M. abdoulvakhidova 1/7
Sociologie hoofdstuk 7 : deviant gedrag
Deviant gedrag
= gedrag dat normatieve regels van groep/ maatschappij overtreed
Bv trouwen met een andere afkomst binnen Tsjetsjeense cultuur is niet oké
– Bij snelle sociale verandering ! meer waardenpluralisme ! moeilijker om te bepalen welk
gedrag deviant is.
Relatieve deviantie volgen H. Becker
= beinvloeden manier van handelen & verschillen cultuur-cultuur
De 3 criteria:
Cultuur & social context:
- Wat in 1 cultuur kan, kan in andere niet
Tijdstip:
- Vroeger afwijkend en nu normaal of omgekeerd
Sociale positie
- maatschappij niet voor iedereen tolerant
- Positie kan bepalen of gedrag deviant is of niet
Bv een kunstenaar die zich buiten normen betreed niet zo afwijkend als leerkracht van prestige
school
- machtsverhoudingen spelen rol ⇢ Gedrag aan onderkant eerder deviant dan elite
→ Witteboordencriminaliteit (elite worden minder gestraft en kunnen makkelijker weg met iets)
→ Criminaliteit is een speci eke vorm/onderdeel van deviantie. = overtreden wetten
⇢ Wordt gesanctioneerd met formele sociale controle bv boete, gevangenisstraf
Deviantie is sociaal process: Sociale gevolgen
Disfunctioneel
- aanstekelijk
Rellen bij corona protest; als de 1 begon deed de andere mee
- klimaat van wantrouwen
werknemers hun collega's niet vertrouwen en waar er constant geruchten en achterdocht zijn, kan
een klimaat van wantrouwen ontstaan
- Adequaat functioneren in samenleving in gevaar brengen
Langdurige werkloosheid kan individuen in de samenleving in gevaar brengen dmv economische
stabiliteit
- Leefbaarheid maatschappij bemoeilijkt
Funtioneel
- Signaalfunctie: niet afwijken zou belemmerend zijn, vlotte werking van samenleving
Stel je voor dat er geen enkele vorm van deviant gedrag was. In dat geval zou er geen indicatie zijn
van wat als sociaal aanvaardbaar wordt beschouwd, en dit zou de sociale orde kunnen verstoren.
fi
, M. abdoulvakhidova 2/7
- Bijdragen aan samenhorigheidsgevoel. ‘Groepsgevoel’ versterken: wij versus de deviant
slachto er van afwijkend gedrag die samenkomen om een overlegging van de betreder of diegene
die deviant gedrag vertoonde
- Veiligheidsklep ⇢ Conformering aan normaal gedrag
Protesten en demonstraties kunnen dienen als een veiligheidsklep voor mensen om hun
ontevredenheid en zorgen te uiten, zonder dat dit leidt tot gewelddadige con icten.
- Sociale verandering inzetten
Scheidingen, ongehuwd samenwonen,..
Oorzaken afwijkend gedrag, sociologische
verklaringsmodellen
- NIET: aangeboren of verworven individueel kenmerk
- WEL: sociale context van de deviant
De anomietheorie- Durkheim
Anomie = samenleving die niet slaagt om individueel gedrag van mensen vorm& richting te geven
→ mensen hebben fysiologische behoeftes maar ook moreel (= behoeftes aan status, macht,
inkomen,..)
→ sociale mobiliteit noodzakelijk voor passende plaats in strati catie
⇢ op die manier aanvaarde regeling aan bepaalde levensstijl
Durkheim ziet criminaliteit als normaal , gelinkt aan concept orde, orde is essentieel en is gevolg
van sociale solidariteit
Evolutie van mechanische solidariteit naar organische solidariteit
Mechanische solidariteit :
• niet afgedwongen
• automatisch
• Als a wat doet heeft het e ect op b ⇢ creert afhankelijkheid& solidariteit
☞ ten gevolge van industrialisering in 19e eeuw
- Arbeidsverdeling die tot specialisatie leidt
- Collectief bewustzijn verminderd
- Onstaan van nieuwe solidariteit
- Sociale druk neemt af
Ook anomie bij
- bij te snelle overgang van ene samenlevingsvorm naar andere ⇢ optreden van anomie
(doordat functies, normen & waarden onvoldoende ontwikkeld zijn
- Bij economisch voorspoed of economisch ramp → hoger criminaliteit
- Anomische toestand waarbij geheel van regels veranderen ⇢ kan leiden tot deviant gedrag of
zelfs zelfdoding
ff ff fi fl
Sociologie hoofdstuk 7 : deviant gedrag
Deviant gedrag
= gedrag dat normatieve regels van groep/ maatschappij overtreed
Bv trouwen met een andere afkomst binnen Tsjetsjeense cultuur is niet oké
– Bij snelle sociale verandering ! meer waardenpluralisme ! moeilijker om te bepalen welk
gedrag deviant is.
Relatieve deviantie volgen H. Becker
= beinvloeden manier van handelen & verschillen cultuur-cultuur
De 3 criteria:
Cultuur & social context:
- Wat in 1 cultuur kan, kan in andere niet
Tijdstip:
- Vroeger afwijkend en nu normaal of omgekeerd
Sociale positie
- maatschappij niet voor iedereen tolerant
- Positie kan bepalen of gedrag deviant is of niet
Bv een kunstenaar die zich buiten normen betreed niet zo afwijkend als leerkracht van prestige
school
- machtsverhoudingen spelen rol ⇢ Gedrag aan onderkant eerder deviant dan elite
→ Witteboordencriminaliteit (elite worden minder gestraft en kunnen makkelijker weg met iets)
→ Criminaliteit is een speci eke vorm/onderdeel van deviantie. = overtreden wetten
⇢ Wordt gesanctioneerd met formele sociale controle bv boete, gevangenisstraf
Deviantie is sociaal process: Sociale gevolgen
Disfunctioneel
- aanstekelijk
Rellen bij corona protest; als de 1 begon deed de andere mee
- klimaat van wantrouwen
werknemers hun collega's niet vertrouwen en waar er constant geruchten en achterdocht zijn, kan
een klimaat van wantrouwen ontstaan
- Adequaat functioneren in samenleving in gevaar brengen
Langdurige werkloosheid kan individuen in de samenleving in gevaar brengen dmv economische
stabiliteit
- Leefbaarheid maatschappij bemoeilijkt
Funtioneel
- Signaalfunctie: niet afwijken zou belemmerend zijn, vlotte werking van samenleving
Stel je voor dat er geen enkele vorm van deviant gedrag was. In dat geval zou er geen indicatie zijn
van wat als sociaal aanvaardbaar wordt beschouwd, en dit zou de sociale orde kunnen verstoren.
fi
, M. abdoulvakhidova 2/7
- Bijdragen aan samenhorigheidsgevoel. ‘Groepsgevoel’ versterken: wij versus de deviant
slachto er van afwijkend gedrag die samenkomen om een overlegging van de betreder of diegene
die deviant gedrag vertoonde
- Veiligheidsklep ⇢ Conformering aan normaal gedrag
Protesten en demonstraties kunnen dienen als een veiligheidsklep voor mensen om hun
ontevredenheid en zorgen te uiten, zonder dat dit leidt tot gewelddadige con icten.
- Sociale verandering inzetten
Scheidingen, ongehuwd samenwonen,..
Oorzaken afwijkend gedrag, sociologische
verklaringsmodellen
- NIET: aangeboren of verworven individueel kenmerk
- WEL: sociale context van de deviant
De anomietheorie- Durkheim
Anomie = samenleving die niet slaagt om individueel gedrag van mensen vorm& richting te geven
→ mensen hebben fysiologische behoeftes maar ook moreel (= behoeftes aan status, macht,
inkomen,..)
→ sociale mobiliteit noodzakelijk voor passende plaats in strati catie
⇢ op die manier aanvaarde regeling aan bepaalde levensstijl
Durkheim ziet criminaliteit als normaal , gelinkt aan concept orde, orde is essentieel en is gevolg
van sociale solidariteit
Evolutie van mechanische solidariteit naar organische solidariteit
Mechanische solidariteit :
• niet afgedwongen
• automatisch
• Als a wat doet heeft het e ect op b ⇢ creert afhankelijkheid& solidariteit
☞ ten gevolge van industrialisering in 19e eeuw
- Arbeidsverdeling die tot specialisatie leidt
- Collectief bewustzijn verminderd
- Onstaan van nieuwe solidariteit
- Sociale druk neemt af
Ook anomie bij
- bij te snelle overgang van ene samenlevingsvorm naar andere ⇢ optreden van anomie
(doordat functies, normen & waarden onvoldoende ontwikkeld zijn
- Bij economisch voorspoed of economisch ramp → hoger criminaliteit
- Anomische toestand waarbij geheel van regels veranderen ⇢ kan leiden tot deviant gedrag of
zelfs zelfdoding
ff ff fi fl
