Samenvatting Materialiseren | Joy Torfs
Samenvatting Materialiseren 2 Materiaal en Textuur
Introductie
Materiaal: buitenpanelen zijn gemaakt uit vezels. De binnenkant is byzelium.
Afbouw proces materialiseren:
Het stadium na de ruwbouw.
Hoe is een raampartij opgebouwd. Je moet weten hoe je de opbouw van een raampartij gebeurd.
Metal stud band. Een open plan wordt ingedeeld in verschillende compartimenten, deze wordt
ingedeeld in. Niet-dragende muren. Tussen deze studs wordt dan de isolatie enzo gestoken.
Casestudie gaat over een containerwoning.
Wat is de rol van de verschillende compnenten in een raampartij. Tot in detail kennen.
Vertellen waarom je een bepaalde opbouw maakt.
COMPETENTIES
- Kan materialen en materiaalverwerkingen kritisch evalueren en selecteren door het afwegen
van de mogelijkheden en beperkingen in relatie tot de bouwpraktijk. Hierbij zal een nadruk
liggen op het thema ‘Duurzaamheid’.
- Kan aan de hand van een afgebakend project, het constructief ruimtelijk denken van geheel
naar detail en van detail naar geheel aantonen
- Kan op basis van onderzoek, geschikte keuzes maken in materialen en hun constructieve
verwerking, en de gemaakte keuzes in het ontwerpproces integreren door correcte
communicatie aan de hand van detailtekeningen
- Kan zelfstandig data over materialen en hun constructieve verwerking detecteren en
interpreteren voor ontwerp en onderzoek
Onder meer:
MATERIALISEREN 1
Kennis maken met de klassieke bouwmaterialen: natuursteen, keramische materialen, mineraal
gebonden materialen, metalen, hout, en glas. Constructieve focus op binnenwanden, functies
scheiden en indelen. TS1 Bert Belmans
WONINGBOUW
Woningbouw. Studie van de hoofdstructuren van een woning en kennismaking met de belangrijkste
technieken om een woning te bouwen : gieten (beton), stapelen (bakstenen) en assembleren (metalen
constructies). TS1 Johan Van Rompaey
EXAMEN – My points please
Schriftelijk examen zonder mondeling toelichting.
- Een beperkt aantal theoretische vragen (kennis over begrippen)
- Een constructief vraagstuk, op basis van een afbeelding een constructieve detailtekening
genereren, met aandacht voor de verschillende materialen en hun opbouw.
1
, Samenvatting Materialiseren | Joy Torfs
Ontwerpknopen
= Alle plekken waar materialen bij elkaar komen. Waar een materiaal onderbroken wordt en een ander
materiaal of hetzelfde terug begint.
Elke constructie of ruimte kan opgesplitst worden in ontwerpknopen.Voor deze cursus spreken we van
een knoop wanneer 2 of meer (verschillende) materialen of constructiewijzen samenkomen. Elke
knoop kan een ontwerp uitdaging vormen of bijdragen aan een specifieke vormtaal.
Classificatie knopen
- Openingen in wanden
- Vaste invullingen in wanden
- Bewegende invullingen in wanden
- Overgang vloer/wand, wand/wand
- Overgang plafond/wand
- Overbruggen tussen niveau’s (trappen) cf. WONINGBOUW met Johan Van Rompaey
Classificatie knopen
MAT2 vertrekt van de “kant-en- klare” oplossingen die gemakkelijk voor handen zijn in de (doe-het-
zelf) bouwmarkt.
Anderzijds wil MAT2 ook kijken naar de “ge-design-de” high-end oplossingen die veelal vallen onder
maatwerk en ambacht.
AFSPRAKEN
Aanwezigheid tijdens de les is zeer belangrijk bij deze cursus (en zal via aanwezigheidslijst worden
getoetst)
Waar mogelijk probeer ik om ook een digitaal alternatief te bieden voor ‘noodgevallen’
Vragen over de les worden gesteld tijdens begeleidingsmomenten, liever niet via mail. Oefeningen
zowel klassikaal als op individueel (evt. in groepsverband)
Voor dringende vragen (organisatorisch/onvoorziene omstandigheden) ben ik bereikbaar op
Ik zal zoveel mogelijk leerstof op BB zetten voorafgaand op de les
Les 1: deuren
afbouw als bouwmethode de moderne afbouw grondprincipes
Sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw heeft de afbouw zich ontwikkeld als een moderne en
volwaardige bouwmethode
CaSO4 2H2O -> chemische samenstelling van gips/gipskarton.
2
, Samenvatting Materialiseren | Joy Torfs
Sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw heeft de afbouw zich ontwikkeld als een moderne en
volwaardige bouwmethode
Introductie gipskarton
Introductie van diverse wand- en plafondsystemen (vanuit VS en UK) Lichte metalen of houten frame
+ geschroefde gipskartonplaten Spouwvulling met isolatiemateriaal (traditioneel vooral steen- of
glaswol).
- Goede prestaties wat betreft akoestiek en brand.
- Lichter en economischer dan arbeidsintensieve, gemetselde wanden.
- Geen extra vocht in de bouw door droge materialen.
- “droge afbouw” ↔ “natte stucmethode.
Overgevlogen vanuit Amerika. Gipskarton zorge ervoor dat er heel snel gebouwd kon worden.
Daarvoor waren het altijd natte bouwmethoden, dit was de eerste droge bouwmethoden.
Moderne afbouw
Steeds weer nieuwe systemen in design en toepassing door prefabricatie:
Flexibiliteit + vormvrijheid
Integratie van verlichtingstechniek, akoestiek + klimaattechnieken in plafond- en wand-
constructies
- verschillende soorten bevestigingsmiddelen
- vele voegvullers en finishers voor de naadafwerking
- spraycoatings voor complete oppervlakafwerking wanneer hoge eisen aan de vlakheid worden
gesteld
- Isolatiematerialen voor spouwvulling bij geluidseisen
- andere afdichtingsmaterialen
Voordelen zoals de flexibiliteit. Het verbergt de infrastructuur van elektrische kabels.
Afbouw in relatie tot (ge)bouwen & tijd
Er is altijd verandering in gebouwen. Er is dynamiek. De functie van een gebouw kan ook bijvoorbeeld
veranderen. Er zijn bepaalde typologiën die gemaakt zijn voor een korte tijd maar de meeste
gebouwen zijn gemaakt voor honderden jaren (de structuur). De intentie van de ontwerper is in eerste
instantie dat het gebouw heel lang kan mee gaan ook al is dit uiteindelijk niet. Kerken zijn vaak
gebouwd voor de eeuwigheid (religieuze functie, iconische waarde), als ze niet meer worden gebruikt
is het een probleem, er moet onderhoud aan gepleegd worden. Of het wordt een toeristische atractie
maar het kan ook herbestemd worden.
Tijd = verandering.
3
, Samenvatting Materialiseren | Joy Torfs
Diagram: een gebouw is geen monolytische identeitei. The sheering layers of space. Het terrein is
oneindig (deze blijft het allerlangst bestaan). De structuur is vaak gemaakt voor lange tijd. Gevel en
dak hebben een minder lange gebruiksduur dan de structuur (30-40 jaar, soms korter). Installaties
zoals verwarming, koeling, keukenapparatuur… deze hebben vaak een gebruikstijd van 10-25 jaar.
Indeling zoals deuren, vloeren, niet-dragende wanden (binnenwanden hebben vaak een gebruikstijd
van 10-15 jaar in residentiële toepassingen). Inventaris zoals kasten en meubels (hangen vaak vast aan
trends en mode). Zeker bij winkels worden de displays veel vaker verwisseld als in een woning.
Een gebouw is dus ook dynamisch.
Document over veranderingsgericht zie BB.
Wat als je deze verandering door de tijd heen niet gaat meenemen? Mensen gaan sneller de producten
weggooien. Je neemt eigenlijk een snapshot in de tijd, als je niet meeneemt dat de woning verkocht
kan worden en bv een andere eigenaar krijgt gaat het moeilijker zijn om de indeling te kunnen
veranderen (binnenwanden die niet makkelijk weggehaald kunnen worden, vloer die gelijmd is…).
Richtlijnen staan niet vast. Ze veranderen ook door de tijd heen -> mensen worden groter door de tijd
heen. Er zijn ook andere richtlijnen als het gaat over duurzaamheid, brandveiligheid…
Uitzetting: hout kan uitzetten of krimpen onder de invloed van vocht, temperatuur. Geldt ook voor
houtachtigen zoals MDF of spaanplaat. Hierdoor kan de deur gaan klemmen.
De akoestische prestatie zal veel beter moeten zijn als er een deur tussen twee studio’s staan dan als
er een deur staat tussen de keuken en de woonkamer.
Pur is een heel slechte keuze voor duurzaamheid (natuur en degene die het spuiten als voor de
verwisselbaarheid). Dit is de makkelijkste manier om snel te kunnen werken -> problematiek van
tegenwoordig. Er zou beter gebruik gemaakt worden van een minerale wol (deze kan makkelijk
weggehaald worden).
Terminologie (niet alle begrippen staan hier opgenoemd):
4
Samenvatting Materialiseren 2 Materiaal en Textuur
Introductie
Materiaal: buitenpanelen zijn gemaakt uit vezels. De binnenkant is byzelium.
Afbouw proces materialiseren:
Het stadium na de ruwbouw.
Hoe is een raampartij opgebouwd. Je moet weten hoe je de opbouw van een raampartij gebeurd.
Metal stud band. Een open plan wordt ingedeeld in verschillende compartimenten, deze wordt
ingedeeld in. Niet-dragende muren. Tussen deze studs wordt dan de isolatie enzo gestoken.
Casestudie gaat over een containerwoning.
Wat is de rol van de verschillende compnenten in een raampartij. Tot in detail kennen.
Vertellen waarom je een bepaalde opbouw maakt.
COMPETENTIES
- Kan materialen en materiaalverwerkingen kritisch evalueren en selecteren door het afwegen
van de mogelijkheden en beperkingen in relatie tot de bouwpraktijk. Hierbij zal een nadruk
liggen op het thema ‘Duurzaamheid’.
- Kan aan de hand van een afgebakend project, het constructief ruimtelijk denken van geheel
naar detail en van detail naar geheel aantonen
- Kan op basis van onderzoek, geschikte keuzes maken in materialen en hun constructieve
verwerking, en de gemaakte keuzes in het ontwerpproces integreren door correcte
communicatie aan de hand van detailtekeningen
- Kan zelfstandig data over materialen en hun constructieve verwerking detecteren en
interpreteren voor ontwerp en onderzoek
Onder meer:
MATERIALISEREN 1
Kennis maken met de klassieke bouwmaterialen: natuursteen, keramische materialen, mineraal
gebonden materialen, metalen, hout, en glas. Constructieve focus op binnenwanden, functies
scheiden en indelen. TS1 Bert Belmans
WONINGBOUW
Woningbouw. Studie van de hoofdstructuren van een woning en kennismaking met de belangrijkste
technieken om een woning te bouwen : gieten (beton), stapelen (bakstenen) en assembleren (metalen
constructies). TS1 Johan Van Rompaey
EXAMEN – My points please
Schriftelijk examen zonder mondeling toelichting.
- Een beperkt aantal theoretische vragen (kennis over begrippen)
- Een constructief vraagstuk, op basis van een afbeelding een constructieve detailtekening
genereren, met aandacht voor de verschillende materialen en hun opbouw.
1
, Samenvatting Materialiseren | Joy Torfs
Ontwerpknopen
= Alle plekken waar materialen bij elkaar komen. Waar een materiaal onderbroken wordt en een ander
materiaal of hetzelfde terug begint.
Elke constructie of ruimte kan opgesplitst worden in ontwerpknopen.Voor deze cursus spreken we van
een knoop wanneer 2 of meer (verschillende) materialen of constructiewijzen samenkomen. Elke
knoop kan een ontwerp uitdaging vormen of bijdragen aan een specifieke vormtaal.
Classificatie knopen
- Openingen in wanden
- Vaste invullingen in wanden
- Bewegende invullingen in wanden
- Overgang vloer/wand, wand/wand
- Overgang plafond/wand
- Overbruggen tussen niveau’s (trappen) cf. WONINGBOUW met Johan Van Rompaey
Classificatie knopen
MAT2 vertrekt van de “kant-en- klare” oplossingen die gemakkelijk voor handen zijn in de (doe-het-
zelf) bouwmarkt.
Anderzijds wil MAT2 ook kijken naar de “ge-design-de” high-end oplossingen die veelal vallen onder
maatwerk en ambacht.
AFSPRAKEN
Aanwezigheid tijdens de les is zeer belangrijk bij deze cursus (en zal via aanwezigheidslijst worden
getoetst)
Waar mogelijk probeer ik om ook een digitaal alternatief te bieden voor ‘noodgevallen’
Vragen over de les worden gesteld tijdens begeleidingsmomenten, liever niet via mail. Oefeningen
zowel klassikaal als op individueel (evt. in groepsverband)
Voor dringende vragen (organisatorisch/onvoorziene omstandigheden) ben ik bereikbaar op
Ik zal zoveel mogelijk leerstof op BB zetten voorafgaand op de les
Les 1: deuren
afbouw als bouwmethode de moderne afbouw grondprincipes
Sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw heeft de afbouw zich ontwikkeld als een moderne en
volwaardige bouwmethode
CaSO4 2H2O -> chemische samenstelling van gips/gipskarton.
2
, Samenvatting Materialiseren | Joy Torfs
Sinds de jaren ’60 van de vorige eeuw heeft de afbouw zich ontwikkeld als een moderne en
volwaardige bouwmethode
Introductie gipskarton
Introductie van diverse wand- en plafondsystemen (vanuit VS en UK) Lichte metalen of houten frame
+ geschroefde gipskartonplaten Spouwvulling met isolatiemateriaal (traditioneel vooral steen- of
glaswol).
- Goede prestaties wat betreft akoestiek en brand.
- Lichter en economischer dan arbeidsintensieve, gemetselde wanden.
- Geen extra vocht in de bouw door droge materialen.
- “droge afbouw” ↔ “natte stucmethode.
Overgevlogen vanuit Amerika. Gipskarton zorge ervoor dat er heel snel gebouwd kon worden.
Daarvoor waren het altijd natte bouwmethoden, dit was de eerste droge bouwmethoden.
Moderne afbouw
Steeds weer nieuwe systemen in design en toepassing door prefabricatie:
Flexibiliteit + vormvrijheid
Integratie van verlichtingstechniek, akoestiek + klimaattechnieken in plafond- en wand-
constructies
- verschillende soorten bevestigingsmiddelen
- vele voegvullers en finishers voor de naadafwerking
- spraycoatings voor complete oppervlakafwerking wanneer hoge eisen aan de vlakheid worden
gesteld
- Isolatiematerialen voor spouwvulling bij geluidseisen
- andere afdichtingsmaterialen
Voordelen zoals de flexibiliteit. Het verbergt de infrastructuur van elektrische kabels.
Afbouw in relatie tot (ge)bouwen & tijd
Er is altijd verandering in gebouwen. Er is dynamiek. De functie van een gebouw kan ook bijvoorbeeld
veranderen. Er zijn bepaalde typologiën die gemaakt zijn voor een korte tijd maar de meeste
gebouwen zijn gemaakt voor honderden jaren (de structuur). De intentie van de ontwerper is in eerste
instantie dat het gebouw heel lang kan mee gaan ook al is dit uiteindelijk niet. Kerken zijn vaak
gebouwd voor de eeuwigheid (religieuze functie, iconische waarde), als ze niet meer worden gebruikt
is het een probleem, er moet onderhoud aan gepleegd worden. Of het wordt een toeristische atractie
maar het kan ook herbestemd worden.
Tijd = verandering.
3
, Samenvatting Materialiseren | Joy Torfs
Diagram: een gebouw is geen monolytische identeitei. The sheering layers of space. Het terrein is
oneindig (deze blijft het allerlangst bestaan). De structuur is vaak gemaakt voor lange tijd. Gevel en
dak hebben een minder lange gebruiksduur dan de structuur (30-40 jaar, soms korter). Installaties
zoals verwarming, koeling, keukenapparatuur… deze hebben vaak een gebruikstijd van 10-25 jaar.
Indeling zoals deuren, vloeren, niet-dragende wanden (binnenwanden hebben vaak een gebruikstijd
van 10-15 jaar in residentiële toepassingen). Inventaris zoals kasten en meubels (hangen vaak vast aan
trends en mode). Zeker bij winkels worden de displays veel vaker verwisseld als in een woning.
Een gebouw is dus ook dynamisch.
Document over veranderingsgericht zie BB.
Wat als je deze verandering door de tijd heen niet gaat meenemen? Mensen gaan sneller de producten
weggooien. Je neemt eigenlijk een snapshot in de tijd, als je niet meeneemt dat de woning verkocht
kan worden en bv een andere eigenaar krijgt gaat het moeilijker zijn om de indeling te kunnen
veranderen (binnenwanden die niet makkelijk weggehaald kunnen worden, vloer die gelijmd is…).
Richtlijnen staan niet vast. Ze veranderen ook door de tijd heen -> mensen worden groter door de tijd
heen. Er zijn ook andere richtlijnen als het gaat over duurzaamheid, brandveiligheid…
Uitzetting: hout kan uitzetten of krimpen onder de invloed van vocht, temperatuur. Geldt ook voor
houtachtigen zoals MDF of spaanplaat. Hierdoor kan de deur gaan klemmen.
De akoestische prestatie zal veel beter moeten zijn als er een deur tussen twee studio’s staan dan als
er een deur staat tussen de keuken en de woonkamer.
Pur is een heel slechte keuze voor duurzaamheid (natuur en degene die het spuiten als voor de
verwisselbaarheid). Dit is de makkelijkste manier om snel te kunnen werken -> problematiek van
tegenwoordig. Er zou beter gebruik gemaakt worden van een minerale wol (deze kan makkelijk
weggehaald worden).
Terminologie (niet alle begrippen staan hier opgenoemd):
4
