Ziekteleer, prof. Vanderbriele
Hart- en vaatziekten
Atherosclerose
Atherosclerose is een progressief proces over vele jaren. Dit komt vooral voor bij patiënten met
cardiovasculaire risicofactoren. Vaak zijn patiënten een lange tijd “asymptomatisch”. Het is een
systeemziekte, als één bloedvat is aangetast, zijn er vaak wel meerdere bloedvaten ook aangetast.
Artherosclerose kan een oorzaak zijn van hart- en vaatziekten en het is het onderliggend proces dat
leidt tot ischemisch hartlijden (heeft betrekking doordat de bloedtoevoer naar de hartspier zelf
onvoldoende is). Echter, artherosclerose is een wankel evenwicht tussen verschillende risicofactoren.
Atherosclerose wordt ook wel slagaderverkalking genoemd, ofwel verkalking van het
slagadersysteem, een progressieve vernauwing van het bloedvatlumen door cholesterolopstapeling.
Deze ziekte komt heel frequent voor. Het is een systematische aandoening omdat er vaak meerdere
slagaders verkalkt zijn, wanneer artsen er minimaal één vinden. Omdat het een progressieve ziekte
is, moet het vroegtijdig aangepakt worden. Atherosclerose komt vaak voor bij patiënten met
cardiovasculaire risicofactoren (zie verder). Het is een progressieve ziekte (vele jaren, ongeveer 15
jaar) die een lange tijd asymptomatisch is. Je ziet meestal een diffuse vaataantasting, daarom
noemen we het ook wel een
systeemziekte.
Atherosclerose en atherotrombose
In de tunica intima zal er een
opstapeling gebeuren van cholesterol
(lipid rijke) plaques, dit zijn
geaccumuleerde macrofagen die het
overtollige cholesterol hebben
opgenomen en zo schuim macrofagen
zijn geworden. Doorheen de tijd
(progressief) zal het bloedvatlumen
verder gaan vernauwen door het
neerslaan van de cholesterol rijke
plaques waardoor de bloedstroom
wordt verkleind en er een O2 te kort
ontstaat in de downstream liggende weefsels. Op een gegeven moment kan de cap (ofwel de dunne
afdekking ofwel de endotheel cellen van de tunica intima) gaan inscheuren waardoor de lipid rijke
plaque in contact komt met de bloedcirculatie. De fibreuze cap wordt op den duur gevormd door de
schuim macrofagen en gladde spiercellen. Dit kan een trombotische activatie geven waardoor er een
klonter gevormd kan worden. Hierdoor kan het bloedvatlumen voor 100% verstopt raken, we
spreken dan over een acuut myocard infarct. Dit kan in het hele lichaam gebeuren, maar vaak zien
we dit gebeuren op plaatsen waar een turbulente
flow is. Dit proces wordt lokaal meer in de hand
gewerkt.
Fysiopathologie
Het overtollige cholesterol (oxLDL) wordt
opgenomen door de tunica intima en hier nemen
de macrofagen dit op met vorming van schuim
macrofagen. In de O2-arme regio van de tunica
intima zullen de schuim macrofagen een klont
vormen waarbij er cholesterol wordt vrijgezet. Zo
ontstaat een schuimachtige cap onder de laag
endotheelcellen. Deze cap is rijk aan interleukines,
Pagina 1 van 31
Hart- en vaatziekten
Atherosclerose
Atherosclerose is een progressief proces over vele jaren. Dit komt vooral voor bij patiënten met
cardiovasculaire risicofactoren. Vaak zijn patiënten een lange tijd “asymptomatisch”. Het is een
systeemziekte, als één bloedvat is aangetast, zijn er vaak wel meerdere bloedvaten ook aangetast.
Artherosclerose kan een oorzaak zijn van hart- en vaatziekten en het is het onderliggend proces dat
leidt tot ischemisch hartlijden (heeft betrekking doordat de bloedtoevoer naar de hartspier zelf
onvoldoende is). Echter, artherosclerose is een wankel evenwicht tussen verschillende risicofactoren.
Atherosclerose wordt ook wel slagaderverkalking genoemd, ofwel verkalking van het
slagadersysteem, een progressieve vernauwing van het bloedvatlumen door cholesterolopstapeling.
Deze ziekte komt heel frequent voor. Het is een systematische aandoening omdat er vaak meerdere
slagaders verkalkt zijn, wanneer artsen er minimaal één vinden. Omdat het een progressieve ziekte
is, moet het vroegtijdig aangepakt worden. Atherosclerose komt vaak voor bij patiënten met
cardiovasculaire risicofactoren (zie verder). Het is een progressieve ziekte (vele jaren, ongeveer 15
jaar) die een lange tijd asymptomatisch is. Je ziet meestal een diffuse vaataantasting, daarom
noemen we het ook wel een
systeemziekte.
Atherosclerose en atherotrombose
In de tunica intima zal er een
opstapeling gebeuren van cholesterol
(lipid rijke) plaques, dit zijn
geaccumuleerde macrofagen die het
overtollige cholesterol hebben
opgenomen en zo schuim macrofagen
zijn geworden. Doorheen de tijd
(progressief) zal het bloedvatlumen
verder gaan vernauwen door het
neerslaan van de cholesterol rijke
plaques waardoor de bloedstroom
wordt verkleind en er een O2 te kort
ontstaat in de downstream liggende weefsels. Op een gegeven moment kan de cap (ofwel de dunne
afdekking ofwel de endotheel cellen van de tunica intima) gaan inscheuren waardoor de lipid rijke
plaque in contact komt met de bloedcirculatie. De fibreuze cap wordt op den duur gevormd door de
schuim macrofagen en gladde spiercellen. Dit kan een trombotische activatie geven waardoor er een
klonter gevormd kan worden. Hierdoor kan het bloedvatlumen voor 100% verstopt raken, we
spreken dan over een acuut myocard infarct. Dit kan in het hele lichaam gebeuren, maar vaak zien
we dit gebeuren op plaatsen waar een turbulente
flow is. Dit proces wordt lokaal meer in de hand
gewerkt.
Fysiopathologie
Het overtollige cholesterol (oxLDL) wordt
opgenomen door de tunica intima en hier nemen
de macrofagen dit op met vorming van schuim
macrofagen. In de O2-arme regio van de tunica
intima zullen de schuim macrofagen een klont
vormen waarbij er cholesterol wordt vrijgezet. Zo
ontstaat een schuimachtige cap onder de laag
endotheelcellen. Deze cap is rijk aan interleukines,
Pagina 1 van 31
