Prof. Poesen
Inleiding
Immunologie is een indringer uitschakelen
Soorten indringers
Pathogenen
- Virus, bacterie, …
(ander) lichaamsvreemd materiaal
- Rode bloedcel ander species
- Zelfs van humane bloedgroep
Kankercellen
- Eigen lichaamsvreemd geworden materiaal
Wie schakelt uit
2 elite special forces van afweersysteem
- B-cellen (antistoffen)
- T-cellen
B-cellen
- Vorming antilichamen (= kogels)
= humorale immuunrespons
- Symbool antilichaam:
!! Repons is selectief & specifiek
- Selectief: enkel tegen lichaamsvreemde antigenen
- Specifiek: één bepaalde familie van antilichamen (of antistof) schakelt 1 specifiek antigen uit
(dus werkt niet tegen andere indringer)
Als lichaamsvreemd
Immunologisch systeem muis zal immuunsysteem opwekken
Productie antistoffen door B-cellen
MAAR: als ander peptide injecteren → dan andere antistof opwekken om dit peptide uit te schakelen
!! Heel gevoelig voor kleine veranderingen in peptide
WANT: reactie vaak gericht tegen peptideonderdeel
Target lymfocyten zijn vaak peptides van virussen, bacteriën, RNA
1
,Prof. Poesen
B-cel is niet één type, maar lichaam heeft 100.000en families van B-celklonen
- Kloon = familie B-cellen
- Genetisch indentiek
- Van zelfde familie komen
Wanneer lichaam in contact met antigen
Lichaam nakijken welke kloon beste antistoffen aanmaakt
“sollicitatieronde”: familie selecteren via selectieproces
Antigen = stuk indringer waartegen antistof gericht is
!! Daarom als voor 1e keer geïnfecteerd met virus
- Duurt 4-5 dagen voor lichaam beste kloon heeft voltrokken
- Vaccin gaat selectieronde al uitvoeren zonder dat je al te ziek bent
- Lichaam kan voorbereiden & weet dan als echte infectie welke kloon best is
Natuurlijke barrière
Fysieke natuurlijke barrière
!! Immuunstelsel niet geactiveerd zolang gordel niet doorbroken
Voorbeelden
1. Huid
2. Muceus membraan
o Neus, keel, maag, darm, …
3. Maagzuur
4. Zure vaginale pH
5. Oplosbare antimicrobiële proteïnen
o Afgescheiden door epitheliale cellen aan lichaamsoppervlak
o Gaat groei peptiden tegen
6. Bacteriële flora
o Huid, vagina, darm, …
2
,Prof. Poesen
Aantasting fysieke natuurlijke barrière
DAN: gelegenheid binnendringen van pathogeen/lichaamsvreemde substantie
1. Huid
o Hondenbeet → rabies, tetanus, pasteurella, …
o Muggenbeet → malaria
o Brandwonden, dan gebruik maken van antifungale middelen & ontsmetting
1e lijnsdefensie: aspecifieke respons
Overzicht
B-cellen zullen zo snel mogelijk antigen uitschakelen
MAAR: selectie duurt lang als geen eerdere infectie/vaccinatie
Dan hebben we 1e lijnsdefensie
= aspecifieke respons
Onafhankelijk van wie indringer is
Respons van zelfde
!! Vooral om tijd te kopen voor B-cellen
WANT: zal niet genoeg zijn om antigen uit te schakelen
Herkenning pathogene indringer
Via interactie
- Tussen vreemde indringer & cellen 1e lijnsdefensie
- Alle cellen 1e lijnsdefentie zullen indringer herkennen (veel minder specifiek dan B- of T-cel)
Vooral zorgen dat indringer niet te veel schade berokkent aan lichaam
!! Lukt niet altijd als indringer te invasief is
Innate <-> adaptive respons
Kennen voor kov
Moet kunnen tekenen
Y-as: tijd
- Tijdstip 0: te maken met indringer die natuurlijke barrières heeft overwonnen
X-as: magnitude van immuunrespons
Lichtblauw: innate respons
= aangeboren immuunsysteem
- 1e lijnsdefensie
- In staat om zeer snel te reageren
Donkerblauw: adaptive respons
- Tijd nodig om aan te maken
3
, Prof. Poesen
- Dan felle respons om indringer uit te schakelen
Adaptief immuunsysteem: specifieke respons
Overzicht
Hercontact met identiek pathogeen resulteert in
1. Snellere respons van adaptief immuunsysteem
2. Sterke respons van adaptief immuunsysteem
Als kloon actief geweest tegen virus
Zullen waakzaam blijven dat virus niet opnieuw aanvalt
Als toch nieuwe infectie, dan terug nieuwe antistofproductie
(4-5 dagen selectieronde niet meer nodig bij 2e contact)
!! LET OP: moet identiek zelfde virus zijn
Bv. influenza (griepvirus)
- Ieder jaar veroorzaakt door klein beetje gemuteerd virus
<-> stabiele bacteriën of virussen zullen dit niet hebben
Grafiek
Kennen voor kov
Moet kunnen tekenen
Bij herinfectie: adaptief immuunsysteem onmiddellijk in actie
schieten
MAAR: ook innate immuunsysteem zal in werking treden
Zo geprogrammeerd dat ze altijd zelfde doen
Genetisch identiek aan ouders
!! Innate immuunsysteem is facilitator voor adaptief
immuunsysteem
Overzicht
Examen: kov
4
Inleiding
Immunologie is een indringer uitschakelen
Soorten indringers
Pathogenen
- Virus, bacterie, …
(ander) lichaamsvreemd materiaal
- Rode bloedcel ander species
- Zelfs van humane bloedgroep
Kankercellen
- Eigen lichaamsvreemd geworden materiaal
Wie schakelt uit
2 elite special forces van afweersysteem
- B-cellen (antistoffen)
- T-cellen
B-cellen
- Vorming antilichamen (= kogels)
= humorale immuunrespons
- Symbool antilichaam:
!! Repons is selectief & specifiek
- Selectief: enkel tegen lichaamsvreemde antigenen
- Specifiek: één bepaalde familie van antilichamen (of antistof) schakelt 1 specifiek antigen uit
(dus werkt niet tegen andere indringer)
Als lichaamsvreemd
Immunologisch systeem muis zal immuunsysteem opwekken
Productie antistoffen door B-cellen
MAAR: als ander peptide injecteren → dan andere antistof opwekken om dit peptide uit te schakelen
!! Heel gevoelig voor kleine veranderingen in peptide
WANT: reactie vaak gericht tegen peptideonderdeel
Target lymfocyten zijn vaak peptides van virussen, bacteriën, RNA
1
,Prof. Poesen
B-cel is niet één type, maar lichaam heeft 100.000en families van B-celklonen
- Kloon = familie B-cellen
- Genetisch indentiek
- Van zelfde familie komen
Wanneer lichaam in contact met antigen
Lichaam nakijken welke kloon beste antistoffen aanmaakt
“sollicitatieronde”: familie selecteren via selectieproces
Antigen = stuk indringer waartegen antistof gericht is
!! Daarom als voor 1e keer geïnfecteerd met virus
- Duurt 4-5 dagen voor lichaam beste kloon heeft voltrokken
- Vaccin gaat selectieronde al uitvoeren zonder dat je al te ziek bent
- Lichaam kan voorbereiden & weet dan als echte infectie welke kloon best is
Natuurlijke barrière
Fysieke natuurlijke barrière
!! Immuunstelsel niet geactiveerd zolang gordel niet doorbroken
Voorbeelden
1. Huid
2. Muceus membraan
o Neus, keel, maag, darm, …
3. Maagzuur
4. Zure vaginale pH
5. Oplosbare antimicrobiële proteïnen
o Afgescheiden door epitheliale cellen aan lichaamsoppervlak
o Gaat groei peptiden tegen
6. Bacteriële flora
o Huid, vagina, darm, …
2
,Prof. Poesen
Aantasting fysieke natuurlijke barrière
DAN: gelegenheid binnendringen van pathogeen/lichaamsvreemde substantie
1. Huid
o Hondenbeet → rabies, tetanus, pasteurella, …
o Muggenbeet → malaria
o Brandwonden, dan gebruik maken van antifungale middelen & ontsmetting
1e lijnsdefensie: aspecifieke respons
Overzicht
B-cellen zullen zo snel mogelijk antigen uitschakelen
MAAR: selectie duurt lang als geen eerdere infectie/vaccinatie
Dan hebben we 1e lijnsdefensie
= aspecifieke respons
Onafhankelijk van wie indringer is
Respons van zelfde
!! Vooral om tijd te kopen voor B-cellen
WANT: zal niet genoeg zijn om antigen uit te schakelen
Herkenning pathogene indringer
Via interactie
- Tussen vreemde indringer & cellen 1e lijnsdefensie
- Alle cellen 1e lijnsdefentie zullen indringer herkennen (veel minder specifiek dan B- of T-cel)
Vooral zorgen dat indringer niet te veel schade berokkent aan lichaam
!! Lukt niet altijd als indringer te invasief is
Innate <-> adaptive respons
Kennen voor kov
Moet kunnen tekenen
Y-as: tijd
- Tijdstip 0: te maken met indringer die natuurlijke barrières heeft overwonnen
X-as: magnitude van immuunrespons
Lichtblauw: innate respons
= aangeboren immuunsysteem
- 1e lijnsdefensie
- In staat om zeer snel te reageren
Donkerblauw: adaptive respons
- Tijd nodig om aan te maken
3
, Prof. Poesen
- Dan felle respons om indringer uit te schakelen
Adaptief immuunsysteem: specifieke respons
Overzicht
Hercontact met identiek pathogeen resulteert in
1. Snellere respons van adaptief immuunsysteem
2. Sterke respons van adaptief immuunsysteem
Als kloon actief geweest tegen virus
Zullen waakzaam blijven dat virus niet opnieuw aanvalt
Als toch nieuwe infectie, dan terug nieuwe antistofproductie
(4-5 dagen selectieronde niet meer nodig bij 2e contact)
!! LET OP: moet identiek zelfde virus zijn
Bv. influenza (griepvirus)
- Ieder jaar veroorzaakt door klein beetje gemuteerd virus
<-> stabiele bacteriën of virussen zullen dit niet hebben
Grafiek
Kennen voor kov
Moet kunnen tekenen
Bij herinfectie: adaptief immuunsysteem onmiddellijk in actie
schieten
MAAR: ook innate immuunsysteem zal in werking treden
Zo geprogrammeerd dat ze altijd zelfde doen
Genetisch identiek aan ouders
!! Innate immuunsysteem is facilitator voor adaptief
immuunsysteem
Overzicht
Examen: kov
4
