Parasitologie (1)
Microbiologie
Inleiding
Belang van parasitaire infecties:
- Voorbeelden
└ Malaria: > 200 miljoen zieken/jaar, > 0,4 miljoen doden
└ Slaapziekte: > 3000 gevallen per jaar en enorme economische schade
└ Schistosoma: > 250 miljoen mensen geïnfecteerd
└ Ascaris: > 1 miljard mensen geïnfecteerd
- Vooral in ontwikkelingslanden: door slechte hygiëne
- Sommige komen ook in de westerse wereld voor, bv. toxoplasma
- Sommige parasieten zijn opportunisten
└ Deze infecteren vooral mensen met onderdrukte immuniteit AIDS patiënten en bij
transplantatie
Parasitisme
= vorm van symbiose waarbij 1 van de partners afhankelijk is van de andere partner ivm nutriënten, protectie,
enz
- Voordeel voor de parasiet, nadeel voor de gastheer
- Ectoparasieten = parasieten die leven op de buitenkant van hun gastheren
└ Vb. teek
- Endoparasieten = parasieten die leven binnenin hun gastheren onderverdelen in
└ Protozoa = eukaryote eencelligen zonder celwand
└ Helminthes = wormen
PROTOZOA
Onderverdeling is gebaseerd op voorbewegingswijze:
1. Amoebidae: voortbeweging met pseudopodium
2. Mastigophora: flagellaten
└ Giardia, Leishmania, Trypansoma
3. Apicomplexa: aanwezigheid van apicaal complex voor cel-invasie
└ Plasmodium, Toxoplasma
4. Ciliophora: bevatten cilia = miniatuur flagellen
└ Paramecium = pantoffeldiertje leeft in water
└ Balandtidium coli = intestinale infectie die diarree veroorzaakt ernstig bij
immunosupressie
, 5. Microsporidia: worden tegenwoordig bij de fungi ondergebracht
└ Geen mitochondrium
Amoebae
- Voortbeweging via pseudopodium/uitstulpsel
- Cytoplasma is opgedeeld in 2 zones
1. Binnenste zone = plasmasol
2. Buitenste zone = plasmagel
1) Plasmasol wordt omgezet in plasmagel aan de voorkant door polymerisatie van het
cytoskelet
2) Plasmagel wordt omgezet in plasmasol aan de achterkant
3) Uitstulpsel kan zich hechten aan een substraat en zich voortrekken
voortbeweging
Etamoeba histolyctica
- Celkern lijkt op fietswiel
- Vormt cysten die goed tegen ongunstige omstandigheden kunnen
└ Celkern lijkt op fietswiel
└ Chromatide staafjes
└ Overleven in darmkanaal van vliegen en kakerlakken
- Onderscheid tussen soorten, gebaseerd op
└ Morfologie van de kern
└ Chromotoidal bars
- Pseudopodium
- Cosmopoliet = gevestigd over bijna de hele wereld, vooral dichtbevolkte gebieden
- Transmissie via cysten in de faeces
,LEVENSCYCLUS
Luminale amoebiase:
Asymptomatisch, maar wel infectieus door productie van cysten
1) Cyste wordt oraal opgenomen
2) Cyste wordt geactiveerd door lage pH van de maag
3) Parasiet komt uit de cyste in de darm en voedt zich met darminhoud
4) Parasiet vermenigvuldigt tot een trofozoiet = cel die eet en groeit
5) Parasieten vormen terug cysten die naar buiten gaan via faeces
Invasieve amoebiasis:
Pathologisch, weinig infectieus doordat er meestal geen productie van cysten is
1) Trofozoiet bint op suikers op de darmmucosa
2) Parasiet produceert proteasen (vb. hystolysine)
3) Darmwand wordt geperforeerd
4) Parasiet komt in submucosaal weefsel
5) Ulceratie
Hepatische amoebiase:
- Via portaal bloed naar de lever
└ Kan lethaal zijn door bv. perforatie van abdomen of diafragma
Secundaire amoebiase: longen, hersenen, gonaden, hart, huid, …
Vrijlevende pathogene amoebae
, - Leven in zoet water en in de aarde
- Zeldzaam
Naegleria fowler
= vrijlevende pathogene amoebae
- Veroorzaakt primary amoebic meningoencephalitis
- Infectie via neus of mond
- Amoeben in hersenweefsel en CSF
- Meestal lethaal
Intestinale flagellaten
Giardia lamblia
- Komt veel voor: cosmopoliet 23% van toeristen in rusland
- In allerlei dieren: schapen, honden, bevers, …
- Meestal massieve infecties
- Trophozoieten zitten vastgehecht in duodenum en galkanaal
- Grote adhesieve schijf zorgt voor vasthechting aan epitheelcellen
- Ze gebruiken hun flagellen om te zwemmen in het lumen
- Vermenigvuldiging door longitudinale splitsing
- Cysten met 4 kernen en resten van de flagellen worden gevormd in het colon
LEVENSCYCLUS
1) Cysten worden oraal opgenomen
2) Activatie door lage pH in de maag
3) Parasiet komt eruit in de darmen
4) Proliferatie
5) Nieuwe cysten worden gevormd
Hemoflagellaten
Microbiologie
Inleiding
Belang van parasitaire infecties:
- Voorbeelden
└ Malaria: > 200 miljoen zieken/jaar, > 0,4 miljoen doden
└ Slaapziekte: > 3000 gevallen per jaar en enorme economische schade
└ Schistosoma: > 250 miljoen mensen geïnfecteerd
└ Ascaris: > 1 miljard mensen geïnfecteerd
- Vooral in ontwikkelingslanden: door slechte hygiëne
- Sommige komen ook in de westerse wereld voor, bv. toxoplasma
- Sommige parasieten zijn opportunisten
└ Deze infecteren vooral mensen met onderdrukte immuniteit AIDS patiënten en bij
transplantatie
Parasitisme
= vorm van symbiose waarbij 1 van de partners afhankelijk is van de andere partner ivm nutriënten, protectie,
enz
- Voordeel voor de parasiet, nadeel voor de gastheer
- Ectoparasieten = parasieten die leven op de buitenkant van hun gastheren
└ Vb. teek
- Endoparasieten = parasieten die leven binnenin hun gastheren onderverdelen in
└ Protozoa = eukaryote eencelligen zonder celwand
└ Helminthes = wormen
PROTOZOA
Onderverdeling is gebaseerd op voorbewegingswijze:
1. Amoebidae: voortbeweging met pseudopodium
2. Mastigophora: flagellaten
└ Giardia, Leishmania, Trypansoma
3. Apicomplexa: aanwezigheid van apicaal complex voor cel-invasie
└ Plasmodium, Toxoplasma
4. Ciliophora: bevatten cilia = miniatuur flagellen
└ Paramecium = pantoffeldiertje leeft in water
└ Balandtidium coli = intestinale infectie die diarree veroorzaakt ernstig bij
immunosupressie
, 5. Microsporidia: worden tegenwoordig bij de fungi ondergebracht
└ Geen mitochondrium
Amoebae
- Voortbeweging via pseudopodium/uitstulpsel
- Cytoplasma is opgedeeld in 2 zones
1. Binnenste zone = plasmasol
2. Buitenste zone = plasmagel
1) Plasmasol wordt omgezet in plasmagel aan de voorkant door polymerisatie van het
cytoskelet
2) Plasmagel wordt omgezet in plasmasol aan de achterkant
3) Uitstulpsel kan zich hechten aan een substraat en zich voortrekken
voortbeweging
Etamoeba histolyctica
- Celkern lijkt op fietswiel
- Vormt cysten die goed tegen ongunstige omstandigheden kunnen
└ Celkern lijkt op fietswiel
└ Chromatide staafjes
└ Overleven in darmkanaal van vliegen en kakerlakken
- Onderscheid tussen soorten, gebaseerd op
└ Morfologie van de kern
└ Chromotoidal bars
- Pseudopodium
- Cosmopoliet = gevestigd over bijna de hele wereld, vooral dichtbevolkte gebieden
- Transmissie via cysten in de faeces
,LEVENSCYCLUS
Luminale amoebiase:
Asymptomatisch, maar wel infectieus door productie van cysten
1) Cyste wordt oraal opgenomen
2) Cyste wordt geactiveerd door lage pH van de maag
3) Parasiet komt uit de cyste in de darm en voedt zich met darminhoud
4) Parasiet vermenigvuldigt tot een trofozoiet = cel die eet en groeit
5) Parasieten vormen terug cysten die naar buiten gaan via faeces
Invasieve amoebiasis:
Pathologisch, weinig infectieus doordat er meestal geen productie van cysten is
1) Trofozoiet bint op suikers op de darmmucosa
2) Parasiet produceert proteasen (vb. hystolysine)
3) Darmwand wordt geperforeerd
4) Parasiet komt in submucosaal weefsel
5) Ulceratie
Hepatische amoebiase:
- Via portaal bloed naar de lever
└ Kan lethaal zijn door bv. perforatie van abdomen of diafragma
Secundaire amoebiase: longen, hersenen, gonaden, hart, huid, …
Vrijlevende pathogene amoebae
, - Leven in zoet water en in de aarde
- Zeldzaam
Naegleria fowler
= vrijlevende pathogene amoebae
- Veroorzaakt primary amoebic meningoencephalitis
- Infectie via neus of mond
- Amoeben in hersenweefsel en CSF
- Meestal lethaal
Intestinale flagellaten
Giardia lamblia
- Komt veel voor: cosmopoliet 23% van toeristen in rusland
- In allerlei dieren: schapen, honden, bevers, …
- Meestal massieve infecties
- Trophozoieten zitten vastgehecht in duodenum en galkanaal
- Grote adhesieve schijf zorgt voor vasthechting aan epitheelcellen
- Ze gebruiken hun flagellen om te zwemmen in het lumen
- Vermenigvuldiging door longitudinale splitsing
- Cysten met 4 kernen en resten van de flagellen worden gevormd in het colon
LEVENSCYCLUS
1) Cysten worden oraal opgenomen
2) Activatie door lage pH in de maag
3) Parasiet komt eruit in de darmen
4) Proliferatie
5) Nieuwe cysten worden gevormd
Hemoflagellaten
