Het cardiovasculair systeem
1. Inleiding
Cardiovasculair systeem:
• Bloedvaten + hart
• Functies:
Transport O2 + voedingsstoffen naar weefsels
Afvoer afvalstoffen uit weefsels
= Bloed wordt rondgepompt door het hart
• 2 delen:
- Vasculatuur = bloedvaten die bloed geleiden
- Hart = pompfunctie; duwt het bloed door het vasculatuur
Algemene opbouw:
• Linker en rechter atria (voorkamers)
• Linker- en rechterventrikels (kamers)
Functies verschillende onderdelen:
▪ Linkerventrikel
- O2- rijk bloed rondgepompt naar organen en
vaatgebieden
- Grote (perifere) bloedcirculatie
▪ Capillairen
- O2 en voedingsstoffen opgenomen uit bloed
- Metabole afvalstoffen in bloed afgegeven
▪ Venen
- Bloed terug naar hart
- Capaciteitsruimte
Drijvende krachten voor bloedtransport:
- Géén positieve pulsatiele druk (bij arteriën wel)
- “Vis-a-tergo” van bloed dat komt van de arteriolen
= drukverschil tussen veneuze capillairen en rechter atrium
- Negatieve aanzuigende kracht van…
1. Bewegende thorax
2. Contracties van rechter voorkamer
3. Expansie van linker voorkamer en kamer
▪ Rechter atrium
- O2 - arm bloed komt hier terecht via de venen
- Doorgegeven aan rechterventrikel
, ▪ Rechterventrikel
- O2 - arm bloed gaat naar longen = kleine
(pulmonale) circulatie
- In de longen: Bloed terug O2 opnemen
▪ Linker atrium
- O2 – rijk bloed komt hier terecht van
longen
- Doorgegeven aan linkerventrikel
▪ Linkerventrikel
- Bij hartslag wordt bloed van hieruit
rondgepompt naar de weefsels
2. Anatomie van het hart
Algemeen (4 holtes):
▪ Linker en rechteratrium
▪ Linker-en rechterventrikel
Tussenschotten:
▪ Septa
- Linker vs rechter holten
- Atriaal en ventriculair septum
- Spierweefsel
▪ Fibreuze ringen
- Atria vs ventrikels
- Elektrisch niet geleidend
2.1. DE ATRIA
Opbouw:
▪ Dunne wanden
- Geen dikke nodig = geen grote druk op wanden
▪ Dun septum
Rechteratrium:
= ontvangt O2 - arm bloed via...
▪ Vene cava inferior = O2- arm bloed van onderste lichaamsdeel
▪ Vene cava superior = O2- arm bloed van bovenste lichaamsdeel
▪ Sinus coronarius = O2- arm bloed van hartspier zelf
, Grootste functie rechteratrium = opslagreservoir → géén contractiële eigenschappen
Linker atrium:
▪ Ontvangt zuurstofrijk bloed uit longen
▪ Via de 4 venea pulmonales (venen vervoeren O2 -rijk bloed naar hart)
Linker ventrikel:
▪ Komt hier na doorgegeven in linker atrium
▪ Contracieel, bloed rondpompen
2.2. De ventrikels
Opbouw:
▪ Dikke myocardwand
▪ Dik septum (nodig, moet bestand zijn tegen kracht-en drukontwikkeling)
▪ Wand in rechterventrikel dunner dan linker
- Druk is veel hoger in linkrtventrikel
2 aders:
▪ Longarterie
- Rechter ventrikel → longen ( O2- arm bloed)
▪ Aorta
- Linker ventrikel → perifere weefsels
2.3. Het pericard
Myocardweefsel:
• Dwarsgestreept hartspierweefsel
• 2 verschillende bladen omgeven dit
o Endocard
o Pericard
Endocard:
• Binnenzijde hartholten
• Laagje epitheel
• Dun glad vliesje
Pericard:
• Buitenzijde hart
• Hartzakje
o 2 vliezen
- Visceraal pericard = epicard → ligt tegen de hartspier
- Pariëtaal epicard
o Virtuele ruimte met beetje vocht tussen de 2 vliezen
, • Synoviaal membraan
• Zit rond meeste organen
Pericarditis:
• Ontsteking hartzakjes
Externe restrictieve cardiomyopathie:
• Wijziging elasticiteit pericard
• Druk tussen 2 pericardbladen (bv: door pericardvocht)
• Normale relaxatie van hart geïnhibieert
Enkele ziekten:
o Acute pericarditis
• Acute ontsteking van pericard
- Infecteus (vaak viraal)
- Auto-immuun (bv: lupus, reumatoïde)
- Toxisch (bv: uremisch)
o Pericardtamponade
• Vochtuitstorting in pericardiale ruimte (bv: posttraumatisch na bloed)
o Pericarditis constrictiva
• Verlittekening van pericard (bv: bij tuberculose)
- calcificatie
- ontsteking
2.4. De coronaire circulatie
Zuurstof nodig!:
• Hartspier werkt 24/7
• Cardiomyocyten krijgen O2 via coronaire circulatie
- Ontspringt uit aorta ascedens, net na de aortaklep
- Grote coronairen liggen bovenop hart → vertakken in haarvat
Systole:
• Hartspier gecontraheerd
• Bloedvaten in hartspier toegeknepen
• Geen bevloeiing van het hart mogelijk
Perfusie:
= Toevloeien van bloed
▪ Enkel door passieve druk door elasticiteit van aorta
tijdens diastole
1. Inleiding
Cardiovasculair systeem:
• Bloedvaten + hart
• Functies:
Transport O2 + voedingsstoffen naar weefsels
Afvoer afvalstoffen uit weefsels
= Bloed wordt rondgepompt door het hart
• 2 delen:
- Vasculatuur = bloedvaten die bloed geleiden
- Hart = pompfunctie; duwt het bloed door het vasculatuur
Algemene opbouw:
• Linker en rechter atria (voorkamers)
• Linker- en rechterventrikels (kamers)
Functies verschillende onderdelen:
▪ Linkerventrikel
- O2- rijk bloed rondgepompt naar organen en
vaatgebieden
- Grote (perifere) bloedcirculatie
▪ Capillairen
- O2 en voedingsstoffen opgenomen uit bloed
- Metabole afvalstoffen in bloed afgegeven
▪ Venen
- Bloed terug naar hart
- Capaciteitsruimte
Drijvende krachten voor bloedtransport:
- Géén positieve pulsatiele druk (bij arteriën wel)
- “Vis-a-tergo” van bloed dat komt van de arteriolen
= drukverschil tussen veneuze capillairen en rechter atrium
- Negatieve aanzuigende kracht van…
1. Bewegende thorax
2. Contracties van rechter voorkamer
3. Expansie van linker voorkamer en kamer
▪ Rechter atrium
- O2 - arm bloed komt hier terecht via de venen
- Doorgegeven aan rechterventrikel
, ▪ Rechterventrikel
- O2 - arm bloed gaat naar longen = kleine
(pulmonale) circulatie
- In de longen: Bloed terug O2 opnemen
▪ Linker atrium
- O2 – rijk bloed komt hier terecht van
longen
- Doorgegeven aan linkerventrikel
▪ Linkerventrikel
- Bij hartslag wordt bloed van hieruit
rondgepompt naar de weefsels
2. Anatomie van het hart
Algemeen (4 holtes):
▪ Linker en rechteratrium
▪ Linker-en rechterventrikel
Tussenschotten:
▪ Septa
- Linker vs rechter holten
- Atriaal en ventriculair septum
- Spierweefsel
▪ Fibreuze ringen
- Atria vs ventrikels
- Elektrisch niet geleidend
2.1. DE ATRIA
Opbouw:
▪ Dunne wanden
- Geen dikke nodig = geen grote druk op wanden
▪ Dun septum
Rechteratrium:
= ontvangt O2 - arm bloed via...
▪ Vene cava inferior = O2- arm bloed van onderste lichaamsdeel
▪ Vene cava superior = O2- arm bloed van bovenste lichaamsdeel
▪ Sinus coronarius = O2- arm bloed van hartspier zelf
, Grootste functie rechteratrium = opslagreservoir → géén contractiële eigenschappen
Linker atrium:
▪ Ontvangt zuurstofrijk bloed uit longen
▪ Via de 4 venea pulmonales (venen vervoeren O2 -rijk bloed naar hart)
Linker ventrikel:
▪ Komt hier na doorgegeven in linker atrium
▪ Contracieel, bloed rondpompen
2.2. De ventrikels
Opbouw:
▪ Dikke myocardwand
▪ Dik septum (nodig, moet bestand zijn tegen kracht-en drukontwikkeling)
▪ Wand in rechterventrikel dunner dan linker
- Druk is veel hoger in linkrtventrikel
2 aders:
▪ Longarterie
- Rechter ventrikel → longen ( O2- arm bloed)
▪ Aorta
- Linker ventrikel → perifere weefsels
2.3. Het pericard
Myocardweefsel:
• Dwarsgestreept hartspierweefsel
• 2 verschillende bladen omgeven dit
o Endocard
o Pericard
Endocard:
• Binnenzijde hartholten
• Laagje epitheel
• Dun glad vliesje
Pericard:
• Buitenzijde hart
• Hartzakje
o 2 vliezen
- Visceraal pericard = epicard → ligt tegen de hartspier
- Pariëtaal epicard
o Virtuele ruimte met beetje vocht tussen de 2 vliezen
, • Synoviaal membraan
• Zit rond meeste organen
Pericarditis:
• Ontsteking hartzakjes
Externe restrictieve cardiomyopathie:
• Wijziging elasticiteit pericard
• Druk tussen 2 pericardbladen (bv: door pericardvocht)
• Normale relaxatie van hart geïnhibieert
Enkele ziekten:
o Acute pericarditis
• Acute ontsteking van pericard
- Infecteus (vaak viraal)
- Auto-immuun (bv: lupus, reumatoïde)
- Toxisch (bv: uremisch)
o Pericardtamponade
• Vochtuitstorting in pericardiale ruimte (bv: posttraumatisch na bloed)
o Pericarditis constrictiva
• Verlittekening van pericard (bv: bij tuberculose)
- calcificatie
- ontsteking
2.4. De coronaire circulatie
Zuurstof nodig!:
• Hartspier werkt 24/7
• Cardiomyocyten krijgen O2 via coronaire circulatie
- Ontspringt uit aorta ascedens, net na de aortaklep
- Grote coronairen liggen bovenop hart → vertakken in haarvat
Systole:
• Hartspier gecontraheerd
• Bloedvaten in hartspier toegeknepen
• Geen bevloeiing van het hart mogelijk
Perfusie:
= Toevloeien van bloed
▪ Enkel door passieve druk door elasticiteit van aorta
tijdens diastole
