Fysiologie
Cardiovasculair stelsel
1. Het hart en bloedsomloop
1.1 Ligging en bouw
• Ligging
Waar? In de thorax (borstholte), in het mediastinum (ruimte tussen
longen), achter sternum (borstbeen)
Vorm? Vuist groot, punt naar links, stompe kegel
• Bouw
Hart = Cor = holle spier
- 4 compartimenten:
Bovenaan: 2 Atria (afgekort: A)/Boezems/Voorkamers
Onderaan: 2 Kamers/Ventrikels (afgekort: V)
- Atria en ventrikels gescheiden door bindweefselringen: anuli fibrosi cordis
- Linker- en rechterharthelft gescheiden door harttussenschot of septumcordis
Aan het hart kun je de aansluitingen met de grote bloedvaten zien:
- In RA: monden twee aders uit: vena (= v.) cava superior en v. cava
inferior (= bovenste en onderste holle ader)
- in RV: onstpringt truncus pulmonalis die opsplitst in L en R arteria
(= a.) pulmonalis (= longslagader)
- in LA: monden 4 venae pulmonales (= longaders) uit
- in LV: ontspringt aorta
• Arteriën (= slagaders)
Voeren bloed van het hart weg, meestal O2 rijk bloed.
Uitzondering longslagaders!
• Venen (= aders)
Voeren bloed naar het hart terug, meestal O2 arm bloed.
Uitzondering longaders!
• ATRIUM (voorkamer/boezem) → venen komen toe.
• KAMER (ventrikel) → grote arteriën vertrekken.
Pagina 1 van 52
,1.2 Hartkleppen
Vier hartkleppen → 2 soorten:
1) Atrioventriculaire kleppen (AV kleppen)
= kleppen tussen atria en ventrikels:
o Tricuspidalisklep (drieslippige klep, rechts)
o Bicuspidalis- of mitralisklep (tweeslippige klep, links)
Atrioventriculaire kleppen/AV-kleppen (atria/ventrikels): bestaan uit 2 of 3
bindweefselslippen, met peeskoordjes (chordae tendineae) vast aan
papillairspieren (mm. papillares).
Terugvloei? → Tegengaan door Chordae tendineae EN mm. papillares
2) Arteriële of semilunaire kleppen (halve maanvormige)
= kleppen tussen ventrikels en grote slagaders:
o Pulmonalisklep (3 slippen)
o Aortaklep (3 slippen)
Semi-lunaire kleppen/halvemaanvormige/arteriële kleppen
(ventrikels/grote slagaders), deze bestaan uit drie slippen.
Terugvloei? → Tegengaan doordat kleppen zich vullen met bloed en tegen
elkaar slaan in gevulde toestand.
Alles van bloed in lichaam komt in rechter atrium terecht met weinig O2 en
veel CO2, met uitzondering als het van longen komt.
Vb. Prik je in je linkerarm dan komt het bloed van je rechter atrium. Pagina 2 van 52
,1.3 Hartwand
Myocard (spierlaag) thv ventrikels dikker dan thv atria. Myocard van
ventrikels is dikker dan bij atria. Plus, myocard van linkse ventrikel is
dikker dan rechtse ventrikel. Dit is nodig omdat de afstand van atria en
ventrikel klein is waardoor het bloed kleine afstand afleggen. Maar ook
hebben de atria de zwaartekracht mee.
R: Enkel bloed naar longen sturen (korte afstand)
L: Bloed naar aorta voor het hele lichaam → veel druk (lange afstand)
Functie pericard: Wrijvingskracht opheffen tussen het steeds bewegende
hart en omliggende weefsels.
Rondom hart: Pericard (hartzakje) bestaande uit 2 vliezen:
→ Binnenste vlies = viscerale blad = epicard (vergroeit met hartoppervlak)
→ Buitenste vlies = pariëtale blad (vergroeit met peesplaat diafragma en borstvlies).
Tussen beide vliezen zit pericardholte die gevuld is met vocht (15ml).
1.4 Hartcirculatie / coronaire circulatie
Maakt deel uit van lichaamscirculatie/systeemcirculatie.
• 2 kransslagaders + kransaders
- Arterieel: aa. coronariae = a. coronaria dextra → rechterhart
a. coronaria sinistra → linkerhart
tak naar beneden (r. interventricularis anterior)
tak naar achter (r. circumflexus)
- Veneus: vv. coronariae
Verschillende venen draineren naar de sinus coronarius
(achteraan gelegen) die uitmondt in RA.
Zie PPT 2 dia 10 – 11
r. = ramus = tak
Pagina 3 van 52
, 1.5 Bloedsomloop
• 2 bloedsomlopen
- Kleine bloedsomloop = Pulmonaire/longciruclatie:
Bloed: hart longen (van hart naar longen en terug)
- Grote bloedsomloop = Systeem/lichaamscirculatie:
Bloed: hart rest lichaam (van hart naar lichaam en terug)
Hart = begin en einde elke bloedsomloop!
• Verloop
- Bloedstroming in de longcirculatie:
Rechterventrikel (RV) → longslagaders → longen → longaders → linker atrium
- Bloedstroming in de lichaamscirculatie:
Linkerventrikel (LV) → aorta → slagaders → haarvatennetwerken in de
weefsels/organen → aders → holle aders → rechteratrium (RA)
• Overzicht
Grote bloedsomloop Kleine bloedomloop
RA → O2 arm, CO2 rijk uit lichaam RV
LV LA → O2 rijk, CO2 arm uit longen
1) Aorta
2) Vena cava superior 1
2
3) Truncus pulmonalis
4) A. plmonalis sinistra
5) Rechter atrium
6) A. coronaria dextra 4
7) Rechter ventrikel
8) Linker atrium 3
9) R. interventricularis anterior 8
10) Linker ventrikel
5
1) Sinus coronarius 9
2) nker ventrikel
3) Aorta 6
4) 10
7
Pagina 4 van 52
Cardiovasculair stelsel
1. Het hart en bloedsomloop
1.1 Ligging en bouw
• Ligging
Waar? In de thorax (borstholte), in het mediastinum (ruimte tussen
longen), achter sternum (borstbeen)
Vorm? Vuist groot, punt naar links, stompe kegel
• Bouw
Hart = Cor = holle spier
- 4 compartimenten:
Bovenaan: 2 Atria (afgekort: A)/Boezems/Voorkamers
Onderaan: 2 Kamers/Ventrikels (afgekort: V)
- Atria en ventrikels gescheiden door bindweefselringen: anuli fibrosi cordis
- Linker- en rechterharthelft gescheiden door harttussenschot of septumcordis
Aan het hart kun je de aansluitingen met de grote bloedvaten zien:
- In RA: monden twee aders uit: vena (= v.) cava superior en v. cava
inferior (= bovenste en onderste holle ader)
- in RV: onstpringt truncus pulmonalis die opsplitst in L en R arteria
(= a.) pulmonalis (= longslagader)
- in LA: monden 4 venae pulmonales (= longaders) uit
- in LV: ontspringt aorta
• Arteriën (= slagaders)
Voeren bloed van het hart weg, meestal O2 rijk bloed.
Uitzondering longslagaders!
• Venen (= aders)
Voeren bloed naar het hart terug, meestal O2 arm bloed.
Uitzondering longaders!
• ATRIUM (voorkamer/boezem) → venen komen toe.
• KAMER (ventrikel) → grote arteriën vertrekken.
Pagina 1 van 52
,1.2 Hartkleppen
Vier hartkleppen → 2 soorten:
1) Atrioventriculaire kleppen (AV kleppen)
= kleppen tussen atria en ventrikels:
o Tricuspidalisklep (drieslippige klep, rechts)
o Bicuspidalis- of mitralisklep (tweeslippige klep, links)
Atrioventriculaire kleppen/AV-kleppen (atria/ventrikels): bestaan uit 2 of 3
bindweefselslippen, met peeskoordjes (chordae tendineae) vast aan
papillairspieren (mm. papillares).
Terugvloei? → Tegengaan door Chordae tendineae EN mm. papillares
2) Arteriële of semilunaire kleppen (halve maanvormige)
= kleppen tussen ventrikels en grote slagaders:
o Pulmonalisklep (3 slippen)
o Aortaklep (3 slippen)
Semi-lunaire kleppen/halvemaanvormige/arteriële kleppen
(ventrikels/grote slagaders), deze bestaan uit drie slippen.
Terugvloei? → Tegengaan doordat kleppen zich vullen met bloed en tegen
elkaar slaan in gevulde toestand.
Alles van bloed in lichaam komt in rechter atrium terecht met weinig O2 en
veel CO2, met uitzondering als het van longen komt.
Vb. Prik je in je linkerarm dan komt het bloed van je rechter atrium. Pagina 2 van 52
,1.3 Hartwand
Myocard (spierlaag) thv ventrikels dikker dan thv atria. Myocard van
ventrikels is dikker dan bij atria. Plus, myocard van linkse ventrikel is
dikker dan rechtse ventrikel. Dit is nodig omdat de afstand van atria en
ventrikel klein is waardoor het bloed kleine afstand afleggen. Maar ook
hebben de atria de zwaartekracht mee.
R: Enkel bloed naar longen sturen (korte afstand)
L: Bloed naar aorta voor het hele lichaam → veel druk (lange afstand)
Functie pericard: Wrijvingskracht opheffen tussen het steeds bewegende
hart en omliggende weefsels.
Rondom hart: Pericard (hartzakje) bestaande uit 2 vliezen:
→ Binnenste vlies = viscerale blad = epicard (vergroeit met hartoppervlak)
→ Buitenste vlies = pariëtale blad (vergroeit met peesplaat diafragma en borstvlies).
Tussen beide vliezen zit pericardholte die gevuld is met vocht (15ml).
1.4 Hartcirculatie / coronaire circulatie
Maakt deel uit van lichaamscirculatie/systeemcirculatie.
• 2 kransslagaders + kransaders
- Arterieel: aa. coronariae = a. coronaria dextra → rechterhart
a. coronaria sinistra → linkerhart
tak naar beneden (r. interventricularis anterior)
tak naar achter (r. circumflexus)
- Veneus: vv. coronariae
Verschillende venen draineren naar de sinus coronarius
(achteraan gelegen) die uitmondt in RA.
Zie PPT 2 dia 10 – 11
r. = ramus = tak
Pagina 3 van 52
, 1.5 Bloedsomloop
• 2 bloedsomlopen
- Kleine bloedsomloop = Pulmonaire/longciruclatie:
Bloed: hart longen (van hart naar longen en terug)
- Grote bloedsomloop = Systeem/lichaamscirculatie:
Bloed: hart rest lichaam (van hart naar lichaam en terug)
Hart = begin en einde elke bloedsomloop!
• Verloop
- Bloedstroming in de longcirculatie:
Rechterventrikel (RV) → longslagaders → longen → longaders → linker atrium
- Bloedstroming in de lichaamscirculatie:
Linkerventrikel (LV) → aorta → slagaders → haarvatennetwerken in de
weefsels/organen → aders → holle aders → rechteratrium (RA)
• Overzicht
Grote bloedsomloop Kleine bloedomloop
RA → O2 arm, CO2 rijk uit lichaam RV
LV LA → O2 rijk, CO2 arm uit longen
1) Aorta
2) Vena cava superior 1
2
3) Truncus pulmonalis
4) A. plmonalis sinistra
5) Rechter atrium
6) A. coronaria dextra 4
7) Rechter ventrikel
8) Linker atrium 3
9) R. interventricularis anterior 8
10) Linker ventrikel
5
1) Sinus coronarius 9
2) nker ventrikel
3) Aorta 6
4) 10
7
Pagina 4 van 52
