Samenvatting Overzicht van de onderwerpen land per land

Overzicht RVGL 23-24
Inhoud
Staatstructuur.........................................................................................................................................1
UM......................................................................................................................................................6
WM.....................................................................................................................................................9
RM....................................................................................................................................................12
Grondwettelijk Hof.......................................................................................................................12
Raad van State..............................................................................................................................14
Gewone hoven en rechtbanken....................................................................................................15
Rechtsbronnen.....................................................................................................................................21
Grondwetten....................................................................................................................................21
Federale wetten................................................................................................................................25
Regelgeving door UM.......................................................................................................................26
Bijzondere meerderheidswetten......................................................................................................28
Deelstatelijke wetten........................................................................................................................28
Internationale verdragen en EU-recht..............................................................................................29
Rechtspraak......................................................................................................................................30
Gewoonterecht.................................................................................................................................33
Rechtsleer.........................................................................................................................................34
Algemene rechtsbeginselen.............................................................................................................34
Onderlinge verhouding rechtsbronnen................................................................................................35




Staatstructuur
BE

, Federale staat
o 6 gefedereerde entiteiten
 Gemeenschappen (Vlaamse Gemeenschap, Franse Gemeenschap, Duitstalige
Gemeenschap)
 Bevoegdheden op vlak van onderwijs, cultuur, taal, media, zorg,
bijstand aan personen
 = persoonsgebonden bevoegdheden
 Gewesten (Vlaams Gewest, Waals Gewest, Brussels-Hoofdstedelijk Gewest)
 Bevoegdheden op vlak van landbouw, landinrichting, mobiliteit,
energie, milieu, economie, huisvesting
 = territoriumgericht
 Instellingen
 Eigen WM
o Monocameraal
o 5j
o Rechtstreeks verkozen
o Decreten, tenzij BX: ordonnanties
 Eigen UM
o Regeringen
o MB en regeringsbesluiten
o Territoriaal gedecentraliseerde entiteiten
 Ondergeschikt aan hogere overheden
 Inspraak van de burgers
 2 entiteiten
 Provincies
o Intermediair niveau tussen deelstaten en gemeenten
o Indeling
 Provincieraad
 Volk vertegenwoordigend orgaan
 6j
 Rechtstreeks verkozen
 Deputatie
 Dagelijkse bestuur van de provincie
 Provinciegouverneur als hoofd
 Benoemd en afgezet door deelstaatregering
 Gemeenten
o Laagste bestuursniveau in BE
Bevoegd voor lokale zaken van gemeentelijk belang
o Indeling
 Gemeenteraad
 Beraadslagend orgaan
 Verkozen voor vaste termijn van 6j
 College
 Uitvoerend orgaan van de gemeente
 Voorgezeten door burgemeester
 Schepenen

,  Mogelijkheid tot provinciale of gemeentelijke verordeningen te
maken

NL

 Koninkrijk der Nederlanden
o Sint-Maarten
o Curaçao
o Aruba
o Nederland
o Statuut voor het Koninkrijk der Nederlanden = tekst die de juridische verhoudingen
vastlegt
 Nederland
o Gedecentraliseerde eenheidsstaat
o Indeling
 Provincies
 Bestuursbevoegdheden op vlak van ruimtelijke ordening, cultuur,
milieu, openbare werken, economie, vervoer
 Gemeenten
 Materies van gemeentelijk belang
 Waterschappen
 Vorm van functionele decentralisatie = waters uit de polders houden
en reguleren van het water
 Noodzakelijke samenwerking
o Elk eigen instellingen




FR

 Eenheidsstaat met centralistisch bestuur
 Territoriale decentralisatie (bij formele wet)
o Onderworpen aan centraal gezag = le préfet
 Onder financieel en bestuurlijk toezicht
 Bepaalt wettelijk kader waarin kan gehandeld worden
 Bevoegdheidsoverdracht kan onmiddellijk ongedaan gemaakt worden
o Indeling
 Gemeenten (communes)
 Le conseil municipal
 UM
 Departementen (départments)
 Le conseil départemental
 UM
 Regio’s (régios)
 Le conseil régional
 UM

, DL

 Federale staat met een Bond en 16 Lander
 Lander ook nog onderverdeeld in territoriale gedecentraliseerde entiteiten
o Gemeinden (Gemeenten)
 Selbstwartung: bevoegdheid van de Gemeinden om regelgeving af te
kondigen om zaken van lokaal belang te regelen
o Kreise (Districten)

VK

 Constitutionele monarchie
 VK = Engeland, Wales, Schotland, Noord-Ierland
 GB= Engeland, Wales, Schotland
 Territoriaal gedecentraliseerde besturen
o Onderling verschil tussen de delen van VK
o Volksvertegenwoordiging orgaan
o Regelgevende bevoegdheid
o Byelaw = overkoepelende benaming

VSA

 Constitutionele federale republiek
 Bevoegdheidsverdeling
o Deelstaten = residuaire bevoegdheden
Federatie = toegewezen bevoegdheden
o Nuanceringen
 Verdragen
 Federatie is de enige die verdragen kan sluiten
 Ook al treft het een van de bevoegdheden van de deelstaten
 Verdragen ook op gelijke hoogte als federale wetten
 Field preemption of state regulations
 Concurrerende bevoegdheden
 Indien federatie al een aspect geregeld heeft, dan geen
bevoegdheden voor de deelstaten
 Interstate Commerce Clause
 Federatie bevoegd voor regelgeving voor interstatelijke of
internationale handel
 Dormant Commerce Clause
 Onthouden van regelgeving die de interstatelijke handel in gedrang
kan brengen
 Taxing and spending Clause
 Wetgevende intiatieven voor de general welfare voor federatie
 Necessary and proper clause
 Soort van impliciete bevoegdheden voor de federatie
 Lokale decentralisatie
o Counties & municipals
o Organisatie van lokale besturen
o Local ordinance = lokale regelgeving