INHOUDSOPGAVE
SOCIALE COGNITIES ......................................................................................................................... 6
SCHEMA’S .......................................................................................................................................... 6
OMSCHRIJVING ........................................................................................................................................... 6
KENMERKEN ............................................................................................................................................... 7
CONFIGUREREN ................................................................................................................................... 8
OPVALLENDE KENMERKEN ............................................................................................................................. 8
PRIMACY-EFFECT ......................................................................................................................................... 8
CONFIGURATIEMODEL ASCH .......................................................................................................................... 8
IMPLICIETE PERSOONLIJKHEIDSTHEORIE (IMPT) ................................................................................................. 9
PERSOONSPERCEPTIE ............................................................................................................................ 9
PRIMING ............................................................................................................................................ 9
SOORTEN PRIMING..................................................................................................................................... 10
REFERENTIE-INDEX ..................................................................................................................................... 10
DISSONANTIE .................................................................................................................................... 10
DOLLAREXPERIMENTEN ............................................................................................................................... 10
SPANNIGNSREDUCTIE ................................................................................................................................. 11
VERSLAVING EN VERDWAZING ...................................................................................................................... 11
ENDOWMENT EFFECT ................................................................................................................................. 11
HET NEGATIEVE ................................................................................................................................. 11
AVERSIE VOOR VERLIES ............................................................................................................................... 11
NEGATIVITEITSEFFECT ................................................................................................................................. 12
COGNITIE EN AFFECT ........................................................................................................................... 12
ATTRIBUTIES ................................................................................................................................. 13
CRITERIA .......................................................................................................................................... 13
LOCUS OF CONTROL: INTERN/EXTERN ............................................................................................................ 13
STABIEL/ONSTABIEL ................................................................................................................................... 13
CONTROLEERBAAR/ONCONTROLEERBAAR ...................................................................................................... 13
GLOBAAL/SPECIFIEK ................................................................................................................................... 13
ATTRIBUTIETHEORIEËN ........................................................................................................................ 14
ZELFWAARNEMINGSTHEORIE (BEM) .............................................................................................................. 14
CORRRESPONDERENDE INFERENTIETHEORIE (JONES & DAVIS) ............................................................................ 14
COVARIATIEMODEL (KELLEY) ........................................................................................................................ 14
TWEESTAPPENMODEL (GILBERT)................................................................................................................... 15
MOTIVATIE ....................................................................................................................................... 15
VERTEKENINGEN ................................................................................................................................ 15
ZELFBEELD EN SELF-SERVING BIAS ................................................................................................................. 15
BEPERKTE RATIONALITEIT EN HEURISTIEKEN .................................................................................................... 16
VALSE CONSENSUSEFFECT ........................................................................................................................... 16
1
,BASISFREQUENTIEVALSTRIK EN TEGENFEITELIJK DENKEN .................................................................................... 16
FUNDAMENTELE ATTRIBUTIEFOUT ................................................................................................................ 16
ACTOR-OBSERVATOR .................................................................................................................................. 16
SELF-FULFILLING PROPHECY ......................................................................................................................... 16
IMPACT SOCIALE MEDIA OP SOCIALE COGNITIE EN ATTRIBUTIES – LEERPAD ...................................................... 17
INVLOED VAN WOORDEN EN BEELDEN ONLINE OP HOE JIJ OVER JEZELF DENKT ....................................................... 17
INVLOED VAN NEGATIEVE HAATBERICHTEN OP SOCIALE COGNITIE ....................................................................... 20
ATTRIBUTIEFOUTEN BIJ ONLINE GEDRAG ........................................................................................................ 21
SOCIALE BEÏNVLOEDING ................................................................................................................ 22
CONFORMISME OF (=) MEERDERHEIDSINVLOED ........................................................................................ 22
SHERIF EN HET AUTOKINETISCH EFFECT .......................................................................................................... 22
JACOBS & CAMPBELL EN HET VERDWIJNEN VAN DE BEÏNVLOEDINGSBRON ............................................................ 23
FESTINGER EN DE SOCIALEVERGELIJKINGSTHEORIE ........................................................................................... 23
LIJNENEXPERIMENT VAN ASCH...................................................................................................................... 24
INFORMATIEVE EN NORMATIEVE BEÏNVLOEDING.............................................................................................. 25
EXPERIMENT VAN INSKO ............................................................................................................................. 25
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN......................................................................................................................... 26
INNOVATIE OF MINDERHEIDSINVLOED .................................................................................................... 27
MOSCOVICI EN KLEURENDIA’S ..................................................................................................................... 27
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN......................................................................................................................... 28
GEHOORZAAMHEID EN AUTORITEIT ........................................................................................................ 28
MACHTSMISBRUIK ..................................................................................................................................... 29
DE GESCHIEDENIS VAN DE SOCIALE PSYCHOLOGIE............................................................................................. 29
MILGRAM EN ELEKTROSHOCKS ..................................................................................................................... 29
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN......................................................................................................................... 29
MEER VOORBEELDEN .................................................................................................................................. 30
WAAROM GEHOORZAMEN?......................................................................................................................... 31
GEVANGENIS EXPERIMENT VAN ZIMBARDO .................................................................................................... 31
SOCIALE FACILITATIE EN BELEMMERING ................................................................................................... 34
DOMINANTE RESPONSEN ............................................................................................................................ 35
EVALUATIE VERWACHTEN ............................................................................................................................ 35
AANDACHTSVERDELING .............................................................................................................................. 35
SOCIAAL MEELIFTEN............................................................................................................................ 35
RINGELMANN-EFFECT ................................................................................................................................. 36
ONGELIJKHEIDSAVERSIE .............................................................................................................................. 36
COUNTEREN ............................................................................................................................................. 36
HULPVERLENEN ............................................................................................................................. 37
ALTRUÏSME....................................................................................................................................... 37
VERWANTSCHAP ................................................................................................................................ 37
WEDERKERIG ALTRUÏSME (=KARMA) ...................................................................................................... 37
2
,DIEREN .................................................................................................................................................... 37
KOSTEN-BATENANALYSE ............................................................................................................................. 38
ULTIMATUM GAME .................................................................................................................................... 38
PRISONER’S GAME ..................................................................................................................................... 38
EMOTIES .................................................................................................................................................. 39
EMPATHIE ........................................................................................................................................ 39
BETEKENIS ................................................................................................................................................ 39
ZINVOL .................................................................................................................................................... 39
GRADATIE ................................................................................................................................................ 39
EMOTIONEEL, COGNITIEF, EGOÏSTISCH ........................................................................................................... 40
ALTRUÏSME OF EGOÏSME? ........................................................................................................................... 40
STAPPENPLAN ................................................................................................................................... 41
STAP 1: OPMERKEN DAT ER IETS VERKEERD AAN DE HAND IS.............................................................................. 41
STAP 2: DE GEBEURTENIS ALS EEN NOODSITUATIE INTERPRETEREN ..................................................................... 42
STAP 3: DE VERANTWOORDELIJKHEID NEMEN OM TE HELPEN ........................................................................... 42
STAP 4: BESLISSEN HOE TE HELPEN ................................................................................................................ 43
STAP 5: ACTIE ONDERNEMEN -> HELPEN ........................................................................................................ 44
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN ................................................................................................................. 44
SITUATIONELE FACTOREN ............................................................................................................................ 44
PERSOONLIJKE FACTOREN ............................................................................................................................ 44
INTERPERSOONLIJKE FACTOREN .................................................................................................................... 45
IN GROEP ...................................................................................................................................... 46
SOCIALE CATEGORISATIE ...................................................................................................................... 46
IN/OUTGROUP .......................................................................................................................................... 46
ACCENTUATION EFFECT ....................................................................................................................... 46
ASSUMED SIMILARITY EFFECT ................................................................................................................ 47
MINIMAL GROUP-PARADIGMA ..................................................................................................................... 47
OUTGROUP HOMOGENEITY EFFECT ........................................................................................................ 47
DE-INDIVIDUATIE ....................................................................................................................................... 47
ONTMOETEN ............................................................................................................................................ 47
ABSTRACTION-BASED VS INSTANCE-BASED ..................................................................................................... 47
INGROUP FAVORITISME EFFECT ............................................................................................................. 48
VERKLARINGEN.......................................................................................................................................... 48
VALKUILEN ....................................................................................................................................... 48
VERMIJDEN............................................................................................................................................... 48
VOOR GROEPEN ........................................................................................................................................ 49
STEREOTYPERING .......................................................................................................................... 50
KENMERKEN ..................................................................................................................................... 51
TWEERICHTINGSVERKEER ............................................................................................................................ 51
SCHADELIJKE GEVOLGEN ............................................................................................................................. 51
3
,STEREOTYPEN VEREENVOUDIGEN DE REALITEIT................................................................................................ 51
INFORMATIEVERWEKING STUREN ................................................................................................................. 51
HOE ONTSTAAN STEREOTYPEN? / BENADERINGEN ..................................................................................... 52
COERCION-THEORIE ................................................................................................................................... 52
REALISTISCHE-CONFLICTTHEORIE .................................................................................................................. 52
ROBBERS CAVE-EXPERIMENT ....................................................................................................................... 53
JANE ELLIOT EXPERIMENT ............................................................................................................................ 53
STANFORD GEVANGENISEXPERIMENT ............................................................................................................ 54
SOCIAALCOGNITIEVE BENADERING ................................................................................................................ 54
SOIALE-IDENTITEITSTHEORIE EN SOCIALISATIE ................................................................................................. 54
INVLOED .......................................................................................................................................... 54
STEREOTYPEDREIGING ................................................................................................................................ 54
CONTACTHYPOTHESE.................................................................................................................................. 55
BLAMING THE VICTIM ................................................................................................................................. 55
ILLUSOIRE CORRELATIES .............................................................................................................................. 56
GOED NIEUWS! ................................................................................................................................. 56
OVER GROEPEN, STEREOTYPEN EN VOOROORDELEN ONLINE – LEERPAD .......................................................... 56
SOCIALE CATEGORISERING: IN-GROUP VS OUT-GROUP OF WIJ-ZIJ DENKEN (HERHALING) ........................................ 56
STEREOTYPEN EN VOOROODELEN (HERHALING) ............................................................................................... 57
‘THE DANGER OF A DINGLE STORY’ ................................................................................................................ 58
POLARISATIE EN MICROAGRESSIES................................................................................................................. 59
ATTITUDES .................................................................................................................................... 60
SOORTEN ......................................................................................................................................... 60
KENMERKEN ..................................................................................................................................... 61
METEN ............................................................................................................................................ 61
3 COMPONENTEN MODEL ATTITUDES ..................................................................................................... 62
GEDRAG .......................................................................................................................................... 62
VERANDEREN .................................................................................................................................... 62
TWEE WEGEN VOOR OVERREDING ................................................................................................................ 62
BRON, BOODSCHAP EN PUBLIEK.................................................................................................................... 63
4
,SOCIALE PSYCHOLOGIE
= wil een antwoord bieden op de vraag hoe individuen reageren in sociale situaties
= de sociale psychologie is een studie die tracht te begrijpen, verklaren en voorspellen hoe de
gedachten, gevoelens en gedragingen van individuen beïnvloed worden door de waargenomen,
ingebeelde of impliciete gedachten, gevoelens en gedragingen van anderen.
Þ Het ander gedrag moet je niet altijd zien gebeuren maar vaak is het voorspellen of
verwachten al voldoende om jou te beïnvloeden
Þ Sociale psychologen bestuderen hoe het gedrag van mensen beïnvloed wordt door het
gedrag van andere mensen, de invloed die anderen op een individu hebben is meestal
dwingend
Bv. onbewuste beïnvloeding: iemand vertelt jou een verhaal. Tijdens het gesprek luister je
gewoon, maar na het gesprek merk je dat wat die persoon vertelde toch wel impact op jou
had/je voelt je onrustig…
Denk aan een feest. Er staat een dj te draaien maar niemand danst want niemand wil de
eerste zijn om de dansvloer te betreden. Maar zodra een groepje mensen begint te dansen
barst de sfeer los en komen er nog dansen.
! Je kan NIET NIET communiceren
! Je kan NIET NIET beïnvloed worden door anderen
Þ Studiegebied SP = sociaal
gedrag maar SP is niet de
enige wetenschap die sociaal
gedrag bestudeert
Þ Verschil S & SP
Sociologie: weinig aandacht
besteden aan de individuele
gedragingen van een
persoon, en eerder
wetmatigheden trachten te
ontdekken in sociale
structuren en gehelen. Kan
alleen maar baat hebben bij inzichten/kennis over sociale interacties tss individuen
Sociale psycho bevindt zich op het raakvlak tss de algemene psycho en sociologie. Gebaat bij
inzicht in de wijze waarop gedragingen van individuen beïnvloed wo door de aanwezigheid
en gedragingen van anderen.
5
, SOCIALE COGNITIES
Þ Processen waarbij we informatie
Verwerven/ selecteren/ opslaan
Integreren/ organiseren/ structureren
Interpreteren
Þ Over mensen
Anderen (sociale perceptie)
Zichzelf (zelfperceptie)
SCHEMA’S
OMSCHRIJVING
à Cognitieve structuur
waarin eerder verworven kennis
over een stimulus of concept
• Over personen, opvattingen, fysieke daden, feiten, …
• Kenmerken
• Relaties tussen die kenmerken
is gerepresenteerd.
à Wat we denken over onszelf
à Wat we denken dat anderen over ons denken
! Sociale cognitie heeft invloed op ons zelfbeeld
! Sociale context heeft invloed op ons handelen
à Prototype = soort gemiddelde van een specifieke groep mensen
= sociaal proces, wat in onze gedachten gebeurt, soort sociaal schema
Bv. Mensen in de bouw: we hebben daar een beeld van: die fluiten achter mensen, de broek
hangt laag,..
à Script = Verloop van opeenvolgende acties
= ook soort sociaal schema, over situaties
! gedrag niet conform aan script geeft meer info
Bv. Naar de dokter gaan, naar de les gaan, de trein nemen, uitgaan, …
ZELFSCHEMA
1. Zelfobservatie: je kijkt naar jezelf, naar jouw presentaties, spiegelbeeld, gedrag, …
introspectie/zelfreflectie
2. ‘Looking-glass-self’: Anderen zullen jou kennis verschaffen over hoe je bent en hoe je
overkomt (feedback). Soms heel expliciet (je doet ambetant) of impliciet, lachen heel veel
met jou (zonder te zeggen dat ze jou grappig vinden) of vinden jou irritant en vermijden jou.
3. Sociale vergelijking: jezelf leren kennen door je te vergelijken met anderen.
Je weet pas dat je hard kan rennen nadat je af en toe wedstrijdjes loopt tegen anderen.
6
SOCIALE COGNITIES ......................................................................................................................... 6
SCHEMA’S .......................................................................................................................................... 6
OMSCHRIJVING ........................................................................................................................................... 6
KENMERKEN ............................................................................................................................................... 7
CONFIGUREREN ................................................................................................................................... 8
OPVALLENDE KENMERKEN ............................................................................................................................. 8
PRIMACY-EFFECT ......................................................................................................................................... 8
CONFIGURATIEMODEL ASCH .......................................................................................................................... 8
IMPLICIETE PERSOONLIJKHEIDSTHEORIE (IMPT) ................................................................................................. 9
PERSOONSPERCEPTIE ............................................................................................................................ 9
PRIMING ............................................................................................................................................ 9
SOORTEN PRIMING..................................................................................................................................... 10
REFERENTIE-INDEX ..................................................................................................................................... 10
DISSONANTIE .................................................................................................................................... 10
DOLLAREXPERIMENTEN ............................................................................................................................... 10
SPANNIGNSREDUCTIE ................................................................................................................................. 11
VERSLAVING EN VERDWAZING ...................................................................................................................... 11
ENDOWMENT EFFECT ................................................................................................................................. 11
HET NEGATIEVE ................................................................................................................................. 11
AVERSIE VOOR VERLIES ............................................................................................................................... 11
NEGATIVITEITSEFFECT ................................................................................................................................. 12
COGNITIE EN AFFECT ........................................................................................................................... 12
ATTRIBUTIES ................................................................................................................................. 13
CRITERIA .......................................................................................................................................... 13
LOCUS OF CONTROL: INTERN/EXTERN ............................................................................................................ 13
STABIEL/ONSTABIEL ................................................................................................................................... 13
CONTROLEERBAAR/ONCONTROLEERBAAR ...................................................................................................... 13
GLOBAAL/SPECIFIEK ................................................................................................................................... 13
ATTRIBUTIETHEORIEËN ........................................................................................................................ 14
ZELFWAARNEMINGSTHEORIE (BEM) .............................................................................................................. 14
CORRRESPONDERENDE INFERENTIETHEORIE (JONES & DAVIS) ............................................................................ 14
COVARIATIEMODEL (KELLEY) ........................................................................................................................ 14
TWEESTAPPENMODEL (GILBERT)................................................................................................................... 15
MOTIVATIE ....................................................................................................................................... 15
VERTEKENINGEN ................................................................................................................................ 15
ZELFBEELD EN SELF-SERVING BIAS ................................................................................................................. 15
BEPERKTE RATIONALITEIT EN HEURISTIEKEN .................................................................................................... 16
VALSE CONSENSUSEFFECT ........................................................................................................................... 16
1
,BASISFREQUENTIEVALSTRIK EN TEGENFEITELIJK DENKEN .................................................................................... 16
FUNDAMENTELE ATTRIBUTIEFOUT ................................................................................................................ 16
ACTOR-OBSERVATOR .................................................................................................................................. 16
SELF-FULFILLING PROPHECY ......................................................................................................................... 16
IMPACT SOCIALE MEDIA OP SOCIALE COGNITIE EN ATTRIBUTIES – LEERPAD ...................................................... 17
INVLOED VAN WOORDEN EN BEELDEN ONLINE OP HOE JIJ OVER JEZELF DENKT ....................................................... 17
INVLOED VAN NEGATIEVE HAATBERICHTEN OP SOCIALE COGNITIE ....................................................................... 20
ATTRIBUTIEFOUTEN BIJ ONLINE GEDRAG ........................................................................................................ 21
SOCIALE BEÏNVLOEDING ................................................................................................................ 22
CONFORMISME OF (=) MEERDERHEIDSINVLOED ........................................................................................ 22
SHERIF EN HET AUTOKINETISCH EFFECT .......................................................................................................... 22
JACOBS & CAMPBELL EN HET VERDWIJNEN VAN DE BEÏNVLOEDINGSBRON ............................................................ 23
FESTINGER EN DE SOCIALEVERGELIJKINGSTHEORIE ........................................................................................... 23
LIJNENEXPERIMENT VAN ASCH...................................................................................................................... 24
INFORMATIEVE EN NORMATIEVE BEÏNVLOEDING.............................................................................................. 25
EXPERIMENT VAN INSKO ............................................................................................................................. 25
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN......................................................................................................................... 26
INNOVATIE OF MINDERHEIDSINVLOED .................................................................................................... 27
MOSCOVICI EN KLEURENDIA’S ..................................................................................................................... 27
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN......................................................................................................................... 28
GEHOORZAAMHEID EN AUTORITEIT ........................................................................................................ 28
MACHTSMISBRUIK ..................................................................................................................................... 29
DE GESCHIEDENIS VAN DE SOCIALE PSYCHOLOGIE............................................................................................. 29
MILGRAM EN ELEKTROSHOCKS ..................................................................................................................... 29
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN......................................................................................................................... 29
MEER VOORBEELDEN .................................................................................................................................. 30
WAAROM GEHOORZAMEN?......................................................................................................................... 31
GEVANGENIS EXPERIMENT VAN ZIMBARDO .................................................................................................... 31
SOCIALE FACILITATIE EN BELEMMERING ................................................................................................... 34
DOMINANTE RESPONSEN ............................................................................................................................ 35
EVALUATIE VERWACHTEN ............................................................................................................................ 35
AANDACHTSVERDELING .............................................................................................................................. 35
SOCIAAL MEELIFTEN............................................................................................................................ 35
RINGELMANN-EFFECT ................................................................................................................................. 36
ONGELIJKHEIDSAVERSIE .............................................................................................................................. 36
COUNTEREN ............................................................................................................................................. 36
HULPVERLENEN ............................................................................................................................. 37
ALTRUÏSME....................................................................................................................................... 37
VERWANTSCHAP ................................................................................................................................ 37
WEDERKERIG ALTRUÏSME (=KARMA) ...................................................................................................... 37
2
,DIEREN .................................................................................................................................................... 37
KOSTEN-BATENANALYSE ............................................................................................................................. 38
ULTIMATUM GAME .................................................................................................................................... 38
PRISONER’S GAME ..................................................................................................................................... 38
EMOTIES .................................................................................................................................................. 39
EMPATHIE ........................................................................................................................................ 39
BETEKENIS ................................................................................................................................................ 39
ZINVOL .................................................................................................................................................... 39
GRADATIE ................................................................................................................................................ 39
EMOTIONEEL, COGNITIEF, EGOÏSTISCH ........................................................................................................... 40
ALTRUÏSME OF EGOÏSME? ........................................................................................................................... 40
STAPPENPLAN ................................................................................................................................... 41
STAP 1: OPMERKEN DAT ER IETS VERKEERD AAN DE HAND IS.............................................................................. 41
STAP 2: DE GEBEURTENIS ALS EEN NOODSITUATIE INTERPRETEREN ..................................................................... 42
STAP 3: DE VERANTWOORDELIJKHEID NEMEN OM TE HELPEN ........................................................................... 42
STAP 4: BESLISSEN HOE TE HELPEN ................................................................................................................ 43
STAP 5: ACTIE ONDERNEMEN -> HELPEN ........................................................................................................ 44
BEÏNVLOEDENDE FACTOREN ................................................................................................................. 44
SITUATIONELE FACTOREN ............................................................................................................................ 44
PERSOONLIJKE FACTOREN ............................................................................................................................ 44
INTERPERSOONLIJKE FACTOREN .................................................................................................................... 45
IN GROEP ...................................................................................................................................... 46
SOCIALE CATEGORISATIE ...................................................................................................................... 46
IN/OUTGROUP .......................................................................................................................................... 46
ACCENTUATION EFFECT ....................................................................................................................... 46
ASSUMED SIMILARITY EFFECT ................................................................................................................ 47
MINIMAL GROUP-PARADIGMA ..................................................................................................................... 47
OUTGROUP HOMOGENEITY EFFECT ........................................................................................................ 47
DE-INDIVIDUATIE ....................................................................................................................................... 47
ONTMOETEN ............................................................................................................................................ 47
ABSTRACTION-BASED VS INSTANCE-BASED ..................................................................................................... 47
INGROUP FAVORITISME EFFECT ............................................................................................................. 48
VERKLARINGEN.......................................................................................................................................... 48
VALKUILEN ....................................................................................................................................... 48
VERMIJDEN............................................................................................................................................... 48
VOOR GROEPEN ........................................................................................................................................ 49
STEREOTYPERING .......................................................................................................................... 50
KENMERKEN ..................................................................................................................................... 51
TWEERICHTINGSVERKEER ............................................................................................................................ 51
SCHADELIJKE GEVOLGEN ............................................................................................................................. 51
3
,STEREOTYPEN VEREENVOUDIGEN DE REALITEIT................................................................................................ 51
INFORMATIEVERWEKING STUREN ................................................................................................................. 51
HOE ONTSTAAN STEREOTYPEN? / BENADERINGEN ..................................................................................... 52
COERCION-THEORIE ................................................................................................................................... 52
REALISTISCHE-CONFLICTTHEORIE .................................................................................................................. 52
ROBBERS CAVE-EXPERIMENT ....................................................................................................................... 53
JANE ELLIOT EXPERIMENT ............................................................................................................................ 53
STANFORD GEVANGENISEXPERIMENT ............................................................................................................ 54
SOCIAALCOGNITIEVE BENADERING ................................................................................................................ 54
SOIALE-IDENTITEITSTHEORIE EN SOCIALISATIE ................................................................................................. 54
INVLOED .......................................................................................................................................... 54
STEREOTYPEDREIGING ................................................................................................................................ 54
CONTACTHYPOTHESE.................................................................................................................................. 55
BLAMING THE VICTIM ................................................................................................................................. 55
ILLUSOIRE CORRELATIES .............................................................................................................................. 56
GOED NIEUWS! ................................................................................................................................. 56
OVER GROEPEN, STEREOTYPEN EN VOOROORDELEN ONLINE – LEERPAD .......................................................... 56
SOCIALE CATEGORISERING: IN-GROUP VS OUT-GROUP OF WIJ-ZIJ DENKEN (HERHALING) ........................................ 56
STEREOTYPEN EN VOOROODELEN (HERHALING) ............................................................................................... 57
‘THE DANGER OF A DINGLE STORY’ ................................................................................................................ 58
POLARISATIE EN MICROAGRESSIES................................................................................................................. 59
ATTITUDES .................................................................................................................................... 60
SOORTEN ......................................................................................................................................... 60
KENMERKEN ..................................................................................................................................... 61
METEN ............................................................................................................................................ 61
3 COMPONENTEN MODEL ATTITUDES ..................................................................................................... 62
GEDRAG .......................................................................................................................................... 62
VERANDEREN .................................................................................................................................... 62
TWEE WEGEN VOOR OVERREDING ................................................................................................................ 62
BRON, BOODSCHAP EN PUBLIEK.................................................................................................................... 63
4
,SOCIALE PSYCHOLOGIE
= wil een antwoord bieden op de vraag hoe individuen reageren in sociale situaties
= de sociale psychologie is een studie die tracht te begrijpen, verklaren en voorspellen hoe de
gedachten, gevoelens en gedragingen van individuen beïnvloed worden door de waargenomen,
ingebeelde of impliciete gedachten, gevoelens en gedragingen van anderen.
Þ Het ander gedrag moet je niet altijd zien gebeuren maar vaak is het voorspellen of
verwachten al voldoende om jou te beïnvloeden
Þ Sociale psychologen bestuderen hoe het gedrag van mensen beïnvloed wordt door het
gedrag van andere mensen, de invloed die anderen op een individu hebben is meestal
dwingend
Bv. onbewuste beïnvloeding: iemand vertelt jou een verhaal. Tijdens het gesprek luister je
gewoon, maar na het gesprek merk je dat wat die persoon vertelde toch wel impact op jou
had/je voelt je onrustig…
Denk aan een feest. Er staat een dj te draaien maar niemand danst want niemand wil de
eerste zijn om de dansvloer te betreden. Maar zodra een groepje mensen begint te dansen
barst de sfeer los en komen er nog dansen.
! Je kan NIET NIET communiceren
! Je kan NIET NIET beïnvloed worden door anderen
Þ Studiegebied SP = sociaal
gedrag maar SP is niet de
enige wetenschap die sociaal
gedrag bestudeert
Þ Verschil S & SP
Sociologie: weinig aandacht
besteden aan de individuele
gedragingen van een
persoon, en eerder
wetmatigheden trachten te
ontdekken in sociale
structuren en gehelen. Kan
alleen maar baat hebben bij inzichten/kennis over sociale interacties tss individuen
Sociale psycho bevindt zich op het raakvlak tss de algemene psycho en sociologie. Gebaat bij
inzicht in de wijze waarop gedragingen van individuen beïnvloed wo door de aanwezigheid
en gedragingen van anderen.
5
, SOCIALE COGNITIES
Þ Processen waarbij we informatie
Verwerven/ selecteren/ opslaan
Integreren/ organiseren/ structureren
Interpreteren
Þ Over mensen
Anderen (sociale perceptie)
Zichzelf (zelfperceptie)
SCHEMA’S
OMSCHRIJVING
à Cognitieve structuur
waarin eerder verworven kennis
over een stimulus of concept
• Over personen, opvattingen, fysieke daden, feiten, …
• Kenmerken
• Relaties tussen die kenmerken
is gerepresenteerd.
à Wat we denken over onszelf
à Wat we denken dat anderen over ons denken
! Sociale cognitie heeft invloed op ons zelfbeeld
! Sociale context heeft invloed op ons handelen
à Prototype = soort gemiddelde van een specifieke groep mensen
= sociaal proces, wat in onze gedachten gebeurt, soort sociaal schema
Bv. Mensen in de bouw: we hebben daar een beeld van: die fluiten achter mensen, de broek
hangt laag,..
à Script = Verloop van opeenvolgende acties
= ook soort sociaal schema, over situaties
! gedrag niet conform aan script geeft meer info
Bv. Naar de dokter gaan, naar de les gaan, de trein nemen, uitgaan, …
ZELFSCHEMA
1. Zelfobservatie: je kijkt naar jezelf, naar jouw presentaties, spiegelbeeld, gedrag, …
introspectie/zelfreflectie
2. ‘Looking-glass-self’: Anderen zullen jou kennis verschaffen over hoe je bent en hoe je
overkomt (feedback). Soms heel expliciet (je doet ambetant) of impliciet, lachen heel veel
met jou (zonder te zeggen dat ze jou grappig vinden) of vinden jou irritant en vermijden jou.
3. Sociale vergelijking: jezelf leren kennen door je te vergelijken met anderen.
Je weet pas dat je hard kan rennen nadat je af en toe wedstrijdjes loopt tegen anderen.
6
