Samenvatting Uitdagingen in het onderwijs

Samenvatting
Uitdagingen in het
Onderwijs




1

,Gemeenschappelijk gedeelte
Hoofdstuk 1 : Superdiversiteit
Inleiding
Superdiversiteit is een uitdaging voor het onderwijs. De samenleving wordt
complexer en dat weerspiegelt zich ook in het onderwijs.

 Wat is diversiteit en superdiversiteit?
 Bespreken van meertaligheid.
 Bespreken van de rol als leerkracht.
 Kritisch nadenken over de evoluties in onze samenleving


1.1 Perspectiefname
We hebben allen ons eigen wereldbeeld. Maar wat als mensen met een verschillend
wereld- en mensbeelden samen proberen te leven?

De media stuurt boodschappen op ons af, aan de hand van ons persoonlijk
referentiekader interpreteren we de boodschappen op onze eigen manier aan de
hand van ons eigen ervaringen en kenns = interpretatiekader.
We filteren zelf uit alle informatie die we op ons afgevuurd krijgen, afhankelijk van
wat we zelf relevant vinden.

Als leerkracht is het belangrijk om er ons van bewust te zijn dat anderen de situatie
helemaal anders kunnen zien. Dat er een andere werkelijkheid kan bestaan dat de
zijne.
We worden continu door elkaar beïnvloed, en hierdoor gaan we onze interpretaties
bijstellen.

We zijn allemaal uniek.  Dat maakt het moeilijk om samen te leven.


1.2 Diversiteit
= Alle mogelijke verschillen die kunnen bestaan tussen mensen die in onze
maatschappij samenleven (niet enkel etnisch-culturele verschillen)
Vb. Gender, huidskleur, sociale achtergrond, seksuele geaardheid, lichamelijk en
verstandelijke mogelijkheden, etniciteit, leeftijd, religie, …

 Verwijst naar de verschillen die mensen zo uniek maken
 Het gaat om alle mogelijke verschillen tussen individuen en groepen die in
onze samenleving wonen
 Niet enkel multidiversiteit, maar ook multidiversiteit




2

,Meestal wordt diversiteit erkent MAAR
Sommige groepen worden behandeld op basis van deze verschillen.
 Als we gedrag stellen obv vooroordelen  discriminatie (bv; “Ik zet de
kansarme jonge vooraan, anders kan hij wrs niet volgen.”)
 Stellen we gedrag obv etniciteit  racisme (bv; “Ik wil niet naast die Rus zitten
want dan word ik misschien het slachtoffer van afpersing.”)
 Gedrag obv vooroordelen tav gender  seksisme (bv; vrouw niet laten rijden
met de wagen, want een vrouw achter het stuur is bloed aan de muur)

Voorbeelden in de maatschappij:
 Loonkloof
 Weinig jongeren met niet-Belgische afkomst in het Hoger Onderwijs
 Holibi’s worden raar aangekeken
 Fysieke beperking, moeilijker aan het werk

Multiculturaliteit
 Elke groep die immigreert heeft het recht om volgens de eigen culturele
tradities verder te leven in het land van aankomst. (Pinxten, R., 2013)
à Verschillende groepen leven naast elkaar



1.3 Superdiversiteit
= veel meer dan wat multiculturaliteit impliceert, en dat is dat verschillende culturen
naast elkaar blijven bestaan.
= een nieuw paradigma (= een nieuwe realiteit)
= ‘SUPER’ = het niet meer kunnen ontkennen.

Door de eeuwen heen zijn we een immigratiesamenleving geworden. Er is een
groeiende diversiteit binnen de diversiteit (we spreken over een veelheid aan landen
van herkomst, talen, religies,…). Er is geen eenduidigheid meer.

- Er zijn moslims die homo zijn
- We hadden een zwarte president
 clichés kloppen niet meer

Superdiversiteit blijft meer te bestaan in de steden dan op het platteland (omdat de
mensen vaak toekomen in de grote steden en daar ook blijven wonen).

Majority-minority-cities (= steden waar de meerderheid van de inwoners tot een
minderheid (= mensen met een migratie achtergrond) behoort. Bv New York, Sydney
Brussel,…

 Iedereen in een grote stad zal binnenkort tot een etnische minderheid behoren  er
bestaan dus geen duidelijke etnische meerderheidsgroepen meer. De nieuwe norm
is dus diversiteit.




3

, Kern van superdiversiteit
 Diversiteit tussen én binnen groepen en gemeenschappen
 Complexiteit en interactie tussen deze factoren

Dimensies:
 Kwantitatieve dimensie
 Toename van het aantal migranten
(met een 2e en 3e generatie met wortels in migratie)
 Kwalitatieve dimensie
 Sterke diversificatie
 Grote waaier aan landen van herkomst, talen, culturen, religies,
sociale posities, ...
 Diversiteit in de diversiteit

Superdiversiteit en onderwijs: feiten
 Mensen met migratie-achtergrond:
 Groeiende ongekwalificeerde uitstroom
 Lager scholingsniveau dan gemiddelde Vlaming
 Vaker grotere onderwijsachterstand
 Nauwelijks weerspiegeling binnen personeelskorps
à Sociaal kapitaal gaat verloren

Superdiversiteit als uitdaging in onderwijs
 Diversiteitscompetenties en burgerschap
 ≠ een vak
 à = alle vakken, alle lessen, elke dag!
 Inburgering = alle burgers leren omgaan met en respecteren van verschillen
en onderhandelen over praktische afspraken (Pinxten, 2013)
 ≠ iedereen gelijkmaken aan mijn waarden
 = intercultureel goed opgevoede burgers




4