Hoofdstuk 11 Antibiotica
11.1 Historische ontwikkeling
Tweede wereldoorlog: Industriële ontwikkeling van penicilline in USA
Na 2 jaar niet één stof, maar klasse van stoffen
Opbrengst door betere schimmelsoorten en voedingsbodems
Antibiotica = chemische stoffen, geproduceerd door micro-organismen doden
of remmen de groei van andere micro-organismen
Tegenwoordig synthetisch bereid grens vervaagt tussen chemotherapeutica
en antibiotica
Half synthetische antibiotica = antibiotica waarvan structuur langs chemische
weg gewijzigd i som gunstiger farmacologische en/of antibacteriële werking te
verkrijgen
11.2 Eigenschappen
11.2.1 Werkingsspectrum
= gamma van verschillende species waartegen het antibioticum actief is
Smalspectrumantibiotica werkingsspectrum smal omvat slechts enkele
species specifiek antibioticum hogere activiteit tegen betrokken MO
Breedspectrumantibiotica werkingsspectrum zeer breed omvat meest
uiteenlopende soorten, geslachten, families weinig specifiek matige
activiteit verstoring normale flora darm, huid en slijmvliezen
Werkingsspectrum in vito is niet gelijk aan vivo (klinische bruikbaarheid)
11.2.2 Bacteriostase en bactericide
Bacteriostatische antibiotica: doden niet maar beletten groei +
vermenigvuldiging lichaam krijgt tijd voor opruiming
o Natuurlijke verdediging zorgt voor biocide werking MO volledig
vernietigen
o Schiet vaak te kort voor genezing infectie patiënt geneest niet of blijft
drager
Bactericide stoffen : doden bacterie wel
11.2.3MIC en MBC
M.I.C. = Minimal Inhiberende Concentratie (minimum remmende concentratie)
= laagste concentratie van een antibioticum waarbij een micro-organisme
wordt geremd in zijn groei
M.B.C. = Minimale Bactericide Concentratie = laagste concentratie van het
antibioticum waarbij alle micro-organismen gedood zijn
Kan bepaald worden mbv verdunningsmethoden :
o In reeks buisjes met vloeibaar medium verdunningsreeks van
antibioticum
o In elk buisje vast volume inoculumsuspensie bacteriestam
toegevoegd
o Incubatie 37 °C aflezen concentratie geen groei (troebeling)
o Laagste concentratie waarbij geen visuele groei (geen troebeling) MIC
o Buizen waarin geen groei MBC bepalen
1
11.1 Historische ontwikkeling
Tweede wereldoorlog: Industriële ontwikkeling van penicilline in USA
Na 2 jaar niet één stof, maar klasse van stoffen
Opbrengst door betere schimmelsoorten en voedingsbodems
Antibiotica = chemische stoffen, geproduceerd door micro-organismen doden
of remmen de groei van andere micro-organismen
Tegenwoordig synthetisch bereid grens vervaagt tussen chemotherapeutica
en antibiotica
Half synthetische antibiotica = antibiotica waarvan structuur langs chemische
weg gewijzigd i som gunstiger farmacologische en/of antibacteriële werking te
verkrijgen
11.2 Eigenschappen
11.2.1 Werkingsspectrum
= gamma van verschillende species waartegen het antibioticum actief is
Smalspectrumantibiotica werkingsspectrum smal omvat slechts enkele
species specifiek antibioticum hogere activiteit tegen betrokken MO
Breedspectrumantibiotica werkingsspectrum zeer breed omvat meest
uiteenlopende soorten, geslachten, families weinig specifiek matige
activiteit verstoring normale flora darm, huid en slijmvliezen
Werkingsspectrum in vito is niet gelijk aan vivo (klinische bruikbaarheid)
11.2.2 Bacteriostase en bactericide
Bacteriostatische antibiotica: doden niet maar beletten groei +
vermenigvuldiging lichaam krijgt tijd voor opruiming
o Natuurlijke verdediging zorgt voor biocide werking MO volledig
vernietigen
o Schiet vaak te kort voor genezing infectie patiënt geneest niet of blijft
drager
Bactericide stoffen : doden bacterie wel
11.2.3MIC en MBC
M.I.C. = Minimal Inhiberende Concentratie (minimum remmende concentratie)
= laagste concentratie van een antibioticum waarbij een micro-organisme
wordt geremd in zijn groei
M.B.C. = Minimale Bactericide Concentratie = laagste concentratie van het
antibioticum waarbij alle micro-organismen gedood zijn
Kan bepaald worden mbv verdunningsmethoden :
o In reeks buisjes met vloeibaar medium verdunningsreeks van
antibioticum
o In elk buisje vast volume inoculumsuspensie bacteriestam
toegevoegd
o Incubatie 37 °C aflezen concentratie geen groei (troebeling)
o Laagste concentratie waarbij geen visuele groei (geen troebeling) MIC
o Buizen waarin geen groei MBC bepalen
1
