Samenvatting Personen met een specifieke onderwijsbehoefte - ODW 1

Hoofdstuk: onderwijs voor
personen met specifieke
onderwijsbehoeften
1. Inleiding
1.1. Stoornisdenken versus diversiteitsdenken
Stoornisdenken

 Focus op beperking
 Bijwerken/compenseren van tekortkomingen
 Leerling past zich aan, doet extra inspanning
 Leerling moet aansluiten bij de norm (hetzelfde kennen en kunnen)
 Nadruk op academische prestaties

Diversiteitsdenken

 Vertrekt vanuit ‘meervoudige’ identiteit van kind
 Diversiteit als meerwaarde
 Leerling niet gereduceerd tot zijn problematiek: beperking is onderdeel van identiteit
 Volwaardig deel van klasgroep
 Onderwijs verlaagt/verwijdert barrières voor leerling
 Participatie, aangenaam ‘leefklimaat’ van leerling staat centraal
 Leren in brede zin van het woord: academisch en sociaal leren

1.2. Inclusie en inclusief onderwijs als fundamenteel recht
 Vanuit diversiteitsdenken
 Inclusie = erbij horen
o Nadruk op omgeving en context
o Centraal: zinvol bezig zijn en bijdrage leveren

Inclusief als onderwijs als mensenrecht

 Recht om samen te leren/lopen op school
 Geen discriminatie/uitsluiting/doorverwijzing op basis van beperking/specifieke noden
 Geen legitieme redenen waarom kinderen zouden moeten gescheiden worden

1.2.1. VN-verdrag voor mensen met een beperking: artikel 24
 2009
 Artikel 24 = recht op inclusie

1.2.2. Inclusief onderwijs = fundamenteel recht
 Welkom in gewone school + recht op kwaliteitsvol onderwijs
 Natuurlijke leeromgeving
 Volgen mee met peers van dezelfde leeftijdsgroep (leeftijdsgenoten = essentieel)
 Dezelfde schoolse activiteiten
 Overleg tussen verschillende betrokkenen
 Aandacht voor sociaal-emotionele ontwikkeling

1Klik hier om tekst in te voeren.

, 1.3. Inclusief onderwijs via UDL
=Universal Design for Learning (komt van UD = Universal Design)
= Ontwerpen van producten/omgevingen… die voor iedereen in de ruimst mogelijke zin gebruikt
kunnen worden, zonder dat er een aanpassing of speciaal ontwerp nodig is.

 Proactief ontwerp

1.4. Praktijkvoorbeelden
 Gebruik van leespraat
 Aangepaste fiets tijdens fietstocht
 Tijdens algemeen lesmoment: aangepaste boekjes
 2 extra levens bij tussen 2 vuren

Conclusie: stoornisdenken à diversiteitsdenken à inclusie via
UDL


2. Historiek
2.1. Ontstaan van een duaal systeem
Eind 18e – begin 19e eeuw

 Aanvankelijk: voor kinderen met sensoriële beperkingen

Eind 19e eeuw

 Oprichting van school voor kinderen met een beperking (door enkele artsen)
 Afschaffing kinderarbeid en invoering leerplicht tot 14 jaar

Jaren ‘60

 Ontstaan buitengewoon onderwijs: alle kinderen et een beperking
 Vooral gericht op arbeid
 1965: ontstaan van orthopedagogiek als wetenschap

1970: wet op Buitengewoon Onderwijs

1986: geïntegreerd onderwijs (GON) mee opgenomen

2003: ION-begeleiding (=inclusief onderwijs) voor kinderen met een matige tot ernstige beperking

GON en ION-begeleiding
= ondersteuning binnen het regulier onderwijs vanuit het buitengewoon onderwijs

2014: M-decreet

2.2. M-decreet (=maatregelen voor leerlingen met specifieke
onderwijsbehoeften)
2.2.1. Historiek
2009: België ratificeert VN-verdrag inzake Rechten van Personen met een Handicap

= we verbinden ons ertoe te evolueren naar een volledig inclusief onderwijssysteem op alle
onderwijsniveaus.

 Voldoen aan vereisten van VN-verdrag

2Klik hier om tekst in te voeren.