1
Wijnkennis
Deel 1: wijnbouw in het algemeen
Hoofdstuk 1: geschiedenis van de wijnbouw
Wijn is een cultuurhistorisch fenomeen
wijnbouw gaat al duizenden jaren terug en is al van bij het begin nauw verbonden
geweest met cultuur:
o eten & drinken
o religie (van Bacchus & Dionysos tot het bloed van Christus)
o kunst (amphora’s)
o landschap (wijngaarden)
o economie (wijn als betaalmiddel, ‘belegging’)
o gezondheid (wijn is gezonder als water, gebruikt voor ontsmetten v wonden)
de oorsprong van wijn
De wijn reisde mee met de beschaving, Mesopotamië Egypte (graven Farao’s)
o China: 1000 V. Christus; resten gevonden van pitten en installaties om wijn te
maken
o Kaukakus: 7000 V. Christus; de mythe verteld dat Noah druiven meenam op
zijn Ark die strandde op de Kaukasus op de berg Ararat (Kwevris)
o De wijn reisde mee met de beschaving, Mesopotamië Egypte
wijnbouw en religie
o Egypte > Griekenland (Dionysos) > Enotrea, Italië/ Rome (Bacchus)
o Het Griekse & Romeinse rijk reageerden over de toenmalige wereld rond de
Middellandse Zee
o Oud christelijke traditie gaat terug naar de oude oosterse traditie
o Kweris: container in de grond om wijn op te slaan en natuurlijk te laten gisten
wijn in het Romeinse rijk
o amphora’s voor het bewaren en transporteren van wijn
o wijn werd versneden met honing, hars & anijs/ zeewater
o Plinius & Galenus maakten wetenschappelijke werken over o.a wijnbouw &
het gebruik van wijn in de geneeskunde
o uitbreiding vh Romeinse Rijk naar het noorden: wijnstok reist mee
o wijn speelt een belangrijke rol in de erediensten
wijn bij de monniken
o na val Romeinse Rijk bewaren/ verbeteren monniken de kunst van het maken
van wijn
o Cisterciënzers Duitse degelijkheid
o beperkten wijnbouw in Duitsland tot het maken van witte wijnen & brachten
het wijn maken op een hoger niveau
o waren eersten die zoete wijnen o.b.v ‘rotte’ druiven produceerden
, 2
o soms ‘rotte’ druiven bevriezen om “eiswein” te maken
wijn in de Middelleeuwen
o gevolg van koninklijk huwelijk tussen Engelse koning & Franse prinses leidde
vanaf de 12de Eeuw tot het verschepen van Bordeaux naar Engeland
o bekend gebied in de Bordeaux = Saint Emilion
wijn & wetenschap
2 belangrijke figuren:
o Plinius (wetenschapper): “Historia Naturales”
o Galenus (één van de eerste bekende dokters)
zag wijn als een goed ontsmetting- en geneesmiddel
wijn & wetenschap: Phylloxera
o terwijl de wijn samen met de ontdekkingsreizigers de hele wereld veroverden
gingen de wijnmakers verder met het perfectioneren van hun wijnen
o de manier van wijn transport werd verbeterd; glazen flessen (75cl) kwamen
op naast de barrique (ton van +/- 225 liter)
o Emile Planchon ging naast Louis Pasteur, op een wetenschappelijke manier
bezig zijn met het maken van wijn
o Pasteur vond de manier om wijn langer te bewaren, Planchon slaagde erin de
Franse wijngaarden te redden van Phylloxera
19de & 20ste eeuw
In 1855 was er de classificatie van de Bordeaux wijnen, daarna in 1935 was het tijd
om de wijnen in te delen naar hun herkomst gebied
o Appellations d’origine controlées waren de eerste herkomstbenamingen die
via l’Institut National des Appellations d’Origine, werden afgebakend en
beschermd
o velen zouden dit later overnemen
o trefwoorden: rationalisatie, mechanisatie, controle productieproces
o techniek dient als ondersteuning van wat de natuur te bieden heeft
o dankzij beter wijngaardbeheer zijn de opbrengsten fel gestegen
o in de kelders, hebben het gebruik van roestvrij staal en temperatuurcontrole
gezorgd voor een gemiddeld veel hoger kwaliteitsniveau
wijn in de Nieuwe Wereld
o eind jaren ’70 begin jaren ‘80
o stormachtig met fruitige en soepele wijnen
o de toepassing van technische middelen liet toe dat men wijnen kon
produceren die voldeden aan de internationale smaak
o wijnen zijn marktgericht, niet gehinderd door tradities & regels
o naar hartenlust experimenteren
o gemaakt van één bepaalde druivensoort
o in Europa heeft dit concept inmiddels ook op brede schaal ingang gevonden
o trend herkomst van wijn wordt steeds belangrijker
, 3
o ‘terroir’ en techniek gaan elkaar prima aanvullen
tendensen in wijn
voordelen van nieuwe wereldwijn landen
o sneller op de mark
o gunstig stabiel klimaat
o industriële & constante kwaliteit
o goede wijn in het goedkopere segment
o wijn afgestemd & getest op consumenten
o sterk in imago & marketing
o transparanter imago & duidelijke etikettering
o beperktere impact van de wetgever op gebied van loonkosten &
regelgeving
voordelen van oude wereldwijn landen
o traditie
o uitstraling
o herkenbare regio’s/ namen
o enorme verscheidenheid
o kracht van het terroir
o opkomst van oenotoerisme = toerisme voor het bezoeken & proeven
wijn(streken)
Hoofdstuk 2: definities en soorten wijn
definitie
wijn is het product dat uitsluitend is verkregen door een gehele/ gedeeltelijke
alcoholische gisting van verse, al dan niet getreden druiven of van verse druivenmost
o druiven: uitsluitend druiven, geen andere vruchten
o verse druiven: volrijp/ overrijp, vers geoogst of licht gedroogd die spontaan
kunnen gisten
o druivenmost: vloeistof verkregen op natuurlijke wijze of door dynamische
procedés uit verse druiven
o alcoholische gisting: gisting, omzetting van suiker in ethanol & CO 2
(volledige gisting: alle suiker omgezet in alcohol droge wijn)
(onvolledige gisting: restsuiker zoete wijn)
wijntypes
o rode wijn:
bekomen door een volledige gisting van (niet) gekneusde blauwe druiven
o witte wijn
bekomen door een volledige/ onvolledige gisting van druivenmost van witte &/
blauwe druiven
o rosé wijn
bekomen door een alcoholische gisting van druivenmost, waarin slechts een korte
tijd de druivenschillen van blauwe druiven geweekt werden
o likoreuze wijn
, 4
bekomen met druivenmost van overrijpe druiven die aangetast zijn door de
‘Botrytis Cinerea’ of de ‘edele’ rot
o likeurwijn
bekomen uit druivenmost of uit wijn waaraan tijdens of na de gisting alcohol werd
toegevoegd
o schuimwijn
wijn waarbij tijdens het uitschenken een schuimlaagje aan de oppervlakte gevormd
wordt
druiven, eigenschappen & soorten
o druif vrucht van de druivelaar of wijnstok
o vruchten groeien in trossen en bestaan uit rist & bessen/ druiven zelf
o tros bestaat uit 2,5-5% rist & 95-97,5% bessen
o druif bestaat uit 75% vruchtvlees/ pulp, 20% schil & 5% pitten
wijnstok of druivelaar (= cep de vigne)
o stam
o onderstam
o takken
o twijgen komen knopjes waaruit later de ranken groeien, op deze komen de
ogen die eerst tot bloem en vervolgens tot vrucht ontwikkelen
de druif in z’n geheel
o welk deel van de druif geeft wat in de wijn?
Wijnkennis
Deel 1: wijnbouw in het algemeen
Hoofdstuk 1: geschiedenis van de wijnbouw
Wijn is een cultuurhistorisch fenomeen
wijnbouw gaat al duizenden jaren terug en is al van bij het begin nauw verbonden
geweest met cultuur:
o eten & drinken
o religie (van Bacchus & Dionysos tot het bloed van Christus)
o kunst (amphora’s)
o landschap (wijngaarden)
o economie (wijn als betaalmiddel, ‘belegging’)
o gezondheid (wijn is gezonder als water, gebruikt voor ontsmetten v wonden)
de oorsprong van wijn
De wijn reisde mee met de beschaving, Mesopotamië Egypte (graven Farao’s)
o China: 1000 V. Christus; resten gevonden van pitten en installaties om wijn te
maken
o Kaukakus: 7000 V. Christus; de mythe verteld dat Noah druiven meenam op
zijn Ark die strandde op de Kaukasus op de berg Ararat (Kwevris)
o De wijn reisde mee met de beschaving, Mesopotamië Egypte
wijnbouw en religie
o Egypte > Griekenland (Dionysos) > Enotrea, Italië/ Rome (Bacchus)
o Het Griekse & Romeinse rijk reageerden over de toenmalige wereld rond de
Middellandse Zee
o Oud christelijke traditie gaat terug naar de oude oosterse traditie
o Kweris: container in de grond om wijn op te slaan en natuurlijk te laten gisten
wijn in het Romeinse rijk
o amphora’s voor het bewaren en transporteren van wijn
o wijn werd versneden met honing, hars & anijs/ zeewater
o Plinius & Galenus maakten wetenschappelijke werken over o.a wijnbouw &
het gebruik van wijn in de geneeskunde
o uitbreiding vh Romeinse Rijk naar het noorden: wijnstok reist mee
o wijn speelt een belangrijke rol in de erediensten
wijn bij de monniken
o na val Romeinse Rijk bewaren/ verbeteren monniken de kunst van het maken
van wijn
o Cisterciënzers Duitse degelijkheid
o beperkten wijnbouw in Duitsland tot het maken van witte wijnen & brachten
het wijn maken op een hoger niveau
o waren eersten die zoete wijnen o.b.v ‘rotte’ druiven produceerden
, 2
o soms ‘rotte’ druiven bevriezen om “eiswein” te maken
wijn in de Middelleeuwen
o gevolg van koninklijk huwelijk tussen Engelse koning & Franse prinses leidde
vanaf de 12de Eeuw tot het verschepen van Bordeaux naar Engeland
o bekend gebied in de Bordeaux = Saint Emilion
wijn & wetenschap
2 belangrijke figuren:
o Plinius (wetenschapper): “Historia Naturales”
o Galenus (één van de eerste bekende dokters)
zag wijn als een goed ontsmetting- en geneesmiddel
wijn & wetenschap: Phylloxera
o terwijl de wijn samen met de ontdekkingsreizigers de hele wereld veroverden
gingen de wijnmakers verder met het perfectioneren van hun wijnen
o de manier van wijn transport werd verbeterd; glazen flessen (75cl) kwamen
op naast de barrique (ton van +/- 225 liter)
o Emile Planchon ging naast Louis Pasteur, op een wetenschappelijke manier
bezig zijn met het maken van wijn
o Pasteur vond de manier om wijn langer te bewaren, Planchon slaagde erin de
Franse wijngaarden te redden van Phylloxera
19de & 20ste eeuw
In 1855 was er de classificatie van de Bordeaux wijnen, daarna in 1935 was het tijd
om de wijnen in te delen naar hun herkomst gebied
o Appellations d’origine controlées waren de eerste herkomstbenamingen die
via l’Institut National des Appellations d’Origine, werden afgebakend en
beschermd
o velen zouden dit later overnemen
o trefwoorden: rationalisatie, mechanisatie, controle productieproces
o techniek dient als ondersteuning van wat de natuur te bieden heeft
o dankzij beter wijngaardbeheer zijn de opbrengsten fel gestegen
o in de kelders, hebben het gebruik van roestvrij staal en temperatuurcontrole
gezorgd voor een gemiddeld veel hoger kwaliteitsniveau
wijn in de Nieuwe Wereld
o eind jaren ’70 begin jaren ‘80
o stormachtig met fruitige en soepele wijnen
o de toepassing van technische middelen liet toe dat men wijnen kon
produceren die voldeden aan de internationale smaak
o wijnen zijn marktgericht, niet gehinderd door tradities & regels
o naar hartenlust experimenteren
o gemaakt van één bepaalde druivensoort
o in Europa heeft dit concept inmiddels ook op brede schaal ingang gevonden
o trend herkomst van wijn wordt steeds belangrijker
, 3
o ‘terroir’ en techniek gaan elkaar prima aanvullen
tendensen in wijn
voordelen van nieuwe wereldwijn landen
o sneller op de mark
o gunstig stabiel klimaat
o industriële & constante kwaliteit
o goede wijn in het goedkopere segment
o wijn afgestemd & getest op consumenten
o sterk in imago & marketing
o transparanter imago & duidelijke etikettering
o beperktere impact van de wetgever op gebied van loonkosten &
regelgeving
voordelen van oude wereldwijn landen
o traditie
o uitstraling
o herkenbare regio’s/ namen
o enorme verscheidenheid
o kracht van het terroir
o opkomst van oenotoerisme = toerisme voor het bezoeken & proeven
wijn(streken)
Hoofdstuk 2: definities en soorten wijn
definitie
wijn is het product dat uitsluitend is verkregen door een gehele/ gedeeltelijke
alcoholische gisting van verse, al dan niet getreden druiven of van verse druivenmost
o druiven: uitsluitend druiven, geen andere vruchten
o verse druiven: volrijp/ overrijp, vers geoogst of licht gedroogd die spontaan
kunnen gisten
o druivenmost: vloeistof verkregen op natuurlijke wijze of door dynamische
procedés uit verse druiven
o alcoholische gisting: gisting, omzetting van suiker in ethanol & CO 2
(volledige gisting: alle suiker omgezet in alcohol droge wijn)
(onvolledige gisting: restsuiker zoete wijn)
wijntypes
o rode wijn:
bekomen door een volledige gisting van (niet) gekneusde blauwe druiven
o witte wijn
bekomen door een volledige/ onvolledige gisting van druivenmost van witte &/
blauwe druiven
o rosé wijn
bekomen door een alcoholische gisting van druivenmost, waarin slechts een korte
tijd de druivenschillen van blauwe druiven geweekt werden
o likoreuze wijn
, 4
bekomen met druivenmost van overrijpe druiven die aangetast zijn door de
‘Botrytis Cinerea’ of de ‘edele’ rot
o likeurwijn
bekomen uit druivenmost of uit wijn waaraan tijdens of na de gisting alcohol werd
toegevoegd
o schuimwijn
wijn waarbij tijdens het uitschenken een schuimlaagje aan de oppervlakte gevormd
wordt
druiven, eigenschappen & soorten
o druif vrucht van de druivelaar of wijnstok
o vruchten groeien in trossen en bestaan uit rist & bessen/ druiven zelf
o tros bestaat uit 2,5-5% rist & 95-97,5% bessen
o druif bestaat uit 75% vruchtvlees/ pulp, 20% schil & 5% pitten
wijnstok of druivelaar (= cep de vigne)
o stam
o onderstam
o takken
o twijgen komen knopjes waaruit later de ranken groeien, op deze komen de
ogen die eerst tot bloem en vervolgens tot vrucht ontwikkelen
de druif in z’n geheel
o welk deel van de druif geeft wat in de wijn?
