL-90: Symptom Checklist


KOP schema introduceren – aftoetsen – werkrelatie opbouwen (lijdensdruk erkennen, verhelderend,
uitzicht bieden) (gesprekstechnieken!!)


2. Exploratie van de Omstandigheden

A) WAT?
= in beeld brengen van (beleving van) levensdomeinen:
1. Stressoren: vaak multipele stressoren, “druppel”
2. Steunbronnen: wat loopt goed, biedt steun


B) HOE?

4