Gedrag in context
Intro: verschillende wetenschappen
Intro: cross-culturele psychologie:
- Opkomst van de globalisering van onze samenleving.
- Stijgende migratie wereldwijd.
- Psychologie als wetenschap streeft ernaar om tijdloze, universele wetten te formuleren.
1. Cultuur
1.1. Wat is cultuur?
Cultuur =
Een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën, attitudes, gedragingen,
communicatiemiddelen en de producten ervan die van generatie op generatie worden overgeleverd
mensen hebben dit als lid van een groep of samenleving verworven.
Subcultuur =
onderdeel van een grotere cultuur. De opvattingen binnen een subcultuur zijn vaak anders dan die in
de dominante cultuur. De jongerencultuur is bijvoorbeeld een subcultuur waarin jongeren andere
gedragsregels kennen dan de regels die men in het dagelijks leven gebruikt.
Aspecten van cultuur:
- Niet door iedereen in gelijke mate gedeeld
- Materieel als immaterieel
- Dynamisch en adaptief
- Aangeleerd
1
, Aspecten van cultuur:
Cultuuroverdracht
- In tijd: enculturatie
= het aanleren en verwerven van de (sub-) cultuur waartoe men behoort
- in geografische en sociale ruimte: acculturatie
= het later alsnog overnemen van (elementen uit) een vreemde cultuur, na reeds gevormd te
zijn in de eigen cultuur
Cultuur beïnvloedt gedrag van individuele leden van een gemeenschap, maar werkt ook in
omgekeerde richting.
1.2. Wat is cultuur niet?
“Ras”: een sociaal construct, bestaat biologisch niet
Raciale categorieën = indeling die vaak gepaard gaat met verschillende waardering, idee van
onveranderbaarheid.
Nationaliteit: onderdaan van een natie (juridisch)
groep, redelijk homogeen in afstamming, taal,… die zich in staatsverband organiseren.
1.3. Houding ten aanzien van culturen
Etnocentrisme =
attitude waarbij eigen omgeving/cultuur/volk onbewust/bewust als maatstaf gebruikt om de rest van
de wereld te beoordelen.
Cultureel relativisme =
het idee dat gedrag en gebruiken van een cultuur beoordeeld moeten worden aan de hand van de
maatstaf van de cultuur zelf.
Voorbeeld: eetcultuur
Belgische toerist in China vindt eigen eetcultuur normaal en ziet het slurpen in de Chinese eetcultuur
als onbeschaafd en minder ontwikkeld.
- Etnocentrisme
Belgische toerist in Mexico proeft mee met de lokale bevolking verschillende insecten omdat dit voor
hen een normale bron van proteïnen is.
- Cultureel relativisme
Voorbeeld: wereldkaart
2
Intro: verschillende wetenschappen
Intro: cross-culturele psychologie:
- Opkomst van de globalisering van onze samenleving.
- Stijgende migratie wereldwijd.
- Psychologie als wetenschap streeft ernaar om tijdloze, universele wetten te formuleren.
1. Cultuur
1.1. Wat is cultuur?
Cultuur =
Een door een gemeenschap gedeeld systeem van waarden, normen, ideeën, attitudes, gedragingen,
communicatiemiddelen en de producten ervan die van generatie op generatie worden overgeleverd
mensen hebben dit als lid van een groep of samenleving verworven.
Subcultuur =
onderdeel van een grotere cultuur. De opvattingen binnen een subcultuur zijn vaak anders dan die in
de dominante cultuur. De jongerencultuur is bijvoorbeeld een subcultuur waarin jongeren andere
gedragsregels kennen dan de regels die men in het dagelijks leven gebruikt.
Aspecten van cultuur:
- Niet door iedereen in gelijke mate gedeeld
- Materieel als immaterieel
- Dynamisch en adaptief
- Aangeleerd
1
, Aspecten van cultuur:
Cultuuroverdracht
- In tijd: enculturatie
= het aanleren en verwerven van de (sub-) cultuur waartoe men behoort
- in geografische en sociale ruimte: acculturatie
= het later alsnog overnemen van (elementen uit) een vreemde cultuur, na reeds gevormd te
zijn in de eigen cultuur
Cultuur beïnvloedt gedrag van individuele leden van een gemeenschap, maar werkt ook in
omgekeerde richting.
1.2. Wat is cultuur niet?
“Ras”: een sociaal construct, bestaat biologisch niet
Raciale categorieën = indeling die vaak gepaard gaat met verschillende waardering, idee van
onveranderbaarheid.
Nationaliteit: onderdaan van een natie (juridisch)
groep, redelijk homogeen in afstamming, taal,… die zich in staatsverband organiseren.
1.3. Houding ten aanzien van culturen
Etnocentrisme =
attitude waarbij eigen omgeving/cultuur/volk onbewust/bewust als maatstaf gebruikt om de rest van
de wereld te beoordelen.
Cultureel relativisme =
het idee dat gedrag en gebruiken van een cultuur beoordeeld moeten worden aan de hand van de
maatstaf van de cultuur zelf.
Voorbeeld: eetcultuur
Belgische toerist in China vindt eigen eetcultuur normaal en ziet het slurpen in de Chinese eetcultuur
als onbeschaafd en minder ontwikkeld.
- Etnocentrisme
Belgische toerist in Mexico proeft mee met de lokale bevolking verschillende insecten omdat dit voor
hen een normale bron van proteïnen is.
- Cultureel relativisme
Voorbeeld: wereldkaart
2
