Samenvatting Sociale Psychologie: Hoofdstuk 2 (Onderzoeksmethoden)

Hoofdstuk 2: Onderzoeksmethoden
Inhoudsopgave
1. De ontwikkeling van hypothesen........................................................................................................ 2
1.1. Een goed idee................................................................................................................................................................ 2
1.2. Opzoeken van psychologische literatuur........................................................................................................... 2
1.3. Hypothesen en theorieën.......................................................................................................................................... 2
2. Het operationaliseren van sociaalpsychologische variabelen...................................................3
2.1. Zelfbeschrijving............................................................................................................................................................ 3
2.2. Gedragsobservaties.................................................................................................................................................... 4
3. Hypothese testen: onderzoeksplannen............................................................................................ 4
3.1. Beschrijvend onderzoek............................................................................................................................................ 4
3.2. Correlationeel onderzoek: de relatie tussen variabelen.............................................................................4
3.3. Experimenten: manipuleren van de situatie................................................................................................... 5
3.3.1. Soorten variabelen....................................................................................................................................... 5
3.3.2. Hoofdeffecten en interactie-effecten..................................................................................................... 6
3.3.3. Interne validiteit........................................................................................................................................... 6
3.3.4. Externe validiteit.......................................................................................................................................... 6
4. Ethiek en waarden................................................................................................................................... 7
4.1. Geïnformeerde toestemming.................................................................................................................................. 7
4.2. Debriefing....................................................................................................................................................................... 7
4.3. Waarden en wetenschap.......................................................................................................................................... 7




1

, Hoofdstuk 2: Onderzoeksmethoden
1. De ontwikkeling van hypothesen

1.1. Een goed idee
 gebasseerd op theorieën, observatie of intuïtie en persoonlijke ervaringen stelt de
onderzoeker een hypothese op
 men gaat in de literatuur na of er al evidentie aanwezig is
 indien de hypothese vernieuwend is, start een empirische cyclus
o hypothese dient getoetst te worden
o indien de observaties de hypothese bevestigen, kan men een theorie
opstellen of preciseren
o deze theorie genereert nieuwe hypothesen



1.2. Opzoeken van psychologische literatuur
 primaire bronnen (vb: bronnen op Web of Science)
 secundaire bronnen (vb: handboek)
 citaties = verwijzingen door andere artikelen/auteurs naar het artikel
(=stamboomtechniek)  zie WoS



1.3. Hypothesen en theorieën
 hypothese = een expliciete, toetsbare voorspelling over het al dan niet optreden
van een gebeurtenis
 theorie = een georganiseerde set van abstracte principes die het mogelijk maken
om geobserveerde fenomenen te verklaren
o eenvoud
o volledigheid
o generativiteit (theorie laat toe om nieuwe hypothesen op te stellen)
 het lot van elke theorie is dat ze ooit overtroffen wordt door nieuwe theorieën




2