Schema Descartes
Hij reageert tegen de Middeleeuwse filosofie. Hij wil de dat de filosofie
een zekerheid heeft net zoals de wiskunde.
De filosofie van zijn tijd maakte gebruik van de scholastiek. Hier ging
men ten rade bij auctoritas. Die haalde citaten uit bronnen en ging
hiermee pro’s en contra’s voor een bepaalde stelling geven. Afhankelijk
van welke bronnen ze namen kon het resultaat dus anders zijn.
Het ontstaan van de natuurwetenschappen gaf duidelijkheid dat de
filosofie geen zekerheid gaf zoals de wetenschap dit deed.
Zijn uitgangspunt: het zoeken naar een nieuw onbetwijfelbaar
uitgangspunt.
Hij gaat een axioma zoeken, het zoeken naar een nieuw uitgangspunt.
Een axioma dat onbetwijfelbaar is, dat vastligt. Hij wil een absolute
zekerheid die onbetwijfelbaar is. om daaruit te kunnen afleiden wat
zekere kennis is over de wereld.
We gaan dus eerst opzoek naar een uitgangspunt voor zekere kennis om
van daaruit nieuwe zekerheden op te bouwen. (Dit is een methode van
de wiskunde waarbij de ene stelling bouwt op de andere, hij maakt dus
gebruik van de mathesis universalis.)
Hiervoor gaat hij gebruik maken van het methodisch twijfelen, hij gaat
alles in twijfel trekken.
1) Traditionele filosofie, neen: het zijn tegensprekende meningen
waarin geen systeem zat.
2) Zintuiglijke waarneming, neen: het argument van illusie (zintuigen
kunnen me bedriegen) en het argument van de droom (hoe weten
we dat we waarnemen en niet dromen).
3) Wiskunde, neen: het is een construct van de geest dus we weten
niet zeker of dit overeenkomt met de werkelijkheid. Dus ook het
menselijk subject kan niet want ook dit zijn constructen waarvan
we niet weten of ze overeen komen.
Het overeen komen met de werkelijkheid is enorm belangrijk want
kennis betekend de overeenkomst met wat je denkt van de
werkelijkheid.
Het uitganspunt wordt: het feit dat ik twijfel, dit is het enige waar hij
zeker over kan zijn.
Het gaat nu dus over het denken van de mens zelf. Het gaat om de
activiteit denken, dit noemen ze het cogito.
Het cogito wordt het absolute eerste punt. Het uitgangspunt van zekere
kennis. Het is een construct van de menselijke geest waar ze zijn
opgekomen los van de zintuiglijke waarneming.
Omdat het cogito de eerste zekerheid is levert ons dit ook een criterium
voor zekerheid op: klaar en onderscheiden.
We kunnen hier nu op verder bouwen en verder gaan met wat hier op
lijkt.
1) Wat is er nog klaar en onderscheiden? WISKUNDE, dit is niet het
uitgangspunt maar kan wel zekerheid bieden. Maar het moet
Hij reageert tegen de Middeleeuwse filosofie. Hij wil de dat de filosofie
een zekerheid heeft net zoals de wiskunde.
De filosofie van zijn tijd maakte gebruik van de scholastiek. Hier ging
men ten rade bij auctoritas. Die haalde citaten uit bronnen en ging
hiermee pro’s en contra’s voor een bepaalde stelling geven. Afhankelijk
van welke bronnen ze namen kon het resultaat dus anders zijn.
Het ontstaan van de natuurwetenschappen gaf duidelijkheid dat de
filosofie geen zekerheid gaf zoals de wetenschap dit deed.
Zijn uitgangspunt: het zoeken naar een nieuw onbetwijfelbaar
uitgangspunt.
Hij gaat een axioma zoeken, het zoeken naar een nieuw uitgangspunt.
Een axioma dat onbetwijfelbaar is, dat vastligt. Hij wil een absolute
zekerheid die onbetwijfelbaar is. om daaruit te kunnen afleiden wat
zekere kennis is over de wereld.
We gaan dus eerst opzoek naar een uitgangspunt voor zekere kennis om
van daaruit nieuwe zekerheden op te bouwen. (Dit is een methode van
de wiskunde waarbij de ene stelling bouwt op de andere, hij maakt dus
gebruik van de mathesis universalis.)
Hiervoor gaat hij gebruik maken van het methodisch twijfelen, hij gaat
alles in twijfel trekken.
1) Traditionele filosofie, neen: het zijn tegensprekende meningen
waarin geen systeem zat.
2) Zintuiglijke waarneming, neen: het argument van illusie (zintuigen
kunnen me bedriegen) en het argument van de droom (hoe weten
we dat we waarnemen en niet dromen).
3) Wiskunde, neen: het is een construct van de geest dus we weten
niet zeker of dit overeenkomt met de werkelijkheid. Dus ook het
menselijk subject kan niet want ook dit zijn constructen waarvan
we niet weten of ze overeen komen.
Het overeen komen met de werkelijkheid is enorm belangrijk want
kennis betekend de overeenkomst met wat je denkt van de
werkelijkheid.
Het uitganspunt wordt: het feit dat ik twijfel, dit is het enige waar hij
zeker over kan zijn.
Het gaat nu dus over het denken van de mens zelf. Het gaat om de
activiteit denken, dit noemen ze het cogito.
Het cogito wordt het absolute eerste punt. Het uitgangspunt van zekere
kennis. Het is een construct van de menselijke geest waar ze zijn
opgekomen los van de zintuiglijke waarneming.
Omdat het cogito de eerste zekerheid is levert ons dit ook een criterium
voor zekerheid op: klaar en onderscheiden.
We kunnen hier nu op verder bouwen en verder gaan met wat hier op
lijkt.
1) Wat is er nog klaar en onderscheiden? WISKUNDE, dit is niet het
uitgangspunt maar kan wel zekerheid bieden. Maar het moet
