Medische kennis hoorcollege week 1: De normale zwangerschap:
Duur zwangerschap bepalen:
- Het aantal weken dat de menstruatie uitbleef (amenorroe).
- Internationaal bepaald:
Je neemt de eerste dag van de laatste menstruatie.
Tel hierbij 280 dagen op.
Corrigeer voor een cyclus van 28 dagen.
- Zwangerschapsduur is nauwkeurige te bepalen met een echo.
Welke effecten heeft foetale groei op moeder?
- Foetale groei: - Effect op moeder:
O2 gebruik. Ademhaling.
CO2 productie. EPO.
Voedingsstoffen. Bloeddruk.
Afvalstoffen. Eetpatroon.
Bloedvolume. Gewicht +/- 10kg.
Uterusgrootte. Mictie.
Fenomenen tijdens de zwangerschap:
- Toename ademhalingssnelheid en ademvolume:
Foetus heeft O2 nodig en extra afvoer van CO2.
Diafragma hoogstand door toename buikomvang.
- 50 % toename in bloedvolume:
Toename bloed in placenta en pCO2 verhoging door O2 gebruikt foetus,
zorgen voor EPO aanmaak.
Door snellere stijging bloedvolume dan erytrocyten, daling Hb veroorzaakt.
- 20-30% toename van de behoefte aan voedingsstoffen:
Foetus heeft voedingsstoffen nodig om te kunnen groeien.
- 50% stijging van glomerulaire filtratiesnelheid:
Afvoer afvalstoffen foetus neemt toe en bloedvolume neemt toe.
- Uterusgroei:
Van 7,5 cm naar 30cm en van 60 gram naar 1100 gram.
- Melkproductie vanuit melkklieren
- Hormonale veranderingen:
Placenta stimuleert schildklierhormoon aanmaak – stofwisseling verhoogt.
Bijnieren maken meer cortisol aan.
Pancreas maakt extra insuline aan omdat lichaamscellen minder gevoelig
worden voor insuline tijdens de zwangerschap.
- Circulatie:
Afname van perifere weerstand (tonus vaten gaat omlaag) waardoor de
onderdruk daalt in 1e trimester, in het 3e trimester is onderdruk weer normaal.
Bovendruk blijft normaal tijdens de zwangerschap.
Toename van lichaamsvocht, door uterusdruk op vena cava inferior, daling
plasma eiwit en waterretentie.
1
, - Stofwisseling:
Ochtendmisselijkheid in 1e trimester door HCG.
Tragere darmperistaltiek door progesteron.
Meer kans op zuurbranden.
Human placental lactogen (HPL) uit de placenta zorgt voor extra vetafbraak en
de gevoeligheid voor insuline verminderd.
- Bloedstolling:
Het bloed gaat makkelijker stollen, wat nodig is bij de bevalling. Waardoor er
meer kans is op longembolie of trombosebeen.
- Skelet en spierweefsel:
Lichaamshouding verandert, waardoor rugklachten kunnen ontstaan.
De banden worden soepeler door verweking van het bindweefsel.
- Huid:
Warmere extremiteiten door verbeterde doorbloeding.
Striae gravidarum door oprekken van de huid.
Chlomasma gravidarum (zwangerschapsmasker/kleurige vlekken in het
gezicht)
Toegenomen activiteit van talg- en zweet klieren.
Donkere verkleuring van de tepelhof (baby kan makkelijker de tepel vinden)
Verticale lijn van borst naar schaambeen – linae fusca.
Prenatale zorg voor Verloskundige:
- Lichamelijke toestand moeder:
Bloeddruk.
Gewicht (10-15 kg toename normaal)
Oedeem.
Bloedonderzoek: Hb, trombocyten, lever- nierfunctie, Glucose.
- Kind:
Groei van het kind. (uterus voelen hoe hoog deze zit)
Beweeglijkheid van het kind.
Ligging van het kind (vanaf 30 weken)
Foetale hartactie d.m.v. Doppler (frequentie normaal 110-150/min)
Groei van de uterus:
- 24 weken: navel.
- 40 weken: ribbenboog
2
Duur zwangerschap bepalen:
- Het aantal weken dat de menstruatie uitbleef (amenorroe).
- Internationaal bepaald:
Je neemt de eerste dag van de laatste menstruatie.
Tel hierbij 280 dagen op.
Corrigeer voor een cyclus van 28 dagen.
- Zwangerschapsduur is nauwkeurige te bepalen met een echo.
Welke effecten heeft foetale groei op moeder?
- Foetale groei: - Effect op moeder:
O2 gebruik. Ademhaling.
CO2 productie. EPO.
Voedingsstoffen. Bloeddruk.
Afvalstoffen. Eetpatroon.
Bloedvolume. Gewicht +/- 10kg.
Uterusgrootte. Mictie.
Fenomenen tijdens de zwangerschap:
- Toename ademhalingssnelheid en ademvolume:
Foetus heeft O2 nodig en extra afvoer van CO2.
Diafragma hoogstand door toename buikomvang.
- 50 % toename in bloedvolume:
Toename bloed in placenta en pCO2 verhoging door O2 gebruikt foetus,
zorgen voor EPO aanmaak.
Door snellere stijging bloedvolume dan erytrocyten, daling Hb veroorzaakt.
- 20-30% toename van de behoefte aan voedingsstoffen:
Foetus heeft voedingsstoffen nodig om te kunnen groeien.
- 50% stijging van glomerulaire filtratiesnelheid:
Afvoer afvalstoffen foetus neemt toe en bloedvolume neemt toe.
- Uterusgroei:
Van 7,5 cm naar 30cm en van 60 gram naar 1100 gram.
- Melkproductie vanuit melkklieren
- Hormonale veranderingen:
Placenta stimuleert schildklierhormoon aanmaak – stofwisseling verhoogt.
Bijnieren maken meer cortisol aan.
Pancreas maakt extra insuline aan omdat lichaamscellen minder gevoelig
worden voor insuline tijdens de zwangerschap.
- Circulatie:
Afname van perifere weerstand (tonus vaten gaat omlaag) waardoor de
onderdruk daalt in 1e trimester, in het 3e trimester is onderdruk weer normaal.
Bovendruk blijft normaal tijdens de zwangerschap.
Toename van lichaamsvocht, door uterusdruk op vena cava inferior, daling
plasma eiwit en waterretentie.
1
, - Stofwisseling:
Ochtendmisselijkheid in 1e trimester door HCG.
Tragere darmperistaltiek door progesteron.
Meer kans op zuurbranden.
Human placental lactogen (HPL) uit de placenta zorgt voor extra vetafbraak en
de gevoeligheid voor insuline verminderd.
- Bloedstolling:
Het bloed gaat makkelijker stollen, wat nodig is bij de bevalling. Waardoor er
meer kans is op longembolie of trombosebeen.
- Skelet en spierweefsel:
Lichaamshouding verandert, waardoor rugklachten kunnen ontstaan.
De banden worden soepeler door verweking van het bindweefsel.
- Huid:
Warmere extremiteiten door verbeterde doorbloeding.
Striae gravidarum door oprekken van de huid.
Chlomasma gravidarum (zwangerschapsmasker/kleurige vlekken in het
gezicht)
Toegenomen activiteit van talg- en zweet klieren.
Donkere verkleuring van de tepelhof (baby kan makkelijker de tepel vinden)
Verticale lijn van borst naar schaambeen – linae fusca.
Prenatale zorg voor Verloskundige:
- Lichamelijke toestand moeder:
Bloeddruk.
Gewicht (10-15 kg toename normaal)
Oedeem.
Bloedonderzoek: Hb, trombocyten, lever- nierfunctie, Glucose.
- Kind:
Groei van het kind. (uterus voelen hoe hoog deze zit)
Beweeglijkheid van het kind.
Ligging van het kind (vanaf 30 weken)
Foetale hartactie d.m.v. Doppler (frequentie normaal 110-150/min)
Groei van de uterus:
- 24 weken: navel.
- 40 weken: ribbenboog
2
