Samenvatting medische wetenschappen: inwendige geneeskunde door Dr. Opsomer

1 Neurologie
1.1 Anatomie en fysiologie: centraal zenuwstelsel
 Hersenen
o 2 hemisferen (hersenhelften), verbonden door corpus
callosum
o Cortex (schors, grijze stof)   medulla (witte stof
gemyeliniseerde zenuwvezels) met daarin basale
ganglia
o Fissuren zorgen voor onderdelen van hersenen in
kwabben, elk met hun eigen functie
o Thalamus: verdeelstation dat binnenkomende info doorstuurt naar juiste hersengebied
o Hypothalamus: regelt vitale lichaamsfuncties (bp, temp, AH) en productie hormonen
o Hersenstam: 3 delen
 Ruggenmerg
o Vanaf medulla oblongata, door foramen magnum tot L1- L2
o Beschermd door
 Wervels
 Meningen
 CSV
 Omgeven door meningen (hersenvliezen)  Dura mater
 Arachnoidea
 Pia mater
Cerebrospinaal vocht
 Zit subarachnoidaal
 Bescherming als schokdemper

1.1.1 Perifere zenuwstelsel


12 paar hersenzenuwen
31 paar ruggenmergzenuwen
- 8 cervicaal
- 12 thoracaal
- 5 lumbaal
- 5 sacraal
- 1 coccygeaal



Parasympathisch: cranio-sacraal, rest en digest
Sympathisch: thoracolumbaal (via grensstreng), flight en fight


1.1.2 Zenuwen
 Motorische/efferente zenuwen
o Brengen informatie vanuit CZS
o Gaan naar spieren, organen, klieren
 Sensorische/afferente zenuwen
o Brengen informatie vanuit periferie
o Gaan naar CZS

,1.1.3 Neuronen
 Functionele eenheid ZS
 Indeling
o Cellichaam
o Dendrieten: brengen info naar cellichaam
o Axon, omgeven door myelineschede: zenuwvezel, vervoert info weg van cellichaam
 Soorten
o Sensorisch: voelen info
o Interneuronen: doorgeven van prikkels tussen neuronen
o Motorisch: info van CZS naar periferie

1.2 Pathologie: hersen- en ruggenmergletsel
1.2.1 Traumatisch hersenletsel
 Beschadiging van hersenen door oorzaak BUITEN lichaam
 Vb. hersenschudding (= commotio cerebri)
o Frequent
o Licht hersenletsel
o Hoofdpijn, misselijk, braken, kortdurend bw-verlies, verward, geheugenverlies, lichtschuw
 Gesloten letsel
o Stomp hoofdtrauma
o Plots verplaatsen van hersenen in schedel
o vb. vallen, VKO, hoofd stoten
 Open letsel
o Penetrerend letsel
o Vb. schiet- of steekwonde
 Evaluatie d.m.v. Glasgow coma scale
 Symptomen i.f.v. ernst, locatie en uitgebreidheid
 Prognose en revalidatie idem

1.2.2 Ruggenmergletsel
 Traumatisch
o Vb. VKO, sport, val, agressie, duikongeval
o Immobilisatie wervelkolom!
 Niet traumatisch, vb. metastasen, artrose, hernia
 Ernst en locatie bepalen gevolgen

1.2.3 Epilepsie
 Wat: aandoening van CZS, gekenmerkt door aanvalsgewijze veranderingen in elektrische
activiteit van hersenen.
 Focaal
o Slechts deel v/d hersenen betrokken
o Eenvoudig
o Dyscognitief
 Gegeneraliseerd
o Absences (petit mal)
o Tonisch – clonisch – myoclonisch – atoon
o Tonisch-clonisch (grand mal)
 Behandeling
o Anti-epileptica kunnen hulp bieden

, o Indien secundaire epilepsie: oorzaak verwijderen, vb. tumor
Koortsstuip ≠ epilepsie maar kan erop lijken…




1.2.4 Cerebrovasculair accident (= beroerte)
 Plotselinge onderbreking in bloedtoevoer naar hersenen
o Door occlusie van slagader i/d hersenen = ischemisch CVA  leidt tot afsterven van
hersencellen
o Door bloeding = hemorrhagisch CVA
 TIA = transient ischemic attack
o ‘Miniberoerte’
o Symptomen verdwijnen binnen 24u
 RIND = reversible ischaemic neurologic deficit
o Symptomen verdwijnen volledig
o Maar duurt langer dan 24u
 TIA en RIND  voorlopers potentieel CVA, dsu screening en oorzaken behandelen!
 CVA: time is brain!
o BEFAST
 Balance
 Eyes
 Face
 Arms
 Speech
 Time
 Symptomen ontstaan acuut
 Risicofactoren (= die van hart- en vaatziekten)
o BP
o VKF
o Cholesterol
o Diabetes
o Atherosclerose
o Roken
o Alcohol +++
o Overgewicht, sedentaire levensstijl

1.2.4.1 Craniale zenuwen
Trigeminusneuralgie (n. V)
 = Aangezichtspijn, tic douloureux
 Plotse stekende pijn, unilateraal in gelaat
 Uitgelokt door kauwen, drinken, praten, aanraking
 Behandeling
o Anti-epileptica
o Jannetta procedure: microvasculaire decompressie (spons tussen zenuw en bloedvat)
o Radiochirurgie

, o Infiltratie ganglion van Gasser
Bells parese (n. VII)
 Verlamming aangezichtsspieren tgv onsteking n. facialis
 Ethio: ?, uitlokkende factor virale infectie of auto-immuun
 Corticoïden, recupereert meestal binnen enkele weken zonder restletsels
 Plots ontstaan van symptomen, unilateraal!
o Uitval aangezichtsspieren
o Soms traan- en speekselklieren

1.2.5 Infectieziekten meningitis
 Acute ontsteking van pia mater en arachnoidea
 Bacteriële meningitis
o Meest frequente kiemen: meningokok, pneumokok, Hib  vaccinatie!
o Overdracht via druppelcontact
o Sympt: hoge koorts, hoofdpijn, braken, nekstijf, fotofobie
o LP: eiwiten en leucocyten ↑ en glucose ↓
 Virale meningitis
o Meest frequente kiemen: enterovirussen, herpes simplex, HIV
o Meestal mild verloop met spontaan herstel
 Andere: haemofilus, influenza type B, GBS
 Behandeling: AB en cortico’s tegen hersenzwelling

1.2.6 Infectieziekten encefalitis
= Ontsteking van hersenen

 Meestal viraal, teken!
 Meestal mild verloop, maar kan indien ernstig wel leiden tot overlijden
 Sympt: koorts, hoofd- en spierpijn
 Ernstig: verward, verlamming, convulsies

1.2.7 Infectieziekten
1.2.7.1 Poliomyelitis
= Aantasting motorneuronen

 Asymptomatisch en ontstaat acuut
 Abortieve polio = viraal syndroom, griepachtige symptomen
 Non-paralytische polio = aseptische meningitis, nekstijf, rugpijn, spierspasmen
 Paralytische polio = zz, koorts, nek- en rugstijfheid, verlamming romp, ledematen,
hersenzenuwen
 Post-poliosyndroom: terug symptomen, jaren na eerste ziekte-episode, kan tot 20-40j nadien,
nieuw gevormde zenuwuiteinden verliezen functie

1.2.7.2 Rabiës
 Virale herseninfectie bij in het wild levende zoogdieren  beet, krab
 Wonde  virus verplaatst via perifere zenuwbaan naar ruggenmerg en hersenen
 Incubatietijd ifv afstand beet tot CZS
 Symptomen ontstaan laat! Enkele dagen later reeds overlijden
o Koorts, hoofdpijn, verward, hallucineren, speekselvloed, hydrofobie, convulsies, verlamming
 Θ: wondreiniging, antirabiësIg in wonde, 5 IM vaccins met verzwakt virus