Fysiologie : deel histologie
1. Wat is histologie
Histologie = weefselleer
< histos (Gr) = weefsel
Weefsel = groepen van cellen met zelfde afkomst, bouw en functie
4 basale weefseltypes :
- Epitheelweefsel (=dekweefsel)
Bedekken van uitwendige oppervlakken
Transportbuizen inwendig bekleden
Klierproducten vormen
- Bindweefsel
Inwendige ruimtes bekleden
Structurele ondersteuning
Energieopslag
- Spierweefsel
Door samentrekken contractie uitlokken
- Zenuwweefsel
Elektrische impulsen voortgeleiden → informatie doorleiden
1.1 Epitheelweefsel
= bestaat uit lagen cellen die in- en uitwendige oppervlakten bedekken en klierproducten vormen
Kenmerken
- Dicht opeen (desmosomen)
- Vrij oppervlak (vb. huid of darmen) => apicale oppervlakte
- Via basaal membraan verbonden aan onderliggende weefsels
- avasculair
- voortdurende regeneratie
Functies
1. Fysieke bescherming bieden : beschadiging , uitdroging , schokken , waterverlies beperken, …
2. Doorlaatbaarheid reguleren : alle stoffen in/uit lichaam moeten door een epitheel
3. Zintuigfunctie : verandering in omgeving waarnemen
, Neuro-epitheel : prikkelen van de gevoelszenuw door de tastzintuigen(bv. smaakknoppen op de tong
in staat tot contractie : myo-epitheliale cellen bv zweet-en melkklieren
4. Gespecialiseerde klierproducten vormen => kliercellen -> klierepitheel
Exocrien : externe opp
Endocrien : intern ; weefsel/bloed:hormonen
Epitheeloppervlak
Afh. van apicale oppervlak , intern of extern , zijn er gespecialiseerde structuren
Microvilli => epitheel in spijsverteringskanaal (opp vergroting)
Trilhaar => epitheel in de luchtwegen (transport schadelijke stoffen naar de keel)
Basale membraan
Epitheelcellen zijn via BM stevig met lichaam verbonden via hemidesmosomen
Netwerk van EWvezel , geen cellen hierin , vormen stevige barrière
= lamina basalis
Vernieuwing en herstel
Continue nood aan hetstel en vernieuwing vanuit kiemcellen (of stamcellen) tegen BM aan
CAVE : metaplasie
Types epitheel
Adhv :
- aantal cellagen (eenlagig/meerlagig)
- celvorm (afgevlakt/kubisch/cylindrisch)
2 speciale types epitheelweefsel
pseudomeerlagig epitheel
overgangsepitheel
A. Eenlagig plaveiselepitheel
In beschermende gebieden : vormen vliezen rond het lichaam en bekleden holtes langs de binnenkant
Opname en afscheiding van stoffen
Glad oppervlak
vb: lichaamsholte, pericardium, een bloedvat (tunica intima/endothelium) , dunne gedeeltes van Lis van Henle in
nier
B. Eenlagig kubisch epitheel
Minder mate bescherming
Opname en afscheiding van producten
, vb: schildklier bestaat uit follikels begrensd door folliculaire cellen (=eenlagig kubisch epitheel)
Epitheel van zweetklieren
C. Eenlagig cylindrisch epitheel
Bescherming , opname en afscheiding
vb: binnenste laag van de maag (mucosa/slijmvlies) , binnenkant van de eileiders, binnenkant darmen
D. Meerlagig (gelaagd) plaveiselepitheel
Fysieke bescherming tegen slijtage, ziekteverwekkers en chemische stoffen
vb: huid , mond en keel , slokdarm
E. Meerlaging kubisch en cylindrisch epitheel
Zeldzaam
Kubisch komt voor in buizen van zweetklieren en buizen van melkklieren
Cylindrisch epitheel komt voor in delen van anus en urethra
F. Pseudogelaagd cylindrisch epitheel
Mengsel van celtypes
Kernen op verschillende afstanden vh opp
Gelaagd uiterlijk maar eig 1 lagig
Bescherming en afscheiding
vb: trachea, neusholte
G. Overgangsepitheel
vb: blaas
Klierweefsel
Exocriene klieren (via afvoerbuis naar opp van inwendige of uitwendige huid)
- externe secretie (onderverdeling volgens afscheiding)
* merocriene secretie (=producten w dmv exocytose dmv blaasjes uit cel, meest frequent)
* apocriene secretie (deel van cytoplasma breekt product af en product komt vrij , daarna
celherstel)
* holocrien (hele cel breekt open en sterft af)
- type klierproduct
* sereus = waterige oplossing met enzymen (klierproducten v oorspeekselklier)
* muceus = dik , glad slijm (klierproducten van speekselklier onder tong)
* gemengd = bevat meer dan 1 type klierproduct (klierproducten van submandibulaire
speekselklier (sereus en muceus)
1. Wat is histologie
Histologie = weefselleer
< histos (Gr) = weefsel
Weefsel = groepen van cellen met zelfde afkomst, bouw en functie
4 basale weefseltypes :
- Epitheelweefsel (=dekweefsel)
Bedekken van uitwendige oppervlakken
Transportbuizen inwendig bekleden
Klierproducten vormen
- Bindweefsel
Inwendige ruimtes bekleden
Structurele ondersteuning
Energieopslag
- Spierweefsel
Door samentrekken contractie uitlokken
- Zenuwweefsel
Elektrische impulsen voortgeleiden → informatie doorleiden
1.1 Epitheelweefsel
= bestaat uit lagen cellen die in- en uitwendige oppervlakten bedekken en klierproducten vormen
Kenmerken
- Dicht opeen (desmosomen)
- Vrij oppervlak (vb. huid of darmen) => apicale oppervlakte
- Via basaal membraan verbonden aan onderliggende weefsels
- avasculair
- voortdurende regeneratie
Functies
1. Fysieke bescherming bieden : beschadiging , uitdroging , schokken , waterverlies beperken, …
2. Doorlaatbaarheid reguleren : alle stoffen in/uit lichaam moeten door een epitheel
3. Zintuigfunctie : verandering in omgeving waarnemen
, Neuro-epitheel : prikkelen van de gevoelszenuw door de tastzintuigen(bv. smaakknoppen op de tong
in staat tot contractie : myo-epitheliale cellen bv zweet-en melkklieren
4. Gespecialiseerde klierproducten vormen => kliercellen -> klierepitheel
Exocrien : externe opp
Endocrien : intern ; weefsel/bloed:hormonen
Epitheeloppervlak
Afh. van apicale oppervlak , intern of extern , zijn er gespecialiseerde structuren
Microvilli => epitheel in spijsverteringskanaal (opp vergroting)
Trilhaar => epitheel in de luchtwegen (transport schadelijke stoffen naar de keel)
Basale membraan
Epitheelcellen zijn via BM stevig met lichaam verbonden via hemidesmosomen
Netwerk van EWvezel , geen cellen hierin , vormen stevige barrière
= lamina basalis
Vernieuwing en herstel
Continue nood aan hetstel en vernieuwing vanuit kiemcellen (of stamcellen) tegen BM aan
CAVE : metaplasie
Types epitheel
Adhv :
- aantal cellagen (eenlagig/meerlagig)
- celvorm (afgevlakt/kubisch/cylindrisch)
2 speciale types epitheelweefsel
pseudomeerlagig epitheel
overgangsepitheel
A. Eenlagig plaveiselepitheel
In beschermende gebieden : vormen vliezen rond het lichaam en bekleden holtes langs de binnenkant
Opname en afscheiding van stoffen
Glad oppervlak
vb: lichaamsholte, pericardium, een bloedvat (tunica intima/endothelium) , dunne gedeeltes van Lis van Henle in
nier
B. Eenlagig kubisch epitheel
Minder mate bescherming
Opname en afscheiding van producten
, vb: schildklier bestaat uit follikels begrensd door folliculaire cellen (=eenlagig kubisch epitheel)
Epitheel van zweetklieren
C. Eenlagig cylindrisch epitheel
Bescherming , opname en afscheiding
vb: binnenste laag van de maag (mucosa/slijmvlies) , binnenkant van de eileiders, binnenkant darmen
D. Meerlagig (gelaagd) plaveiselepitheel
Fysieke bescherming tegen slijtage, ziekteverwekkers en chemische stoffen
vb: huid , mond en keel , slokdarm
E. Meerlaging kubisch en cylindrisch epitheel
Zeldzaam
Kubisch komt voor in buizen van zweetklieren en buizen van melkklieren
Cylindrisch epitheel komt voor in delen van anus en urethra
F. Pseudogelaagd cylindrisch epitheel
Mengsel van celtypes
Kernen op verschillende afstanden vh opp
Gelaagd uiterlijk maar eig 1 lagig
Bescherming en afscheiding
vb: trachea, neusholte
G. Overgangsepitheel
vb: blaas
Klierweefsel
Exocriene klieren (via afvoerbuis naar opp van inwendige of uitwendige huid)
- externe secretie (onderverdeling volgens afscheiding)
* merocriene secretie (=producten w dmv exocytose dmv blaasjes uit cel, meest frequent)
* apocriene secretie (deel van cytoplasma breekt product af en product komt vrij , daarna
celherstel)
* holocrien (hele cel breekt open en sterft af)
- type klierproduct
* sereus = waterige oplossing met enzymen (klierproducten v oorspeekselklier)
* muceus = dik , glad slijm (klierproducten van speekselklier onder tong)
* gemengd = bevat meer dan 1 type klierproduct (klierproducten van submandibulaire
speekselklier (sereus en muceus)
