Inleiding wetenschappelijk werk (IWW)
Inhoudsopgave
1 Wat is wetenschap? ............................................................................................................................... 4
1.1 Wetenschappers ................................................................................................................................... 4
1.2 Wetenschappelijk werk ........................................................................................................................ 4
1.3 Wetenschappelijke integriteit (P159-163) ............................................................................................ 4
1.4 Fraude en plagiaat (P146-147 & (159-163) .......................................................................................... 5
2 Wetenschapsmodellen ........................................................................................................................... 6
2.1 Wat is wetenschap? ............................................................................................................................. 6
2.2 Wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke kennis .......................................................................... 6
2.3 KriEsch raEonalisme ............................................................................................................................. 7
2.4 The structure of scienEfic revoluEons................................................................................................... 8
2.5 De sociale wetenschappen ................................................................................................................... 9
De sociale realiteit verschilt van de natuurlijke realiteit: ............................................................................... 9
3 grondleggers, 3 wetenschapsmodellen ...................................................................................................... 9
3 Informa;e zoeken ................................................................................................................................ 11
3.1 Inleiding: de literatuurstudie en de probleemstelling ......................................................................... 11
Wat is wetenschap ....................................................................................................................................... 11
Probleemstelling: ......................................................................................................................................... 11
Literatuurstudie ........................................................................................................................................... 11
3.2 Wat zoeken? Wetenschappelijke bronnen .......................................................................................... 12
Soorten literatuur ........................................................................................................................................ 12
3.3 Vindplaatsen van informaEe .............................................................................................................. 14
Waar zoeken? .............................................................................................................................................. 14
3.4 Zoekstrategieën .................................................................................................................................. 15
Hoe zoeken? ................................................................................................................................................ 15
Zoekstrategieën voor bibliografische informaLe ......................................................................................... 15
Gespecialiseerde zoekmachines .................................................................................................................. 16
4 Informa;e beoordelen ......................................................................................................................... 18
4.1 Beoordelen op beschikbaarheid ......................................................................................................... 18
4.2 Beoordelen van relevanEe.................................................................................................................. 18
4.3 Beoordelen op kwaliteit ..................................................................................................................... 18
Moeilijk om kwaliteit te definiëren .............................................................................................................. 18
4.4 Beoordeling van auteurs .................................................................................................................... 19
Auteurs beoordelen ..................................................................................................................................... 19
4.5 De “dark side” van publiciteren .......................................................................................................... 20
De tegenbeweging ....................................................................................................................................... 20
5 Referenen met apa7............................................................................................................................. 22
1
, 5.1 Basisprincipes ..................................................................................................................................... 22
5.2 In-tekst referenEes ............................................................................................................................. 22
Citaat............................................................................................................................................................ 22
Blokcitaat ..................................................................................................................................................... 23
Hoe refereren in lange stukken tekst? ......................................................................................................... 23
Auteurs bij in-tekst referenLes .................................................................................................................... 23
Speciale gevallen bij citaten ......................................................................................................................... 23
Speciale gevallen bij referenLes .................................................................................................................. 24
Speciale gevallen bij meerdere bronnen ..................................................................................................... 24
5.3 Bibliografieën ..................................................................................................................................... 24
Basisregels ................................................................................................................................................... 24
Basisstructuren ............................................................................................................................................ 25
6 Academisch schrijven ........................................................................................................................... 28
6.1 Het schrijfproces ................................................................................................................................. 28
Mythes ......................................................................................................................................................... 28
6.2 Chatgpt als schrijfassistent ................................................................................................................. 28
Wat kan chatgpt niet? .................................................................................................................................. 28
Chatgpt als schrijfassiistent.......................................................................................................................... 28
6.3 Voorbereiding ..................................................................................................................................... 28
Doel van een academische tekst.................................................................................................................. 28
Analyse voor een tekst................................................................................................................................. 28
Je onderwerp en chatgpt ............................................................................................................................. 28
6.4 De macrostructuur ............................................................................................................................. 29
Basis: macrostructuur .................................................................................................................................. 29
6.5 De microstrctuur................................................................................................................................. 29
De alinea ...................................................................................................................................................... 29
6.6 SchrijfsEjl ............................................................................................................................................ 29
Academische schrijfsLjl................................................................................................................................ 29
7 Visualiseren ......................................................................................................................................... 30
7.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 30
Kern van het visualiseren ............................................................................................................................. 30
7.2 Tabellen .............................................................................................................................................. 30
4 basisregels ................................................................................................................................................ 30
Wanneer percentages wel/niet gebruiken?................................................................................................. 31
7.3 Figueren en grafieken ......................................................................................................................... 31
4 basisregels ................................................................................................................................................ 31
Grafieken ..................................................................................................................................................... 31
7.4 Gevaren .............................................................................................................................................. 31
7.5 Misbruiken .......................................................................................................................................... 31
8 Endnote ............................................................................................................................................... 32
8.1 Basiselementen in Endnote ................................................................................................................ 32
Wat doet Endnote? ...................................................................................................................................... 32
De Endnote-database-structuur .................................................................................................................. 32
8.2 ReferenEes invoeren en beheren ........................................................................................................ 32
ReferenLes invoeren .................................................................................................................................... 32
ReferenLes beheren .................................................................................................................................... 33
Endnote x word............................................................................................................................................ 33
2
, Online werken met endnote ........................................................................................................................ 33
Je pdf collecLe beheren met endnote ......................................................................................................... 34
Werken met groepen ................................................................................................................................... 34
Werken met lijsten ....................................................................................................................................... 35
SLjlen maken en aanpassen ........................................................................................................................ 35
Backup maken.............................................................................................................................................. 36
9 Sta;s;sch zoeken ................................................................................................................................ 37
9.1 Belgische staEsEeken ......................................................................................................................... 37
Overzicht belgische staLsLeken ................................................................................................................... 37
1. Statbel ................................................................................................................................................ 37
2. Census ................................................................................................................................................ 37
3. Sociale zekerheidsinstellingen ............................................................................................................ 37
4. Andere ................................................................................................................................................ 37
9.2 Vlaamse staEsEeken........................................................................................................................... 38
9.3 Europese staEsEeken.......................................................................................................................... 38
9.4 Globale staEsEeken ............................................................................................................................ 38
10 ChatGPT als onderzoeks assistent ........................................................................................................ 39
10.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 39
10.2 Technisch ............................................................................................................................................ 39
10.3 Opnieuw ethiek .................................................................................................................................. 39
Auteurschap ................................................................................................................................................. 39
UitbuiLng ..................................................................................................................................................... 39
Milieu-impact............................................................................................................................................... 39
Antropomorfiseren van AI ........................................................................................................................... 40
DemocraLsch gevaar ................................................................................................................................... 40
Ethische vragen ............................................................................................................................................ 40
10.4 ChatGPT efficiënt gebruiken ............................................................................................................... 40
Prompt engeneering .................................................................................................................................... 40
10.5 ChatGPT als onderzoeksassistent: als student .................................................................................... 41
ChatGPT als onderzoeksassistent bij het studeren ..................................................................................... 41
ChatGPT als onderzoeksassistent bij je literatuurstudie ............................................................................. 41
ChatGPT als onderzoeksassistent bij quanLtaLef onderzoek ..................................................................... 41
ChatGPT als onderzoeksassistent bij qualitaLef onderzoek ........................................................................ 42
ChatGPT als onderzoeksassistent bij het schrijven ..................................................................................... 42
ChatGPT als onderzoeksassistent bij het analyseren .................................................................................. 42
ChatGPT als onderzoeksassistent bij mondelinge professionele communicaLe......................................... 42
ChatGPT als onderzoeksassistent bij schricelijke professionele communicaLe ......................................... 43
3
, Inleiding wetenschappelijk werk
1 Wat is wetenschap?
1.1 Wetenschappers
Professoren voor 40% onderwijs, 40% onderzoek, 20% dienstverlening
IWW gaat over aspect onderzoek
1.2 Wetenschappelijk werk
Wat doet een onderzoeker als werk?
- Start bij een idee/vraag
- Vanuit idee beginnen schrijven (kladversie)
- Kladversie uitwerken en presenteren
- Peerreview: andere lezen werk na en geven feedback
- PublicaJe in JjdschriK of boek
1.3 Wetenschappelijke integriteit (P159-163)
- WW is gericht op excellenJe en kennisopbouw. Maar ook toenemende aandacht voor de
ethische component:
ð Europese code: European code of conduct for research integrity (4 ‘regels’)
§ Reliability: je streeK kwaliteit na in alle stappen van het onderzoek
§ Honesty: eerlijkheid over wat wel en niet gewerkt heeK
§ Respect: voor het milieu, medestudenten, …
§ Accountability: stappen van het onderzoek kunnen vertellen, iemand anders moet
kunnen controleren of de manier van het onderzoek goed is verlopen
ð Belgische code: ethische code van het wetenschappelijk onderzoek in België (6
‘regels’)
§ Zorgvuldigheid: als de algemeen erkende regels van hun discipline nauwkeurig
toepassen
§ VoorzichJgheid: als het gebeurt met vooruitziendheid en wordt geleid door het
verlangen schade aan andere te voorkomen
§ Betrouwbaarheid: als zij zodanig te werk gaan dat derden erop kunnen
vertrouwen dat zij volgens de regels van hun vak te werk gaan
§ Verifieerbaarheid: als zij ervoor zorgen dat hun collega’s het volledige verloop van
hun onderzoek kunnen nagaan en desgevallend overdoen
§ Ona^ankelijkheid: onderzoekers laten zich leiden door regels van
wetenschappelijke aard, die de voorwaarden van hun ona^ankelijkheid zijn
§ OnparJjdigheid: als de onderzoekers zich bij het uitvoeren van het onderzoek niet
laten beïnvloeden door hun persoonlijke voorkeur, sympathie, belang of
vooringenomenheid
4
Inhoudsopgave
1 Wat is wetenschap? ............................................................................................................................... 4
1.1 Wetenschappers ................................................................................................................................... 4
1.2 Wetenschappelijk werk ........................................................................................................................ 4
1.3 Wetenschappelijke integriteit (P159-163) ............................................................................................ 4
1.4 Fraude en plagiaat (P146-147 & (159-163) .......................................................................................... 5
2 Wetenschapsmodellen ........................................................................................................................... 6
2.1 Wat is wetenschap? ............................................................................................................................. 6
2.2 Wetenschappelijke en niet-wetenschappelijke kennis .......................................................................... 6
2.3 KriEsch raEonalisme ............................................................................................................................. 7
2.4 The structure of scienEfic revoluEons................................................................................................... 8
2.5 De sociale wetenschappen ................................................................................................................... 9
De sociale realiteit verschilt van de natuurlijke realiteit: ............................................................................... 9
3 grondleggers, 3 wetenschapsmodellen ...................................................................................................... 9
3 Informa;e zoeken ................................................................................................................................ 11
3.1 Inleiding: de literatuurstudie en de probleemstelling ......................................................................... 11
Wat is wetenschap ....................................................................................................................................... 11
Probleemstelling: ......................................................................................................................................... 11
Literatuurstudie ........................................................................................................................................... 11
3.2 Wat zoeken? Wetenschappelijke bronnen .......................................................................................... 12
Soorten literatuur ........................................................................................................................................ 12
3.3 Vindplaatsen van informaEe .............................................................................................................. 14
Waar zoeken? .............................................................................................................................................. 14
3.4 Zoekstrategieën .................................................................................................................................. 15
Hoe zoeken? ................................................................................................................................................ 15
Zoekstrategieën voor bibliografische informaLe ......................................................................................... 15
Gespecialiseerde zoekmachines .................................................................................................................. 16
4 Informa;e beoordelen ......................................................................................................................... 18
4.1 Beoordelen op beschikbaarheid ......................................................................................................... 18
4.2 Beoordelen van relevanEe.................................................................................................................. 18
4.3 Beoordelen op kwaliteit ..................................................................................................................... 18
Moeilijk om kwaliteit te definiëren .............................................................................................................. 18
4.4 Beoordeling van auteurs .................................................................................................................... 19
Auteurs beoordelen ..................................................................................................................................... 19
4.5 De “dark side” van publiciteren .......................................................................................................... 20
De tegenbeweging ....................................................................................................................................... 20
5 Referenen met apa7............................................................................................................................. 22
1
, 5.1 Basisprincipes ..................................................................................................................................... 22
5.2 In-tekst referenEes ............................................................................................................................. 22
Citaat............................................................................................................................................................ 22
Blokcitaat ..................................................................................................................................................... 23
Hoe refereren in lange stukken tekst? ......................................................................................................... 23
Auteurs bij in-tekst referenLes .................................................................................................................... 23
Speciale gevallen bij citaten ......................................................................................................................... 23
Speciale gevallen bij referenLes .................................................................................................................. 24
Speciale gevallen bij meerdere bronnen ..................................................................................................... 24
5.3 Bibliografieën ..................................................................................................................................... 24
Basisregels ................................................................................................................................................... 24
Basisstructuren ............................................................................................................................................ 25
6 Academisch schrijven ........................................................................................................................... 28
6.1 Het schrijfproces ................................................................................................................................. 28
Mythes ......................................................................................................................................................... 28
6.2 Chatgpt als schrijfassistent ................................................................................................................. 28
Wat kan chatgpt niet? .................................................................................................................................. 28
Chatgpt als schrijfassiistent.......................................................................................................................... 28
6.3 Voorbereiding ..................................................................................................................................... 28
Doel van een academische tekst.................................................................................................................. 28
Analyse voor een tekst................................................................................................................................. 28
Je onderwerp en chatgpt ............................................................................................................................. 28
6.4 De macrostructuur ............................................................................................................................. 29
Basis: macrostructuur .................................................................................................................................. 29
6.5 De microstrctuur................................................................................................................................. 29
De alinea ...................................................................................................................................................... 29
6.6 SchrijfsEjl ............................................................................................................................................ 29
Academische schrijfsLjl................................................................................................................................ 29
7 Visualiseren ......................................................................................................................................... 30
7.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 30
Kern van het visualiseren ............................................................................................................................. 30
7.2 Tabellen .............................................................................................................................................. 30
4 basisregels ................................................................................................................................................ 30
Wanneer percentages wel/niet gebruiken?................................................................................................. 31
7.3 Figueren en grafieken ......................................................................................................................... 31
4 basisregels ................................................................................................................................................ 31
Grafieken ..................................................................................................................................................... 31
7.4 Gevaren .............................................................................................................................................. 31
7.5 Misbruiken .......................................................................................................................................... 31
8 Endnote ............................................................................................................................................... 32
8.1 Basiselementen in Endnote ................................................................................................................ 32
Wat doet Endnote? ...................................................................................................................................... 32
De Endnote-database-structuur .................................................................................................................. 32
8.2 ReferenEes invoeren en beheren ........................................................................................................ 32
ReferenLes invoeren .................................................................................................................................... 32
ReferenLes beheren .................................................................................................................................... 33
Endnote x word............................................................................................................................................ 33
2
, Online werken met endnote ........................................................................................................................ 33
Je pdf collecLe beheren met endnote ......................................................................................................... 34
Werken met groepen ................................................................................................................................... 34
Werken met lijsten ....................................................................................................................................... 35
SLjlen maken en aanpassen ........................................................................................................................ 35
Backup maken.............................................................................................................................................. 36
9 Sta;s;sch zoeken ................................................................................................................................ 37
9.1 Belgische staEsEeken ......................................................................................................................... 37
Overzicht belgische staLsLeken ................................................................................................................... 37
1. Statbel ................................................................................................................................................ 37
2. Census ................................................................................................................................................ 37
3. Sociale zekerheidsinstellingen ............................................................................................................ 37
4. Andere ................................................................................................................................................ 37
9.2 Vlaamse staEsEeken........................................................................................................................... 38
9.3 Europese staEsEeken.......................................................................................................................... 38
9.4 Globale staEsEeken ............................................................................................................................ 38
10 ChatGPT als onderzoeks assistent ........................................................................................................ 39
10.1 Inleiding .............................................................................................................................................. 39
10.2 Technisch ............................................................................................................................................ 39
10.3 Opnieuw ethiek .................................................................................................................................. 39
Auteurschap ................................................................................................................................................. 39
UitbuiLng ..................................................................................................................................................... 39
Milieu-impact............................................................................................................................................... 39
Antropomorfiseren van AI ........................................................................................................................... 40
DemocraLsch gevaar ................................................................................................................................... 40
Ethische vragen ............................................................................................................................................ 40
10.4 ChatGPT efficiënt gebruiken ............................................................................................................... 40
Prompt engeneering .................................................................................................................................... 40
10.5 ChatGPT als onderzoeksassistent: als student .................................................................................... 41
ChatGPT als onderzoeksassistent bij het studeren ..................................................................................... 41
ChatGPT als onderzoeksassistent bij je literatuurstudie ............................................................................. 41
ChatGPT als onderzoeksassistent bij quanLtaLef onderzoek ..................................................................... 41
ChatGPT als onderzoeksassistent bij qualitaLef onderzoek ........................................................................ 42
ChatGPT als onderzoeksassistent bij het schrijven ..................................................................................... 42
ChatGPT als onderzoeksassistent bij het analyseren .................................................................................. 42
ChatGPT als onderzoeksassistent bij mondelinge professionele communicaLe......................................... 42
ChatGPT als onderzoeksassistent bij schricelijke professionele communicaLe ......................................... 43
3
, Inleiding wetenschappelijk werk
1 Wat is wetenschap?
1.1 Wetenschappers
Professoren voor 40% onderwijs, 40% onderzoek, 20% dienstverlening
IWW gaat over aspect onderzoek
1.2 Wetenschappelijk werk
Wat doet een onderzoeker als werk?
- Start bij een idee/vraag
- Vanuit idee beginnen schrijven (kladversie)
- Kladversie uitwerken en presenteren
- Peerreview: andere lezen werk na en geven feedback
- PublicaJe in JjdschriK of boek
1.3 Wetenschappelijke integriteit (P159-163)
- WW is gericht op excellenJe en kennisopbouw. Maar ook toenemende aandacht voor de
ethische component:
ð Europese code: European code of conduct for research integrity (4 ‘regels’)
§ Reliability: je streeK kwaliteit na in alle stappen van het onderzoek
§ Honesty: eerlijkheid over wat wel en niet gewerkt heeK
§ Respect: voor het milieu, medestudenten, …
§ Accountability: stappen van het onderzoek kunnen vertellen, iemand anders moet
kunnen controleren of de manier van het onderzoek goed is verlopen
ð Belgische code: ethische code van het wetenschappelijk onderzoek in België (6
‘regels’)
§ Zorgvuldigheid: als de algemeen erkende regels van hun discipline nauwkeurig
toepassen
§ VoorzichJgheid: als het gebeurt met vooruitziendheid en wordt geleid door het
verlangen schade aan andere te voorkomen
§ Betrouwbaarheid: als zij zodanig te werk gaan dat derden erop kunnen
vertrouwen dat zij volgens de regels van hun vak te werk gaan
§ Verifieerbaarheid: als zij ervoor zorgen dat hun collega’s het volledige verloop van
hun onderzoek kunnen nagaan en desgevallend overdoen
§ Ona^ankelijkheid: onderzoekers laten zich leiden door regels van
wetenschappelijke aard, die de voorwaarden van hun ona^ankelijkheid zijn
§ OnparJjdigheid: als de onderzoekers zich bij het uitvoeren van het onderzoek niet
laten beïnvloeden door hun persoonlijke voorkeur, sympathie, belang of
vooringenomenheid
4
