Samenvatting 11 Carbonyl ll verbindingen

Hoofdstuk 11: Carbonyl ll verbindingen
11.1 Reactieviteit van carbonyl ll
verbindingen
 Reacties van verbindingen uit groep III  aldehyden en
ketonen
 bezitten op carbonyl C-atoom geen groep die
gesubstitueerd kan worden +aangegeven als carbonyl II verbindingen
 O elektronegatiever is dan C  C-atoom carbonylgroep draagt partiëel
positieve lading
 C-atoom (net als bij carbonyl I verbindingen)  kan aangevallen worden door
nucleofiel
 Elektronendeficiënte karakter carbonylkoolstofatoom  blijkt uit blauw gebied
in potentiaalmappen




 Aldehyde heeft
grotere partiële positieve lading op C-atoom carbonylgroep dan keton  in
keton twee alkylgroepen partiële lading stabiliseren ( tegenwerken) door
hyperconjugatie
 bij aldehyden slechts één alkylgroep beschikbaar voor stabilisatie via
hyperconjugatie  aldehyde meer reactief dan keton bij nucleofiele additie




 sterische hindering  grote rol bij bepalen reactiviteit aldehyden/ketonen
 C-atoom carbonylgroep van aldehyde minder sterisch gehinderd dan dat van
keton  nucleofiel kan carbonylkoolstofatoom vlotter bereiken bij aldehyde
dan bij keton
 hindering bij ketonen  ook minder stabiel tetraëdrisch intermediair




1

,  Aldehyden/ketonen minder reactief dan carbonyl I verbindingen waarbij Y -=
zeer zwakke base maar reactiever dan carbonyl I verbindingen waarbij Y - =
relatief sterke base




+ opgave 11.1

11.2 Reactiemechanisme van nucleofiele additie
 Carbonzuren/carbonzuurderivaten ondergaan nucleofiel additie-
eliminatiereacties
 nucleofiel addeert aan carbonylkoolstofatoom  wordt groep geëlimineerd uit
tetraëdrisch intermediair  Netto komt dit neer op substitutiereactie van Y-
door Z-




 aldehyden/ketonen groep gebonden aan carbonylgroep  veel te sterke base
(H- of R-) om onder normale omstandigheden geëlimineerd te kunnen worden
 die groep niet vervangen door andere groep
 daarom geen substitutieproducten vormen bij reactie met nucleofielen
 additie nucleofiel aan carbonylkoolstofatoom van aldehyde/keton 
tetraëdrische verbinding
 nucleofiel = sterke base zoals R- of H  tetraëdrische verbinding stabiel (er kan
niets geëlimineerd worden) = irreversiebele nucleofiele additiereactie.




 nucleofiel = relatief zwakke base  reversiebele nucleofiele additiereactie =
nucleofiel kan geëlimineerd worden uit tetraëdrische verbinding




2