Samenvatting celbiologie - hoofdstuk secundair transport

2. SECUNDAIR TRANSPORT
(actief transport – onrechtstreeks afh v. ATP – Na+ - H+ gr afh.)

actief transport –
COTRANSPORTERS
Symporter (Na+/gluc, Na+/AZ,…)

Cotransporters Antiporters (Na+/Ca2+ -uiwisselaar)
Exanger
uitwisselaars
 PASSIEF TRANSPORT
o Afh. Van ionengradiënt over cel (Na+ - H+)  halen E uit waterval v ionen
 Zo actief over ionengr
tansporteren
I. Symporters
I. SGLT: Na+/glucose
= sodium glucose transporter
A: met gradient –
oB: SGLT1,3: 2Na+ - 1 gluc cotranporter naar binnen
tegen gradient
= 2Na+ samen met 1 glucose naar binnen tegen hoge [ ]-gr
 [gluc]i >>> [gluc]o
+ +
- E uit Na (2Na ) om een gluc [ ]-gr op te bouwen
[ glucose ] i
 Van 1/40.000  40.000=  als -∆G=∆G
[ glucose ] o
1
40.000

 Geen gluc verplaatsing als [gluc]i 40.000 > [gluc]0

Door gluc-gr gaat glucose tegen zijn gradient id cel (B) --> E
nodig, krijgt deze doordat Na+ van hoge naar lage [ ] gaat.

oSGLT2: 1Na+ - gluc cotransporter naar binnen

[ glucose ] i
200=
[ glucose ] o
- Met E van Na+ arm is er voldoende E om een gluc [ ]-gr van 1/200 op te
wekken

-Na+ heeft hier een electro-gr die geladen is – Glucose niet

- Onrechtstreeks afh v ATP: Na+/K+ -pompt zorgt ervoor dat [Na] i < [Na+]o
- Rechtstreeks afh v Na+ - H+ gradient




1

, II. Na+-coupled transporters
Werking: 1. Na+ bindt  neg. Lading verdwijnt

 Vorm eiwit
veranderd door + &

- ladingen
2. bindingsplaats voor glucose
ontstaat

3. Eiwit draait: bindingsplaats
glucose: IN

4. glucose eraf: lage affiniteit

5. w terug – geladen  Na+ weg

6. opnieuw omdraaien & binden




 Wat als geen Na-gradient of Na-waterval is?
Gebeurd niks, [Na]i zou te groot zijn, waardoor Na niet meer naar binnen wil
 Na/k-pomp zorgt voor de
gradient
 ATP-afh
 Wat als geen Glucose is?
Blijft draaien zolang er Na-waterval is

Oral Rehydration Therapy (ORS):
= Bij Cholera  uitdrooging, hoe snel
terug hydrateren?
 ORS: toedienen zout en glucose
 SGLT1: transport glucose naar binnen
samen met H2O




2

, III. Heropname NT
o Prikkel: NT komt vrij
o NT bindt op receptor  geeft signaal
o Actief opname van NT en Na+ in synaptische
spleet

 Acetylcholine=uitzondering!
1. Bindt op receptor
2. Bindt op lipideanker (Ach-esterase)
3. Choline & acetaat komen gesplitst vrij
4. Actief opname via Na+/choline tranpsport
 Dus pas na 2 stappen terug
opgenomen ipv 1.


 Cocaïne: stimulant
 Blokkeert Na+/dopamine cotransporter
 Langer effect van dopamine (=onovermannelijk gevoel)
Verlengde NT-signalen in
de hersenen
 Prozac: antidepressivum
 Blokkeert Na+/serotine cotransporter
 Langer actief van serdonine in synaps (=gelukshormoon)



||. Antiporters / exangers / uitwisselaar
 ook passief
I. 3Na+/1Ca2+-uitwisselaar
 Kan in 2 richtingen werken (afh v ECH-gr)
 Andere zal in tegen grad in W getransporteerd

- 3Na+-gradient = groot  Ca2+: naar buiten  kost veel E
- ATP indirect afh via Na+/K+-pomp (houdt Na-gr in stand)
Secundair transport

Na+/K+-pomp: geinhibeert?
Na+ IN stijgt (Na-gr daalt)
Minder E over membraan (haalt E uit Na-gr)
 Na+/Ca+-uitwissel werkt minder  Ca2+ blijft langer zitten  hart krachtiger
goed voor hartfalen (net als digitalisch ook Na/K-pomp inhibeert)
(hartspiercellen: Ca 2+ laag houden)

- Pomp wisselt van INUIT
- Dwz: 1 keer 3Na+ naar binnen/buiten, andere keer Ca 2+ naar
binnen/buiten  Reverse mode

|||. Transepitheliaal transport (Coördinatie van
transportsystemen)
I. Opname in bloed van glucose door/uit darmepitheel


3

, Basol (bloed) : [Na+] Hoog

: [K+] laag

Cytosol: [Na+] laag

: [K+] hoog

Apicaal (lumen):

: High dietary Na+/Cl-



1. Actief transport langs apicale kant: (lumen= vocht in een organel)
 Glucose op nemen id cel (cytosol)
 2Na+/1-glucose symporter (SGLT1,3) - Na+ arm zorgt dat gluc
Een gr kan opbouwen van
+
(-Transporteerd ook H2O, mee genomen door Na & gluc) 1/40.000
2. Passief transport langs basol kant:
 Glucose op nemen in bloed (basol)
Veel Na+CL- in darm door eten (High
 via GLUT2
dietary) om Na+ gradient hoog genoeg te opnemen (leven & B-cellen)
+ Primair actief transport
houden (drijvende kracht)
 Na+/K+ pomp:
- Houdt gradienten in stand (voor symporter)
- ATPase

o Ziekte: Glucose galactose malabsorptie
= mutatie SGLT1
- Opname v glucose/galactose = niet goed
- Mutatie SGLT1 (symporter 2Na+/1gluc)
Lactose = glucose + galactose
 SGLT1 zorgt voor opname id darm
- Oplossing: Orale rehydratatie theorie
= goed tegen diarree en uitdrooging: cholera



OPM: Glucose uniporter/carries of glucose symporters (SGLT)
 Kunnen ook andere suikers transporteren
 Affiniteit voor glucose= het hoogst
OPM2: transport v H2O
1. Eenvoudige diffusie OSMOSE (passief)
2. Aquaporines
3. SGLT (Na+/gluc pomp neemt ook H2O mee
osmose door hoge [ ]-gr glucose

II. Opname in bloed van glucose door nierepitheel

o Apicaal: (voorurine, nierepitheel) – ACTIEF
- Glucose in de cel via
SGLT1/2(symporter)
SGLT1: hoge aff voor gluc
Bloed
Urine/voorurine 4
APICAAL BASOL