BEGINSELEN KINESITHERAPIE
Semester 2
1.SCREENING
1.1 METHODOLOGISCH HANDELEN
Manieren
• Gesloten vragen (Ja/nee)
• Typische screening procedure bestaat uit 6 stappen:
1. Algemene hulpvraag
2. Algemene rode vlaggen
3. Specifieke rode vlaggen
4. Tractus anamnesis Pluis/Niet-pluis
5. Beloop
6. Bewegingsgerelateerd
1.2 HULPVRAAG
1. Vraag aan patiënt om beknopt zijn…
Klacht te beschrijven doelen voor kinesitherapeut verwachtingen van kinesitherapeut
Volledig verhaal van patiënt komt aan bod in screening, niet in anamnese!
2. Inventarisering
- Ga na of de hulpvraag binnen het werkveld van de kinesitherapeut ligt?
- Is de hulpvraag gekoppeld aan het houdings- of bewegingsapparaat?
Bvb. Ik heb lage rugpijn en die komt steeds opzetten in stressvolle periodes. De periodes van stress hangen samen
met periodes van relationele problemen met mijn partner
Bvb. Ik heb lage rugpijn en die komt steeds wanneer ik denk dat ik door mijn rug moet buigen, want tijdens het
buigen van mijn rug is de pijn gekomen. Eigenlijk moet ik maar denken aan iemand die buigt en ik voel de pijn al.
,1.3 RODE VLAGGEN
1.3.1 definitie
Rode vlaggen zijn…
= symptomen of tekenen bij patiënt die op te vatten zijn als “waarschuwingssignalen” of
risico-indicatoren voor meer of minder ernstige onderliggende pathologie
Expertise van andere discipline vereist
1.3.2. Generieke rode vlaggen
- Trauma in voorgeschiedenis
- Constante, progressieve, niet-mechanische pijn
- Aanhoudende of toenemende nachtelijke pijn
- Onverklaarbaar gewichtsverlies (>5 kg/maand)
- Koorts
- Maligne tumoren in voorgeschiedenis
- Langdurig gebruik van corticoïden
- Drugsgebruik, immunosuppressiva, HIV
- Regelmatige algemene malaise
Signalen en symptomen
Kanker Infectie
- Pijn in rust of ’s nachts - Pijn in rust of ’s nachts
- Kanker in het verleden - Bewegingsonafhankelijke pijn
- Bewegingsonafhankelijke pijn - Koorts
- Generale flauwte - Generale flauwte
- Onverklaarbare gewichtsverlies of meer - Nachtzweten
dan 5 kg in de laatste 2 weken
Fracturen CNS problemen
- Pijn in de nacht - verandering van gevoel
- Traumamoment aanwezig - krachtverlies in benen en armen
- Geen verbetering van ernstige pijn - duizeligheid
- Geschiedenis van langdurig gebruik van - zicht-of evenwichtsproblemen
corticosteroïden
1.3.3. Specifieke rode vlaggen
= specifiek voor bepaalde regio of gewricht
Bvb. Cauda equina in de lage rug; avasculaire necrose van caput humeri of van caput
femoris
Regiospecifieke rode vlaggen in lumbale wervelkolom
• Eerste episode LRP <20 jaar of >55 jaar
• Thoracale pijn
• Progressieve (motorische) neurologische uitval
• Aanhoudende (consistente), ernstige lumbale flexiebeperking
• Recente incontinentie (mictie en/of defecatie)
• Sensibele stoornissen in rijbroekgebied
,Cauda Equina
Compressie op lumbale spinale zenuwen, wanneer ze uit het ruggenmerg komen ter hoogte
van L1
• Door een discus prolaps, een tumor, een epiduraal hematoom, infectie, …
• Signs and symptoms:
▶Blaas – darm disfunctie
▶Zadel anesthesie
=> doorverwijzing
Rode vlaggen (hoog risico) Witte vlaggen
Hier kan je nog doorverwijzen Je kan er niets meer aan doen
Fases van cauda equina syndroom (CES)
Stage 1: CESS (suspected/subjective)
=> rugpijn, radiculopathie, en/of subjectieve sluitspier problemen, en/of subjectieve
perineale sensorische veranderingen
= Rode vlag
Stage 2: CESI (incomplete)
=> voorafgaande S&S plus: objectief verminderde sluitspierfunctie (darm & blaas),
zadelanesthesie
= Rode en witte vlaggen
Stage 3 CESR (behoud)
=> voorafgaande S&S plus volledig verlies van sluitfunctie inclusief neurogene aanhouding
van urine
= Witte vlag
Lumbale wervelkolom maligniteit
• Begin LRP >50 jaar
• Continue pijn, onafhankelijk van houding of beweging
• Nachtelijke pijn
• Algehele malaise
• Maligniteit in voorgeschiedenis
• Onverklaard gewichtsverlies
• Verhoogde bloed sedimentatie (erytrocytbezinkingssnelheid)
Lumbale wervelkolom: patroon osteoporotische wervelfractuur
• Vrouw
• Recente fractuur (<2 jaar geleden)
• Eerdere wervelfractuur
• Leeftijd: >60 jaar
• Gewicht: <60 kg, BMI <20 kg/m2
• Ouder met heupfractuur
• Langdurig corticoïdengebruik
, • Lokale klop-, druk-, en asdrukpijn van WK
• Opvallende lengtevermindering
• Versterkte thoracale kyfose
LWK: patroon wervelfractuur
• Ernstige lage rugproblemen aansluitend op trauma
LWK: patroon spondylitis ankylopoetica
• Begin LRP <20jaar
• Man
• Iridocyclitis of uveïtis (=ontsteking van de binnenkant van het oog zoals van de iris en het
vaatvlies)
• Onverklaarde perifere artritis of inflammatoire darmaandoening in voorgeschiedenis
• Vooral nachtelijke pijn
• Ochtendstijfheid >1u
• Minder pijn bij liggen, bewegen, oefenen
• Goede reactie op NSAID (=ontstekingsremmend middel)
• Verhoogde BSE (=gekke koeienziekte)
LWK: patroon spondylolisthesis
• Begin LRP <20 jaar
• Palpabel trapje in verloop van PS thv L4-5
Regiospecifiek cervicale wervelkolom
• Hoofdpijn na (recent) trauma
• Hoofdpijn in combinatie met systeemziekte zoals reuma
• Plotseling begin van hoofdpijn
• Begin hoofdpijn >50 jaar
• Toegenomen frequentie en of/intensiteit van hoofdpijn
• Retro-orbitale hoofdpijn: misselijkheid, braken en visuele verschijnselen (blinde vlekken,
dubbel zien, wazig zien)
• Verandering in mentale gesteldheid: geheugenstoornissen, verwardheid, daling bewustzijn,
slaperigheid, toegenomen prikkelbaarheid
CWK: patroon wervelfractuur
• Oudere leeftijd
• Trauma in voorgeschiedenis
• Corticosteroïdgebruik
• Osteoporose
Semester 2
1.SCREENING
1.1 METHODOLOGISCH HANDELEN
Manieren
• Gesloten vragen (Ja/nee)
• Typische screening procedure bestaat uit 6 stappen:
1. Algemene hulpvraag
2. Algemene rode vlaggen
3. Specifieke rode vlaggen
4. Tractus anamnesis Pluis/Niet-pluis
5. Beloop
6. Bewegingsgerelateerd
1.2 HULPVRAAG
1. Vraag aan patiënt om beknopt zijn…
Klacht te beschrijven doelen voor kinesitherapeut verwachtingen van kinesitherapeut
Volledig verhaal van patiënt komt aan bod in screening, niet in anamnese!
2. Inventarisering
- Ga na of de hulpvraag binnen het werkveld van de kinesitherapeut ligt?
- Is de hulpvraag gekoppeld aan het houdings- of bewegingsapparaat?
Bvb. Ik heb lage rugpijn en die komt steeds opzetten in stressvolle periodes. De periodes van stress hangen samen
met periodes van relationele problemen met mijn partner
Bvb. Ik heb lage rugpijn en die komt steeds wanneer ik denk dat ik door mijn rug moet buigen, want tijdens het
buigen van mijn rug is de pijn gekomen. Eigenlijk moet ik maar denken aan iemand die buigt en ik voel de pijn al.
,1.3 RODE VLAGGEN
1.3.1 definitie
Rode vlaggen zijn…
= symptomen of tekenen bij patiënt die op te vatten zijn als “waarschuwingssignalen” of
risico-indicatoren voor meer of minder ernstige onderliggende pathologie
Expertise van andere discipline vereist
1.3.2. Generieke rode vlaggen
- Trauma in voorgeschiedenis
- Constante, progressieve, niet-mechanische pijn
- Aanhoudende of toenemende nachtelijke pijn
- Onverklaarbaar gewichtsverlies (>5 kg/maand)
- Koorts
- Maligne tumoren in voorgeschiedenis
- Langdurig gebruik van corticoïden
- Drugsgebruik, immunosuppressiva, HIV
- Regelmatige algemene malaise
Signalen en symptomen
Kanker Infectie
- Pijn in rust of ’s nachts - Pijn in rust of ’s nachts
- Kanker in het verleden - Bewegingsonafhankelijke pijn
- Bewegingsonafhankelijke pijn - Koorts
- Generale flauwte - Generale flauwte
- Onverklaarbare gewichtsverlies of meer - Nachtzweten
dan 5 kg in de laatste 2 weken
Fracturen CNS problemen
- Pijn in de nacht - verandering van gevoel
- Traumamoment aanwezig - krachtverlies in benen en armen
- Geen verbetering van ernstige pijn - duizeligheid
- Geschiedenis van langdurig gebruik van - zicht-of evenwichtsproblemen
corticosteroïden
1.3.3. Specifieke rode vlaggen
= specifiek voor bepaalde regio of gewricht
Bvb. Cauda equina in de lage rug; avasculaire necrose van caput humeri of van caput
femoris
Regiospecifieke rode vlaggen in lumbale wervelkolom
• Eerste episode LRP <20 jaar of >55 jaar
• Thoracale pijn
• Progressieve (motorische) neurologische uitval
• Aanhoudende (consistente), ernstige lumbale flexiebeperking
• Recente incontinentie (mictie en/of defecatie)
• Sensibele stoornissen in rijbroekgebied
,Cauda Equina
Compressie op lumbale spinale zenuwen, wanneer ze uit het ruggenmerg komen ter hoogte
van L1
• Door een discus prolaps, een tumor, een epiduraal hematoom, infectie, …
• Signs and symptoms:
▶Blaas – darm disfunctie
▶Zadel anesthesie
=> doorverwijzing
Rode vlaggen (hoog risico) Witte vlaggen
Hier kan je nog doorverwijzen Je kan er niets meer aan doen
Fases van cauda equina syndroom (CES)
Stage 1: CESS (suspected/subjective)
=> rugpijn, radiculopathie, en/of subjectieve sluitspier problemen, en/of subjectieve
perineale sensorische veranderingen
= Rode vlag
Stage 2: CESI (incomplete)
=> voorafgaande S&S plus: objectief verminderde sluitspierfunctie (darm & blaas),
zadelanesthesie
= Rode en witte vlaggen
Stage 3 CESR (behoud)
=> voorafgaande S&S plus volledig verlies van sluitfunctie inclusief neurogene aanhouding
van urine
= Witte vlag
Lumbale wervelkolom maligniteit
• Begin LRP >50 jaar
• Continue pijn, onafhankelijk van houding of beweging
• Nachtelijke pijn
• Algehele malaise
• Maligniteit in voorgeschiedenis
• Onverklaard gewichtsverlies
• Verhoogde bloed sedimentatie (erytrocytbezinkingssnelheid)
Lumbale wervelkolom: patroon osteoporotische wervelfractuur
• Vrouw
• Recente fractuur (<2 jaar geleden)
• Eerdere wervelfractuur
• Leeftijd: >60 jaar
• Gewicht: <60 kg, BMI <20 kg/m2
• Ouder met heupfractuur
• Langdurig corticoïdengebruik
, • Lokale klop-, druk-, en asdrukpijn van WK
• Opvallende lengtevermindering
• Versterkte thoracale kyfose
LWK: patroon wervelfractuur
• Ernstige lage rugproblemen aansluitend op trauma
LWK: patroon spondylitis ankylopoetica
• Begin LRP <20jaar
• Man
• Iridocyclitis of uveïtis (=ontsteking van de binnenkant van het oog zoals van de iris en het
vaatvlies)
• Onverklaarde perifere artritis of inflammatoire darmaandoening in voorgeschiedenis
• Vooral nachtelijke pijn
• Ochtendstijfheid >1u
• Minder pijn bij liggen, bewegen, oefenen
• Goede reactie op NSAID (=ontstekingsremmend middel)
• Verhoogde BSE (=gekke koeienziekte)
LWK: patroon spondylolisthesis
• Begin LRP <20 jaar
• Palpabel trapje in verloop van PS thv L4-5
Regiospecifiek cervicale wervelkolom
• Hoofdpijn na (recent) trauma
• Hoofdpijn in combinatie met systeemziekte zoals reuma
• Plotseling begin van hoofdpijn
• Begin hoofdpijn >50 jaar
• Toegenomen frequentie en of/intensiteit van hoofdpijn
• Retro-orbitale hoofdpijn: misselijkheid, braken en visuele verschijnselen (blinde vlekken,
dubbel zien, wazig zien)
• Verandering in mentale gesteldheid: geheugenstoornissen, verwardheid, daling bewustzijn,
slaperigheid, toegenomen prikkelbaarheid
CWK: patroon wervelfractuur
• Oudere leeftijd
• Trauma in voorgeschiedenis
• Corticosteroïdgebruik
• Osteoporose
