SAMENVATTING GERECHTELIJKE GENEESKUNDE & CRIMINALISTIEK

SAMENVATTING GERECHTELIJKE GENEEESKUNDE


Doodsleer
 Chronologisch overzicht van lijkverschijnselen (postmortale veranderingen)
 Vroegtijdige lijkverschijnselen
 Lijkvlekken
 Bloed zakt naar beneden onder invloed van zwaartekracht
 Verkleuring van laagstgelegen lichaamszones
 Rode bloedkleurstof (hemoglobine in rode bloedcellen) zet zich vast in weefsels met
hypostatische verkleuringen tot gevolg (gefixeerde lijkvlekken)
 Steunpunten blijven onverkleurd (blanke drukplekken)
 Verplaatsbaarheid van lijkvlekken
 PMI < 6u : volledig verplaatsbaar
 PMI 6 – 12u : onvolledig verplaatsbaar
 PMI > 12u : geen verplaatsing
 Lijkstijfheid
 Postmortale initiële spierverslapping (principe van spierverslapper ATP)
 Bij overlijden valt zenuwstelsel uit  maximale spierverslapping (veel ATP)
 Postmortale spierverstijving
 Lijkstijfheid na 3-tal uur
 Voorraad ATP neemt af  spieren verstijven
 Kadaverspasme of cataleptische lijkstijfheid
 Lijkstijfheid stelt zich onmiddellijk in bij overlijden (vaak beperkt tot 1 spiergroep)
 Lijkafkoeling
 Huidtemperatuur neemt gewoonlijk snel af door warmtestraling
 Eerste 2 tot 3 uur : kerntemperatuur vrij constant (plateaufase)
 Afkoeling van 1 à 2 °C per uur (exponentiële afkoelingsfase)
 Warmteafgifte vertraagt (eind vertragingsfase)
 Kerntemperatuur bereikt omgevingstemperatuur na 36 tot 48 uur
 Afkoelingssnelheid is evenredig aan temperatuurgradiënt
 Verschil tussen lichaamstemperatuur & omgevingstemperatuur
 Andere veranderingen
 Supravitaliteit
 Beginfase van desintegratieproces : actieve cellulaire stofwisselingsprocessen
(metabolisme) tussen somatische & cellulaire dood
 Supravitale verschijnselen
 Mechanische prikkelbaarheid van skeletspieren
 Elektrische prikkelbaarheid van skeletspieren
 Postmortale pupilreacties
 Uitdroging
 Aan ogen : tache noires of Sommerse vlekken
 Aan mond
 Pseudogroei van haren & nagels : huidkrimping vanwege vochtverlies uit huid
 Verlies van urine, stoelgang, zaadvocht

,  Gevolgen van spierverslapping & lijkstijfheid
 Terugvloeien van maaginhoud
 Bloedstolling
 Bloed dat in grote bloedvaten & hartholten blijft staan stolt
 Postmortale bloedklonter in hart / grote bloedvaten  verlangd stervensproces
(agonie)
 Bij ontbinding zullen bloedstolsels terug oplossen
 Vochtuitstorting in lichaamsholten
 Met toenemend PMI zal bloederig vocht uitsijpelen in natuurlijke lichaamsholten
 Laattijdige lijkverschijnselen (proces van lijkontbinding) (SCHEMA P82)
 Autolyse (zelf-oplossing)
 Scheikundig proces dat leidt tot zelfafbraak van cellen
 Verteringseiwitten verteren (breken af) eigen cellen & weefsels
 Proces van cellulaire afbraak : verlies aan cellulair detail
 Sneller verloop bij hoge temperaturen, afgeremd bij lage temperaturen
 Rotting (putrefactie)
 Ongeremde groei & activiteit van bacteriën met afgestorven autolytische cellen als
voedselsubstraat
 Liquefactie (verweking & oplossing) van weefsels
 Rottingsvocht
 Rottingsgas (ontbindingsgeur / lijkengeur)
 Weefselverkleuring
 Skelettering
 Meest weerstandige componenten blijven het langst bewaard
 In vrije natuur : 1 maand tot 1 jaar
 Bij begraving (in kist in graf) : 3 tot 8 jaar
 Fasen van ontbindingsproces
 Ontbindingsfasen naar Micozzi (20 – 22 °C)
 Verkleuring (3 dagen)
 Opzwelling (4 – 7 dagen)
 Verweking (1 – 4 weken)
 Skelettering (maanden – jaren)
 Problematiek
 Moeilijk onderzoek door gewijzigde toestand door ontbinding
 Post mortem artefacten
 Moeilijkheden bij identificatie, rasbepaling & uitwendige verwondingen
 Lichaamsgewicht vermindert
 Bloed stolt & droogt op
 Rottingsvocht (vetontbinding)
 Opgravingen (exhumaties)
 Plaats delict op archeologische wijze benaderen
 Bio-environmental evidence
 Identiteit van graf & graftoestand

,  Vroegtijdige lijkverschijnselen
 Zie Vraag 1
 Ontbinding van lijk (laattijdige lijkverschijnselen)
 Zie vraag 1
 Wettelijke bepalingen omtrent vaststelling & aangifte van overlijden
 BW & Wet op begraafplaatsen & lijkbezorging
 Aangifte van overlijden door getuige bij ambtenaar van burgerlijke stand (78 BW)
 Geen straf voor niet-aangeven van overlijden
 Wel straf voor teraardebestelling zonder gemeentelijke toestemming (315 Sw.)
 Zonder aangifte, geen begraving
 Wettelijke regeling van teraardebestelling & crematie
 Teraardebestelling (lijkbezorging) zonder gemeentelijke toestemming is strafbaar (315 Sw.)
 Niet-aangeven van overlijden is niet strafbaar
 Crematie (lijkverbranding) : Decreet 2004 op begraafplaatsen & lijkbezorging
 Toestemming tot crematie wordt verleend nadat Procureur aan ambtenaar heeft laten
weten dat hij er zich niet tegen verzet
 Toestemming ambtenaar nadat Procureur instemt
 Aanvraag tot crematie aan ambtenaar samen met overlijdensattest & crematieattest
 Bevestiging natuurlijk overlijden
 Ten vroegste 24 uur na aanvraag
 Ambtenaar burgerlijke stand, arts & Procureur des Konings bij vaststelling/aangifte overlijden
(SCHEMA P115)
 Ambtenaar burgerlijke stand
 Akte van overlijden
 Toelating tot teraardebestelling na bevestiging van aangegeven overlijden ten vroegste
24 uur na overlijden (77 BW)
 Geen toelating bij verdacht of gewelddadig overlijden (81 BW)
 Toelating tot begraving of crematie (lijkverbranding) : voorwaarden
 Invulling strook D van model III C
 Bij vermoeden van verdachte of gewelddadige dood Procureur des Konings verwittigen
 Arts
 Overlijdensattest invullen & afgeven aan ambtenaar burgerlijke stand
 Model III C : aangifte van overlijden van persoon ouder dan 1 jaar
 Strook C : anoniem deel  beroepsgeheim
 Strook A : identiteitsgegevens van overledene & tijdstip van overlijden
 Gerechtelijke-geneeskundig bezwaar tegen begrafenis of crematie ?
 Ja : overlijden door uitwendige oorzaak
 Niet-natuurlijk & onduidelijk of onverklaard overlijden
 Strook B : datum & plaats van overlijden, geslacht van overledene
 Model III D : aangifte van overlijden van kind jonger dan 1 jaar of van doodgeboorte
 Crematiearts moet gewelddadig of verdacht overlijden uitsluiten & verslag aan
ambtenaar burgerlijke stand opstellen
 Procureur des Konings
 Onderzoek bij verdachte of gewelddadige dood (81 BW)