OPDRACHT 1: CONTEXTGERICHT EN
VERBINDEND BEGELEIDEN
Deel 1: Analyse van een netwerk
INLEIDING
Een netwerk wordt als volgt omschreven: ‘Het netwerk zijn al die mensen en organisaties met wie
iemand rechtstreekse, vrijwillige en duurzame banden heeft voor de vervulling van zijn dagelijkse
levensbehoeften en die banden hebben een belangrijk aandeel in het op de been blijven van
mensen.’
OP INDIVIDUEEL NIVEAU
In vele gevallen is de uitbreiding van het netwerk een doel maar dit is eigenlijk pas de laatste stap in
de netwerkontwikkeling. Dit is een veelgemaakte fout. Wij als begeleiders willen dat de
cliënten/jongeren zo snel mogelijk hun netwerk kunnen uitbreiden. Maar het is belangrijk om eerst
en vooral zicht te krijgen op het netwerk van de cliënt/jongere. Als je niet weet hoe het netwerk
eruit ziet dan kan je het ook niet gaan uitbreiden. Er moet ook worden nagegaan of uitbreiding van
het netwerk wenselijk is. Wij als begeleider willen de cliënten/jongeren helpen maar misschien willen
ze het zelf niet. Alles moet gebeuren op het tempo van de cliënt, we werken cliënt gecentreerd.
Vooraleer er van start kan worden gegaan met de 1 ste stap is het belangrijk om stil te staan bij het
verkrijgen van een mandaat. De toelating om het thema bespreekbaar te maken, om met het thema
aan de slag te kunnen. Ik heb aan de jongere toestemming moeten vragen om de netwerkkaart
samen met hem op te maken.
Inventariseren van het netwerk
Het opstellen van een netwerkkaart voor de jongere betreft een volledig proces. Ik heb gedurende
deze opdracht geprobeerd om diverse bronnen te gebruiken. Het was niet zo eenvoudig maar ik
vermoed dat ik erin geslaagd ben. Ik vind het persoonlijk zeer interessant om te werken met
verschillende bronnen. Zo heb ik ook een andere kijk gekregen op de hele situatie. Het meest
opvallende was het ‘Professioneel netwerk’ van de jongere. Hijzelf heeft zeer weinig mensen
genoemd die tot zijn professioneel netwerk behoren. Ik heb achteraf eens gevraagd aan zijn IB of er
nog mensen te kort waren en zij wist mij nog verschillende namen te zeggen. Daarom vindt ik het
absoluut een meerwaarde om verschillende bronnen te gebruiken. Op 21 september 2022 ben ik
gestart met mijn stage in de ‘Kleinschalige Wooneenheid’ (KWE), onderdeel van ‘Vereniging Ons
Tehuis’ (VOT). Ik heb bewust gekozen om zijn dossier vooraf niet te lezen. Ik wou hem leren kennen
met een blanco blad. Voor deze opdracht, het opstellen van een netwerkkaart, heb ik gekozen om
zijn dossier eens door te nemen. Ik ben blij dat ik het gedaan heb want ik heb enkele belangrijke
zaken eruit kunnen halen. Naast zijn dossier ben ik vooral in gesprek gegaan met mijn collega’s. In de
KWE zijn we in totaal met 5 werknemers: 3 begeleiders (ik en mijn 2 collega’s S. en R.), de zorg
coördinator (E.) en hoofdbegeleidster (E.). In de KWE zijn vooral de begeleiders aanwezig. Dus
daarom heb ik aan beide collega’s mijn opdracht uitgelegd zodat ze op de hoogte waren wat ik ging
doen. Gedurende het volledige proces hebben ze mij heel goed geholpen. Collega R. heeft mij vooral
geholpen met het uitleggen ‘Hoe ik start met het maken van een netwerkkaart?’. Collega S. heeft mij
, vooral geholpen met inhoudelijke informatie. Zij is de IB (individuele begeleider) van H. dus zei kan
mij het best helpen met dit soort informatie. Collega S. is ook mijn stagebegeleidster. Ik heb geen
beroep gedaan op de rest van zijn professioneel netwerk omdat het voor mij niet haalbaar is om
contact met hen te maken. En ik vind ook dat zij geen meerwaarde hebben in dit proces. De
begeleiders kennen hem al langer en hebben al meer ervaring in het opstellen van een netwerkkaart.
Binnen de voorziening is het de bedoeling dat er binnen de 45 dagen een genogram wordt
opgemaakt. Ik vind dit persoonlijk niet zo goed. Vooraleer je een genogram kan opmaken moet er
eerst een vertrouwensband worden opgebouwd en dat vraagt tijd. En als laatste de belangrijkste
bron namelijk de jongere zelf. Zonder hem is het niet mogelijk om de netwerkkaart op te maken.
De Vereniging Ons Tehuis (VOT) voor Zuid-West-Vlaanderen is als welzijnsvereniging actief binnen de
sectoren ‘Bijzondere Jeugdzorg’ en ‘Opvoedingsondersteuning’. Via de deelorganisaties bieden ze
een continuüm aan hulp- en dienstverleningsvormen aan. Het is een erkende organisatie in de
‘Bijzondere Jeugdzorg’. De bestuursvorm is een welzijnsvereniging met als deelgenoten de OCMW's
van Ieper, Kortrijk, Poperinge, Waregem en Wervik. Op het ‘Organogram’ (foto organogram) is te
zien dat de VOT een overkoepelende organisatie is.
In de kleinschalige wooneenheid (KWE) 'Onder Boane' wonen vier kwetsbare jongeren met weinig of
geen ondersteunend netwerk tussen de 16 en 25 jaar. Elke jongere in de KWE heeft zijn/haar eigen
kamer met sanitair, maar de jongeren kunnen ook samen koken, tv-kijken… in de
gemeenschappelijke delen van het huis. Wij als begeleiders zijn ’s avonds aanwezig om gesprekken
met de jongeren en hun context in te plannen, maar ook om groepsdynamische activiteiten te doen
(zoals bv. samen koken, kringgesprekken…). De groep is een leeromgeving waar kan ingespeeld
worden op het aanleren van sociale vaardigheden op bepaalde levensdomeinen (aangaan van
relaties, vrijetijdsbesteding, school, werk…) en van waaruit de maatschappelijke integratie kan
bevorderd worden. Bij de kleinschalige wooneenheid willen we intensief aan de slag gaan met het
netwerk van de jongeren.
Ik heb in samenspraak met mijn collega’s gekozen om het netwerk van H. in kaart te brengen. H. is
een jongen van 18 jaar, geboren op 30/11/2004. Hij is afkomstig uit Afghanistan en geboren in Kan
VERBINDEND BEGELEIDEN
Deel 1: Analyse van een netwerk
INLEIDING
Een netwerk wordt als volgt omschreven: ‘Het netwerk zijn al die mensen en organisaties met wie
iemand rechtstreekse, vrijwillige en duurzame banden heeft voor de vervulling van zijn dagelijkse
levensbehoeften en die banden hebben een belangrijk aandeel in het op de been blijven van
mensen.’
OP INDIVIDUEEL NIVEAU
In vele gevallen is de uitbreiding van het netwerk een doel maar dit is eigenlijk pas de laatste stap in
de netwerkontwikkeling. Dit is een veelgemaakte fout. Wij als begeleiders willen dat de
cliënten/jongeren zo snel mogelijk hun netwerk kunnen uitbreiden. Maar het is belangrijk om eerst
en vooral zicht te krijgen op het netwerk van de cliënt/jongere. Als je niet weet hoe het netwerk
eruit ziet dan kan je het ook niet gaan uitbreiden. Er moet ook worden nagegaan of uitbreiding van
het netwerk wenselijk is. Wij als begeleider willen de cliënten/jongeren helpen maar misschien willen
ze het zelf niet. Alles moet gebeuren op het tempo van de cliënt, we werken cliënt gecentreerd.
Vooraleer er van start kan worden gegaan met de 1 ste stap is het belangrijk om stil te staan bij het
verkrijgen van een mandaat. De toelating om het thema bespreekbaar te maken, om met het thema
aan de slag te kunnen. Ik heb aan de jongere toestemming moeten vragen om de netwerkkaart
samen met hem op te maken.
Inventariseren van het netwerk
Het opstellen van een netwerkkaart voor de jongere betreft een volledig proces. Ik heb gedurende
deze opdracht geprobeerd om diverse bronnen te gebruiken. Het was niet zo eenvoudig maar ik
vermoed dat ik erin geslaagd ben. Ik vind het persoonlijk zeer interessant om te werken met
verschillende bronnen. Zo heb ik ook een andere kijk gekregen op de hele situatie. Het meest
opvallende was het ‘Professioneel netwerk’ van de jongere. Hijzelf heeft zeer weinig mensen
genoemd die tot zijn professioneel netwerk behoren. Ik heb achteraf eens gevraagd aan zijn IB of er
nog mensen te kort waren en zij wist mij nog verschillende namen te zeggen. Daarom vindt ik het
absoluut een meerwaarde om verschillende bronnen te gebruiken. Op 21 september 2022 ben ik
gestart met mijn stage in de ‘Kleinschalige Wooneenheid’ (KWE), onderdeel van ‘Vereniging Ons
Tehuis’ (VOT). Ik heb bewust gekozen om zijn dossier vooraf niet te lezen. Ik wou hem leren kennen
met een blanco blad. Voor deze opdracht, het opstellen van een netwerkkaart, heb ik gekozen om
zijn dossier eens door te nemen. Ik ben blij dat ik het gedaan heb want ik heb enkele belangrijke
zaken eruit kunnen halen. Naast zijn dossier ben ik vooral in gesprek gegaan met mijn collega’s. In de
KWE zijn we in totaal met 5 werknemers: 3 begeleiders (ik en mijn 2 collega’s S. en R.), de zorg
coördinator (E.) en hoofdbegeleidster (E.). In de KWE zijn vooral de begeleiders aanwezig. Dus
daarom heb ik aan beide collega’s mijn opdracht uitgelegd zodat ze op de hoogte waren wat ik ging
doen. Gedurende het volledige proces hebben ze mij heel goed geholpen. Collega R. heeft mij vooral
geholpen met het uitleggen ‘Hoe ik start met het maken van een netwerkkaart?’. Collega S. heeft mij
, vooral geholpen met inhoudelijke informatie. Zij is de IB (individuele begeleider) van H. dus zei kan
mij het best helpen met dit soort informatie. Collega S. is ook mijn stagebegeleidster. Ik heb geen
beroep gedaan op de rest van zijn professioneel netwerk omdat het voor mij niet haalbaar is om
contact met hen te maken. En ik vind ook dat zij geen meerwaarde hebben in dit proces. De
begeleiders kennen hem al langer en hebben al meer ervaring in het opstellen van een netwerkkaart.
Binnen de voorziening is het de bedoeling dat er binnen de 45 dagen een genogram wordt
opgemaakt. Ik vind dit persoonlijk niet zo goed. Vooraleer je een genogram kan opmaken moet er
eerst een vertrouwensband worden opgebouwd en dat vraagt tijd. En als laatste de belangrijkste
bron namelijk de jongere zelf. Zonder hem is het niet mogelijk om de netwerkkaart op te maken.
De Vereniging Ons Tehuis (VOT) voor Zuid-West-Vlaanderen is als welzijnsvereniging actief binnen de
sectoren ‘Bijzondere Jeugdzorg’ en ‘Opvoedingsondersteuning’. Via de deelorganisaties bieden ze
een continuüm aan hulp- en dienstverleningsvormen aan. Het is een erkende organisatie in de
‘Bijzondere Jeugdzorg’. De bestuursvorm is een welzijnsvereniging met als deelgenoten de OCMW's
van Ieper, Kortrijk, Poperinge, Waregem en Wervik. Op het ‘Organogram’ (foto organogram) is te
zien dat de VOT een overkoepelende organisatie is.
In de kleinschalige wooneenheid (KWE) 'Onder Boane' wonen vier kwetsbare jongeren met weinig of
geen ondersteunend netwerk tussen de 16 en 25 jaar. Elke jongere in de KWE heeft zijn/haar eigen
kamer met sanitair, maar de jongeren kunnen ook samen koken, tv-kijken… in de
gemeenschappelijke delen van het huis. Wij als begeleiders zijn ’s avonds aanwezig om gesprekken
met de jongeren en hun context in te plannen, maar ook om groepsdynamische activiteiten te doen
(zoals bv. samen koken, kringgesprekken…). De groep is een leeromgeving waar kan ingespeeld
worden op het aanleren van sociale vaardigheden op bepaalde levensdomeinen (aangaan van
relaties, vrijetijdsbesteding, school, werk…) en van waaruit de maatschappelijke integratie kan
bevorderd worden. Bij de kleinschalige wooneenheid willen we intensief aan de slag gaan met het
netwerk van de jongeren.
Ik heb in samenspraak met mijn collega’s gekozen om het netwerk van H. in kaart te brengen. H. is
een jongen van 18 jaar, geboren op 30/11/2004. Hij is afkomstig uit Afghanistan en geboren in Kan
