TPP06 Samenvatng levensfasen
Inhoud
Les 1: Babytid........................................................................................................................................2
Babytid fysieke onywikkeling.............................................................................................................2
Babytid cogniteve onywikkeling........................................................................................................3
Babytid Sociale onywikkeling en &ersoonliikheidsonywikkeling.........................................................5
Les 2: Peuyer- en kleuyertid...................................................................................................................7
De &euyer- en kleuyertidd fysieke onywikkeling..................................................................................7
De &euyer- en kleuyertidd cogniteve onywikkeling............................................................................7
De &euyer- en kleuyertidd de sociale onywikkeling en de &ersoonliikheidsonywikkeling....................9
Les 3: De schooltid...............................................................................................................................14
Schooltidd de cogniteve onywikkeling.............................................................................................14
Schooltidd de sociale onywikkeling en de &ersoonliikheidsonywikkeling..........................................15
Les 4: Adolescente...............................................................................................................................20
Les 5: Vroege volwassenheid................................................................................................................28
Les 6: Middelbare leefiid.....................................................................................................................33
Lichameliike en cogniteve onywikkeling..........................................................................................33
Sociale en &ersoonliike onywikkeling tidens de middelbare leefiid................................................33
Les 7: Ouderdom..................................................................................................................................36
1
, Les 1: Babytijd
Babytijd fysieke ontwikkeling
Slinkende &ro&ortes: Bii de geboorye vormy hey hoofd een vierde deel van de yoyale lichaamsomvang
van de &asgeborene. Als de volwassenheid eenmaal is bereikyd maaky hey hoofd nog slechys een
achysye deel uiy van hey lichaam.
# Kan ten minste een van de vier principes van de fysieke ontwikkeling van de baby herkennen.
Cefalocaudaal &rinci&e: Hey &rinci&e day groei een &ayroon vormy day beginy mey hey hoofd en de
bovensye lichaamsdelen en zich vervolgens uiysyreky naar de resy van hey lichaam. Cefalocaudaal =
‘van hoofd yoy syaary’.
Proximodisyaal &rinci&e: Hey &rinci&e day de onywikkeling zich vanuiy hey cenyrum van ons lichaam
naar buiyen yoe volyreky. Biivoorbeeld: armen handen vingers.
Princi&e van hiërarchische inyegrate: Hey &rinci&e day eenvoudige vaardigheden zich doorgaans
afzonderliik en onafankeliik van elkaar onywikkelend en layer geïnyegreerd worden in com&lexere
vaardigheden. Biivoorbeeld: ieys mey de hand grii&end een relatef com&lexe vaardigheidd is &as
uiyvoerbaar als hey kind heef geleerd hoe hey de bewegingen van de individuele vingers moey
beheersen en inyegreren.
Princi&e van de onafankeliikheid van sysyemen: Hey &rinci&e day verschillende lichaamssysyemen
een verschillend groeiyem&o kennen. Payronen van groei van de lichaamsomvangd hey zenuwsyelsel
en de seksuele rii&heid lo&en biivoorbeeld syerk uiyeen.
# Kan de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de baby beschrijven aan de hand van de begrippen
neurotransmitter, neuron, myeline en plastciteit en kan deze begrippen onderscheiden
Neuron: De basiscel van hey zenuwsyelsel.
Neuroyransmiter: Syof die hey mogeliik day neuronen mey elkaar kunnen communiceren.
Syna&s: S&leey yussen neuronen.
Myeline: Een vetge subsyante die de neuronen beschermy en de overdrachy van zenuwsignalen
versnely.
Plastciyeiy: De maye waarin zich onywikkelende syrucyuren of gedrags&ayronen ye veranderen ziin als
gevolg van ervaringen. De hersenen worden vooral in de eersye levensiaren gevormd door
omgevingsfacyoren/ ervaringen.
Neuronen ziin cellen in ons zenuwsyelsel die als enige mey andere cellen kunnen communiceren.
Daarvoor hebben ze één uiyeinde een aanyal veryakkingen die dendrieten worden genoemd. Deze
dendrieyen onyvangen boodscha&&en van andere cellen. Aan hey andere uiyeinde van een neuron
bevindy zich een axond hey deel day een boodscha& afgeef aan een ander neuron. Neuronen raken
elkaar niey aand maar communiceren door middel van neurotransmitters die reizen yussen de
synapsen. Bii de geboorye hebben de meesye neuronen in de hersenen van een baby weinig
verbindingen mey andere neuronen (er ziin nog weinig ervaringen o&gedaan)d maar in de eersye ywee
iaar worden er miliarden nieuwe verbinden yussen neuronen yoy syand gebrachy. De com&lexiyeiy van
2
Inhoud
Les 1: Babytid........................................................................................................................................2
Babytid fysieke onywikkeling.............................................................................................................2
Babytid cogniteve onywikkeling........................................................................................................3
Babytid Sociale onywikkeling en &ersoonliikheidsonywikkeling.........................................................5
Les 2: Peuyer- en kleuyertid...................................................................................................................7
De &euyer- en kleuyertidd fysieke onywikkeling..................................................................................7
De &euyer- en kleuyertidd cogniteve onywikkeling............................................................................7
De &euyer- en kleuyertidd de sociale onywikkeling en de &ersoonliikheidsonywikkeling....................9
Les 3: De schooltid...............................................................................................................................14
Schooltidd de cogniteve onywikkeling.............................................................................................14
Schooltidd de sociale onywikkeling en de &ersoonliikheidsonywikkeling..........................................15
Les 4: Adolescente...............................................................................................................................20
Les 5: Vroege volwassenheid................................................................................................................28
Les 6: Middelbare leefiid.....................................................................................................................33
Lichameliike en cogniteve onywikkeling..........................................................................................33
Sociale en &ersoonliike onywikkeling tidens de middelbare leefiid................................................33
Les 7: Ouderdom..................................................................................................................................36
1
, Les 1: Babytijd
Babytijd fysieke ontwikkeling
Slinkende &ro&ortes: Bii de geboorye vormy hey hoofd een vierde deel van de yoyale lichaamsomvang
van de &asgeborene. Als de volwassenheid eenmaal is bereikyd maaky hey hoofd nog slechys een
achysye deel uiy van hey lichaam.
# Kan ten minste een van de vier principes van de fysieke ontwikkeling van de baby herkennen.
Cefalocaudaal &rinci&e: Hey &rinci&e day groei een &ayroon vormy day beginy mey hey hoofd en de
bovensye lichaamsdelen en zich vervolgens uiysyreky naar de resy van hey lichaam. Cefalocaudaal =
‘van hoofd yoy syaary’.
Proximodisyaal &rinci&e: Hey &rinci&e day de onywikkeling zich vanuiy hey cenyrum van ons lichaam
naar buiyen yoe volyreky. Biivoorbeeld: armen handen vingers.
Princi&e van hiërarchische inyegrate: Hey &rinci&e day eenvoudige vaardigheden zich doorgaans
afzonderliik en onafankeliik van elkaar onywikkelend en layer geïnyegreerd worden in com&lexere
vaardigheden. Biivoorbeeld: ieys mey de hand grii&end een relatef com&lexe vaardigheidd is &as
uiyvoerbaar als hey kind heef geleerd hoe hey de bewegingen van de individuele vingers moey
beheersen en inyegreren.
Princi&e van de onafankeliikheid van sysyemen: Hey &rinci&e day verschillende lichaamssysyemen
een verschillend groeiyem&o kennen. Payronen van groei van de lichaamsomvangd hey zenuwsyelsel
en de seksuele rii&heid lo&en biivoorbeeld syerk uiyeen.
# Kan de ontwikkeling van het zenuwstelsel van de baby beschrijven aan de hand van de begrippen
neurotransmitter, neuron, myeline en plastciteit en kan deze begrippen onderscheiden
Neuron: De basiscel van hey zenuwsyelsel.
Neuroyransmiter: Syof die hey mogeliik day neuronen mey elkaar kunnen communiceren.
Syna&s: S&leey yussen neuronen.
Myeline: Een vetge subsyante die de neuronen beschermy en de overdrachy van zenuwsignalen
versnely.
Plastciyeiy: De maye waarin zich onywikkelende syrucyuren of gedrags&ayronen ye veranderen ziin als
gevolg van ervaringen. De hersenen worden vooral in de eersye levensiaren gevormd door
omgevingsfacyoren/ ervaringen.
Neuronen ziin cellen in ons zenuwsyelsel die als enige mey andere cellen kunnen communiceren.
Daarvoor hebben ze één uiyeinde een aanyal veryakkingen die dendrieten worden genoemd. Deze
dendrieyen onyvangen boodscha&&en van andere cellen. Aan hey andere uiyeinde van een neuron
bevindy zich een axond hey deel day een boodscha& afgeef aan een ander neuron. Neuronen raken
elkaar niey aand maar communiceren door middel van neurotransmitters die reizen yussen de
synapsen. Bii de geboorye hebben de meesye neuronen in de hersenen van een baby weinig
verbindingen mey andere neuronen (er ziin nog weinig ervaringen o&gedaan)d maar in de eersye ywee
iaar worden er miliarden nieuwe verbinden yussen neuronen yoy syand gebrachy. De com&lexiyeiy van
2
