1. EIGENSCHAPPEN STOFFEN
FYSISCHE & CHEMISCHE EIGENSCHAPPEN
Fysische eigenschap Chemische eigenschap
Karakteristiek die waargenomen/gemeten Karakteristiek die waargenomen/gemeten
kan worden zonder de identiteit van de stof kan worden enkel door de identiteit van de
te veranderen (vb: temp) stof te veranderen (vb: oxidatie koolstof)
Aggregatietoestand: meestal de 1e fysische eigenschap van een stof die we waarnemen
- Vaste stof: behoudt eigen vorm
- Vloeistof: neemt vorm van behouder aan
- Gas: vult volledige volume behouder + kan samengedrukt worden
FYSISCHE & CHEMISCHE VERANDERINGEN
Fysische verandering Chemische verandering
Toestandsverandering: smeltpunt, stolpunt… Gevolg chemische reactie: vorming stof uit
een andere stof
Vb: soufflé
- Rijst bij verhitten (verdampen) Vb: karamel uit suiker
- Zakt in bij afkoelen (condenseren)
STOFFEN & MENGSELS
Zuivere stof Mengsel
1 enkele soort materie (vb: water) Bevat meerdere stoffen (vb: zout water)
- Enkelvoudige stof: bestaat uit 1 element - Homogeen mengsel: componenten
en kan niet verder afgebroken worden visueel/microscopisch niet te herkennen
(vb: Fe) & uniform qua uitzicht (vb: zout opgelost
- Samengestelde stof: combinatie in water)
meerdere verschillende elementen en - Heterogeen mengsel: componenten te
kan verder afgebroken worden door bv. herkennen & niet uniform qua uitzicht
verhitten (vb: H2O) (vb: vetdruppels in melk)
2. SAMENSTELLING MATERIE
ELEMENTEN
Atoom Element
Kleinste deeltje van een element dat de Stof die bestaat uit 1 soort atomen met
chemische eigenschap van dat element heeft dezelfde chemische eigenschappen (vb: Na)
, ATOMEN
Atoomnummer (Z) Massagegetal (A)
Aantal protonen in een kern Totaal aantal nucleonen (protonen +
neutronen)
Isotopen: atomen met zelfde atoomnummer (Z) maar verschillend massagegetal (A) BOD p.
19 (vb: H heeft 3 isotopen: H-1, H-2 en H-3).
SAMENGESTELDE STOFFEN
Moleculen
Ongeladen groep gebonden atomen, het kleinste deeltje van de stof dat de chemische
eigenschappen van die stof bezit (vb: NH3).
Ionen
Positief of negatief geladen atoom(groep).
Kationen Anionen
- + geladen - - geladen
- Verwijderen elektronen - Toevoegen elektronen
- Metalen - Niet-metalen
NAAMGEVING
Formule Naam Klasse
Ca(ClO4)2 calcium(di)perchloraat zout
NaHCO3 natriumwaterstofcarbonaat zout
LiH lithiumhydride hydride
(NH4)2SO3 (di)ammoniumsulfiet zout
Fe(OH)3 Ijzer(III)hydroxide of ijzertrihydroxide hydroxide
Cu2S koper(I)sulfide zout
I- jodide-ion anion
FYSISCHE & CHEMISCHE EIGENSCHAPPEN
Fysische eigenschap Chemische eigenschap
Karakteristiek die waargenomen/gemeten Karakteristiek die waargenomen/gemeten
kan worden zonder de identiteit van de stof kan worden enkel door de identiteit van de
te veranderen (vb: temp) stof te veranderen (vb: oxidatie koolstof)
Aggregatietoestand: meestal de 1e fysische eigenschap van een stof die we waarnemen
- Vaste stof: behoudt eigen vorm
- Vloeistof: neemt vorm van behouder aan
- Gas: vult volledige volume behouder + kan samengedrukt worden
FYSISCHE & CHEMISCHE VERANDERINGEN
Fysische verandering Chemische verandering
Toestandsverandering: smeltpunt, stolpunt… Gevolg chemische reactie: vorming stof uit
een andere stof
Vb: soufflé
- Rijst bij verhitten (verdampen) Vb: karamel uit suiker
- Zakt in bij afkoelen (condenseren)
STOFFEN & MENGSELS
Zuivere stof Mengsel
1 enkele soort materie (vb: water) Bevat meerdere stoffen (vb: zout water)
- Enkelvoudige stof: bestaat uit 1 element - Homogeen mengsel: componenten
en kan niet verder afgebroken worden visueel/microscopisch niet te herkennen
(vb: Fe) & uniform qua uitzicht (vb: zout opgelost
- Samengestelde stof: combinatie in water)
meerdere verschillende elementen en - Heterogeen mengsel: componenten te
kan verder afgebroken worden door bv. herkennen & niet uniform qua uitzicht
verhitten (vb: H2O) (vb: vetdruppels in melk)
2. SAMENSTELLING MATERIE
ELEMENTEN
Atoom Element
Kleinste deeltje van een element dat de Stof die bestaat uit 1 soort atomen met
chemische eigenschap van dat element heeft dezelfde chemische eigenschappen (vb: Na)
, ATOMEN
Atoomnummer (Z) Massagegetal (A)
Aantal protonen in een kern Totaal aantal nucleonen (protonen +
neutronen)
Isotopen: atomen met zelfde atoomnummer (Z) maar verschillend massagegetal (A) BOD p.
19 (vb: H heeft 3 isotopen: H-1, H-2 en H-3).
SAMENGESTELDE STOFFEN
Moleculen
Ongeladen groep gebonden atomen, het kleinste deeltje van de stof dat de chemische
eigenschappen van die stof bezit (vb: NH3).
Ionen
Positief of negatief geladen atoom(groep).
Kationen Anionen
- + geladen - - geladen
- Verwijderen elektronen - Toevoegen elektronen
- Metalen - Niet-metalen
NAAMGEVING
Formule Naam Klasse
Ca(ClO4)2 calcium(di)perchloraat zout
NaHCO3 natriumwaterstofcarbonaat zout
LiH lithiumhydride hydride
(NH4)2SO3 (di)ammoniumsulfiet zout
Fe(OH)3 Ijzer(III)hydroxide of ijzertrihydroxide hydroxide
Cu2S koper(I)sulfide zout
I- jodide-ion anion
