Begrippenlijst Pedagogiek
BEGRIP UITLEG
Nature Ontwikkeling is volledig bepaald door erfelijke aanleg.
Nurture Ontwikkeling is volledig bepaald door omgeving, milieu.
Tabula rasa J. Locke: mens wordt geboren als onbeschreven blad.
Existentialistische opvatting De mens bepaalt zichzelf, de mens is niet vatbaar voor opvoeding.
Synthetische visie De ontwikkeling is een dynamisch proces: het is een samenwerking
tussen erfelijke aanleg, milieu en zelfbepaling.
Bronfenbrenner Grondlegger van bio-ecologisch model.
Microsysteem De dagelijkse, directe omgeving waarin het kind leeft.
Dynamische context Er is een wederzijdse beïnvloeding in het microsysteem.
Mesosysteem Heeft betrekking op de wederzijdse invloed tussen de verschillende
microsystemen.
Exosysteem Formele en informele sociale structuren rond het gezin, systemen
waarvan het kind niet direct deel uit maakt, maar die wel de directe
omgeving beïnvloeden en zo invloed hebben op de ontwikkeling van
het kind.
Macrosysteem De buitenste laag dat vooral staat voor de overkoepelende, culturele
invloeden.
Balansmodel Haalt enkele beschermende en risicofactoren aan die een belangrijke
rol kunnen spelen in de opvoeding.
Bakker Grondlegger van het balansmodel.
Risicofactoren Factoren die de opvoeding bedreigen.
Protectieve factoren Factoren die beschermen en met de risicofactoren compenseren,
waardoor de opvoeding in balans is.
Risicofactoren (Janssen) Eigenschappen of gebeurtenissen of omstandigheden die de
ontwikkeling en de opvoeding van kinderen bedreigen. (Deze kunnen
vb leiden tot ontwikkelingsachterstand.)
Beschermende factoren Eigenschappen, gebeurtenissen of omstandigheden die de kans
(Janssen) vergroten dat de opvoeding en ontwikkeling van kinderen goed
verlopen. Ze kunnen de werking van risicofactoren geheel of
gedeeltelijk compenseren en dus de risico’s verkleinen.
Draagkracht Geheel van competenties en beschermende factoren waarmee ouders
en kinderen de draaglast het hoofd bieden.
Draaglast Geheel van taken dat ouders en kinderen te vervullen hebben.
Empowerment Het versterken van het zelfvertrouwen van de ouders door aan te
sluiten bij hun eigen kwaliteiten en deskundigheid.
Pedagogisch model Afstemmingsmodel tussen pedagogische vraag van het kind en
pedagogisch aanbod van de opvoeder.
Pedagogische vraag Het kind drukt noden uit in zijn gedrag.
Stellen bepaalde vragen vanuit hun eigenheid.
Pedagogisch aanbod Manier waarop ouders ingaan op de ontwikkelingsnoden van het kind.
Pedagogisch klimaat De sfeer waarin het opvoedingsgebeuren zich afspeelt.
Pedagogische De manier waarop tal van situaties die binnen het gezin voorkomen
situatiehantering gehanteerd worden.
Pedagogisch schema Model om de opvoedingssituatie gemakkelijker te kunnen analyseren.
Opvoeding is een circulair Er is voortdurende interactie en beïnvloeding tussen ouder en kind.
proces Actie en reactie.
Opvoeding is een Opvoeder en kind dragen in gelijke mate bij aan het proces.
complementair proces
Affectieve ontwikkelings- De mens als gevoelswezen en de manier waarop zijn relationele en
aspect emotionele ontwikkeling verloopt.
Cognitieve ontwikkelings- Mens als kennend wezen. De aard en het niveau van de ontwikkeling
aspect van het kennen en de kennisverwerving.
Conatieve ontwikkelings- Mens als kiezend streefwezen. Het gaat om de ontplooiing van de
aspect eigenheid.
8 dynamische factoren Zie samenvatting en boek p34-35
Problematische Discrepanties tussen de pedagogische vraag van het kind en het
opvoedingssituaties pedagogisch aanbod van de ouders.
Verontrustende leefsituatie We spreken van een verontrustende situatie als de
ontwikkelingskansen van minderjarige bedreigd worden EN als de
integriteit van de minderjarige of 1(+) gezinsleden worden aangetast.
BEGRIP UITLEG
Nature Ontwikkeling is volledig bepaald door erfelijke aanleg.
Nurture Ontwikkeling is volledig bepaald door omgeving, milieu.
Tabula rasa J. Locke: mens wordt geboren als onbeschreven blad.
Existentialistische opvatting De mens bepaalt zichzelf, de mens is niet vatbaar voor opvoeding.
Synthetische visie De ontwikkeling is een dynamisch proces: het is een samenwerking
tussen erfelijke aanleg, milieu en zelfbepaling.
Bronfenbrenner Grondlegger van bio-ecologisch model.
Microsysteem De dagelijkse, directe omgeving waarin het kind leeft.
Dynamische context Er is een wederzijdse beïnvloeding in het microsysteem.
Mesosysteem Heeft betrekking op de wederzijdse invloed tussen de verschillende
microsystemen.
Exosysteem Formele en informele sociale structuren rond het gezin, systemen
waarvan het kind niet direct deel uit maakt, maar die wel de directe
omgeving beïnvloeden en zo invloed hebben op de ontwikkeling van
het kind.
Macrosysteem De buitenste laag dat vooral staat voor de overkoepelende, culturele
invloeden.
Balansmodel Haalt enkele beschermende en risicofactoren aan die een belangrijke
rol kunnen spelen in de opvoeding.
Bakker Grondlegger van het balansmodel.
Risicofactoren Factoren die de opvoeding bedreigen.
Protectieve factoren Factoren die beschermen en met de risicofactoren compenseren,
waardoor de opvoeding in balans is.
Risicofactoren (Janssen) Eigenschappen of gebeurtenissen of omstandigheden die de
ontwikkeling en de opvoeding van kinderen bedreigen. (Deze kunnen
vb leiden tot ontwikkelingsachterstand.)
Beschermende factoren Eigenschappen, gebeurtenissen of omstandigheden die de kans
(Janssen) vergroten dat de opvoeding en ontwikkeling van kinderen goed
verlopen. Ze kunnen de werking van risicofactoren geheel of
gedeeltelijk compenseren en dus de risico’s verkleinen.
Draagkracht Geheel van competenties en beschermende factoren waarmee ouders
en kinderen de draaglast het hoofd bieden.
Draaglast Geheel van taken dat ouders en kinderen te vervullen hebben.
Empowerment Het versterken van het zelfvertrouwen van de ouders door aan te
sluiten bij hun eigen kwaliteiten en deskundigheid.
Pedagogisch model Afstemmingsmodel tussen pedagogische vraag van het kind en
pedagogisch aanbod van de opvoeder.
Pedagogische vraag Het kind drukt noden uit in zijn gedrag.
Stellen bepaalde vragen vanuit hun eigenheid.
Pedagogisch aanbod Manier waarop ouders ingaan op de ontwikkelingsnoden van het kind.
Pedagogisch klimaat De sfeer waarin het opvoedingsgebeuren zich afspeelt.
Pedagogische De manier waarop tal van situaties die binnen het gezin voorkomen
situatiehantering gehanteerd worden.
Pedagogisch schema Model om de opvoedingssituatie gemakkelijker te kunnen analyseren.
Opvoeding is een circulair Er is voortdurende interactie en beïnvloeding tussen ouder en kind.
proces Actie en reactie.
Opvoeding is een Opvoeder en kind dragen in gelijke mate bij aan het proces.
complementair proces
Affectieve ontwikkelings- De mens als gevoelswezen en de manier waarop zijn relationele en
aspect emotionele ontwikkeling verloopt.
Cognitieve ontwikkelings- Mens als kennend wezen. De aard en het niveau van de ontwikkeling
aspect van het kennen en de kennisverwerving.
Conatieve ontwikkelings- Mens als kiezend streefwezen. Het gaat om de ontplooiing van de
aspect eigenheid.
8 dynamische factoren Zie samenvatting en boek p34-35
Problematische Discrepanties tussen de pedagogische vraag van het kind en het
opvoedingssituaties pedagogisch aanbod van de ouders.
Verontrustende leefsituatie We spreken van een verontrustende situatie als de
ontwikkelingskansen van minderjarige bedreigd worden EN als de
integriteit van de minderjarige of 1(+) gezinsleden worden aangetast.
