Samenvatting dringende
zorgverlening
Deel Bert
HET NEUROLOGISCH STELSEL
Pathologie centrale zenuwstelsel-oorzaken
Oorzaken
Ongevallen – traumatische letsels
Primaire letsels:
Huiddefecten
Schedelfractuur
Gelokaliseerd hersenletsel
Diffuus hersenletsel
Secundaire letsels:
Gevolg van pathofysiologische reacties op primaire letsels.
Intoxicaties en ziektetoestanden
Vergiftiging: afhankelijk van soort product en status
CVA: bloederig, niet-bloederig
Epilepsie
Convulsies
Diabetes
Stoornissen in zuurstofvoorziening van hersenen
Verdrinking
Grote hoogte
CO2 en CO
Afsluiting
Stoornissen in ademhalingsmechanismen (abdominale en thoracale trauma)
Diffusiestoornissen
Defecten in bloedsomloop
Verhoogde intracraniële druk
Bevloeiing hersenen: ongeveer 80ml bloed/100gr hersenweefsel/minuut
CPP = MAP – ICP
, Cerebrale perfusiedruk = mean arteriële bloeddruk – de intracraniële druk.
Een CPP van minstens 60mmHg is streefdoel.
MAP = (2x diastolische druk) + systolische druk)/3
MAP = diastolische druk + (systolische druk – diastolische druk)/3
MAP = gemiddelde arteriële druk
Symptomen:
Verminderd bewustzijn
Geleidelijke stijging van systolische bloeddruk
Geleidelijke vertraging van pols
Pupilveranderingen komen pas later bij inklemming
Inklemming
Uncale of laterale inklemming
Verhoogde druk in temporale kwab
Mediaanverschuiving
Druk op nervus III
Transtentoriële of centrale inklemming
Diëcephalon wordt naar beneden gedrukt.
Door tentoriële druk
Verhoogde druk in frontale, pariëtale of occipitale kwab
Schedel- of hersentrauma: schedelbreuk
Soorten trauma’s
Gesloten breuk
Barst
Anamnese, RX, CT
, Meestal alleen neurologische observatie
Indeukingsfractuur
Botfragmenten in hersenweefsel
Open fractuur indien dura mater gescheurd is
Bij open: operatie binnen 2u
Bij gesloten: enkele dagen uitstel mogelijk
Schedelbasisfractuur
Meestal ook maxillo-faciaal trauma
Liquorlekken via neus en/of oor (Een liquorlekkage ontstaat als het vlies rondom de hersenen (hersenvlies
of ook wel dura genoemd) of ruggenmergvlies beschadigd is. De externe liquordrainage zorgt ervoor dat de druk
op het vlies vermindert zodat het lek kan sluiten)
Bij bewuste patiënt: zoute smaak
Eventueel filterpapiertest
Brilhematoom
Operatief dura mater sluiten
Hersenletsel
Craniocerebraal trauma al of niet met fractuur, met weke delen
Directe impactie op het hoofd
Acceleratie/rotatie
Acceleratie/decelaratie
Coup à contre coup (stoot en tegenstoot)
Eventueel torsie hersenstam
Rekening houden met halswervelletsel
Commotio cerebri Stomp trauma,
acceleratie/deceleratiekracht
Formatio reticularis is verstoord
Licht hersentrauma
Kort bewustzijnsverlies <5min
Retrograde amnesie
Hoofdpijn, vertigo, nausea-braken
Fotofobie
Rust en pijnstilling
Contusio cerebri Stomp trauma,
acceleratie/deceleratiekracht
Bewustzijnsverlies > 5 min
Eventueel stijging intracraniële
druk
Gekneusde cortex, hematoom,
hersenoedeem
, Hematomen
Epiduraal hematoom Schedeltrauma, soms geen fractuur
Scheur in arteria meningea tussen schedeldak en dura mater
Snelle evolutie
Symptomen:
Bewustzijnsdaling, met intervallum lucidum
Hoofdpijn, braken, verhoogde bloeddruk, vertraagd hartritme
Inklemming
o Contralaterale hemiparese
o Cheyne-stokes (abnormaal patroon van de AH dat wordt
gekenmerkt door periodes van AH waarbij teugvolume langzaam
toeneemt en weer afneemt) tot AH-stilstand
o Nekstijfheid en strekkrampen
Behandeling:
Nauwkeurige observatie (GCS, vitale parameters)
Snel chirurgisch ingrijpen
Subduraal hematoom Veneuze bloeding tussen dura mater en arachnoïdea, in
subdurale ruimte
Hersencontusie in andere hemisfeer
Verplaatsing van mediaanstructuur
Symptomen:
Bewusteloos, geen intervallum lucidum
Laterale in klemming
o Snelle daling bewustzijn
o Vertraagde pols
o Verhoogde bloeddruk
Contusie en oedeem
Trepanatie met niet onmiddellijke sluiting
Subarachnoïdale Trauma, hypertensie of aneurysma
bloeding Tussen pia mater en archnoïdea
Symptomen:
Hoofdpijn
Coma
Epileptische insulten
Regelmatig recidief
Eerder slechte prognose
Intracerebraal Contusiehaard verandert in bloeding
hematoom Overal in hersenen
zorgverlening
Deel Bert
HET NEUROLOGISCH STELSEL
Pathologie centrale zenuwstelsel-oorzaken
Oorzaken
Ongevallen – traumatische letsels
Primaire letsels:
Huiddefecten
Schedelfractuur
Gelokaliseerd hersenletsel
Diffuus hersenletsel
Secundaire letsels:
Gevolg van pathofysiologische reacties op primaire letsels.
Intoxicaties en ziektetoestanden
Vergiftiging: afhankelijk van soort product en status
CVA: bloederig, niet-bloederig
Epilepsie
Convulsies
Diabetes
Stoornissen in zuurstofvoorziening van hersenen
Verdrinking
Grote hoogte
CO2 en CO
Afsluiting
Stoornissen in ademhalingsmechanismen (abdominale en thoracale trauma)
Diffusiestoornissen
Defecten in bloedsomloop
Verhoogde intracraniële druk
Bevloeiing hersenen: ongeveer 80ml bloed/100gr hersenweefsel/minuut
CPP = MAP – ICP
, Cerebrale perfusiedruk = mean arteriële bloeddruk – de intracraniële druk.
Een CPP van minstens 60mmHg is streefdoel.
MAP = (2x diastolische druk) + systolische druk)/3
MAP = diastolische druk + (systolische druk – diastolische druk)/3
MAP = gemiddelde arteriële druk
Symptomen:
Verminderd bewustzijn
Geleidelijke stijging van systolische bloeddruk
Geleidelijke vertraging van pols
Pupilveranderingen komen pas later bij inklemming
Inklemming
Uncale of laterale inklemming
Verhoogde druk in temporale kwab
Mediaanverschuiving
Druk op nervus III
Transtentoriële of centrale inklemming
Diëcephalon wordt naar beneden gedrukt.
Door tentoriële druk
Verhoogde druk in frontale, pariëtale of occipitale kwab
Schedel- of hersentrauma: schedelbreuk
Soorten trauma’s
Gesloten breuk
Barst
Anamnese, RX, CT
, Meestal alleen neurologische observatie
Indeukingsfractuur
Botfragmenten in hersenweefsel
Open fractuur indien dura mater gescheurd is
Bij open: operatie binnen 2u
Bij gesloten: enkele dagen uitstel mogelijk
Schedelbasisfractuur
Meestal ook maxillo-faciaal trauma
Liquorlekken via neus en/of oor (Een liquorlekkage ontstaat als het vlies rondom de hersenen (hersenvlies
of ook wel dura genoemd) of ruggenmergvlies beschadigd is. De externe liquordrainage zorgt ervoor dat de druk
op het vlies vermindert zodat het lek kan sluiten)
Bij bewuste patiënt: zoute smaak
Eventueel filterpapiertest
Brilhematoom
Operatief dura mater sluiten
Hersenletsel
Craniocerebraal trauma al of niet met fractuur, met weke delen
Directe impactie op het hoofd
Acceleratie/rotatie
Acceleratie/decelaratie
Coup à contre coup (stoot en tegenstoot)
Eventueel torsie hersenstam
Rekening houden met halswervelletsel
Commotio cerebri Stomp trauma,
acceleratie/deceleratiekracht
Formatio reticularis is verstoord
Licht hersentrauma
Kort bewustzijnsverlies <5min
Retrograde amnesie
Hoofdpijn, vertigo, nausea-braken
Fotofobie
Rust en pijnstilling
Contusio cerebri Stomp trauma,
acceleratie/deceleratiekracht
Bewustzijnsverlies > 5 min
Eventueel stijging intracraniële
druk
Gekneusde cortex, hematoom,
hersenoedeem
, Hematomen
Epiduraal hematoom Schedeltrauma, soms geen fractuur
Scheur in arteria meningea tussen schedeldak en dura mater
Snelle evolutie
Symptomen:
Bewustzijnsdaling, met intervallum lucidum
Hoofdpijn, braken, verhoogde bloeddruk, vertraagd hartritme
Inklemming
o Contralaterale hemiparese
o Cheyne-stokes (abnormaal patroon van de AH dat wordt
gekenmerkt door periodes van AH waarbij teugvolume langzaam
toeneemt en weer afneemt) tot AH-stilstand
o Nekstijfheid en strekkrampen
Behandeling:
Nauwkeurige observatie (GCS, vitale parameters)
Snel chirurgisch ingrijpen
Subduraal hematoom Veneuze bloeding tussen dura mater en arachnoïdea, in
subdurale ruimte
Hersencontusie in andere hemisfeer
Verplaatsing van mediaanstructuur
Symptomen:
Bewusteloos, geen intervallum lucidum
Laterale in klemming
o Snelle daling bewustzijn
o Vertraagde pols
o Verhoogde bloeddruk
Contusie en oedeem
Trepanatie met niet onmiddellijke sluiting
Subarachnoïdale Trauma, hypertensie of aneurysma
bloeding Tussen pia mater en archnoïdea
Symptomen:
Hoofdpijn
Coma
Epileptische insulten
Regelmatig recidief
Eerder slechte prognose
Intracerebraal Contusiehaard verandert in bloeding
hematoom Overal in hersenen
