Samenvatting Pathologie MSK 2

MSK 2: Pathologie
H1: osteo-artrose
Epidemiologie van osteo-artrose
Definitie
- Klinisch kenmerk: gebruik gerelateerde pijn en/ of functionele beperking
- Veel voorkomende complexe gewrichtsaandoening
o Focaal kraakbeenverlies
o Nieuwe botvorming
o Betrokkenheid van alle gewrichtsweefsels
- Structurele weefselveranderingen worden weerspiegeld in klassieke radiografische kenmerken
- ENG: osteoarthritis
o – Itis: ontsteking
o = artrose

Classificatie van OA
- Kelgren and Lawrence
o Gewone XR
o Vernauwing van de gewrichtsruimte
o Aanwezigheid van osteofyten  aanmaak van bot
o 4 graden
- Adhv foto’s: classificatiesysteem opstarten
o Kijken hoeveel gewrichtsspleet verdunning + aanwezigheid osteofyten
o Druk op kraakbeen bepaald door kracht op oppervlak
 Osteofyten maken steunopp groter




 Re: mediale kant (kijken projectie: fibula aan buitenkant) = Re knie
A: gewrichtsspleet vernauwing
B: osteofyt vorming

- MR based
- 2 groepen van afwijkingen
o Groep A
 Osteofyt vorming Osteoporose diagnose:
 Kraakbeenverlies over gehele dikte 2 symptomen van groep A of
o Groep B
 Subchondraal beenmerg 1 van A & 1 van B
 Meniscale subluxatie
 Kraakbeenverlies van gedeeltelijke dikte

Prevalentie en incidentie van OA
- Volgorde waar het vaakst voorkomt  meest in WK
o Cervicale wervelkolom
o Lumbale wervelkolom
o DIP-gewrichten
o Knie
o Heupen
- Prevalentie
o Stijgt met leeftijd
 = gevolg van gebruik knie en heup

,  Hoe ouder je bent, hoe langer je al gebruikt
o Buigt op einde terug af
 Handen het meest, dan knieën, dan heupen
 ½ handafwijking tgv artrose
 Afh van leeftijd
 Vanaf 80 minder mobiel zijn dus neemt af
 Frequenter bij dames
o Prevalentie: aantal personen dat bepaalde ziekte op bep moment heeft

- Incidentie
o Leeftijd
o Afvlakken vanaf 80 j
o Vrouwen > Mannen (2/1)
o Knie > Heup (2/1)
o Incidentie: aantal nieuwe gevallen of personen met bep ziekte in bep periode

Levenslang risico voor chirurgie
- Ouder worden  kans op prothese neemt af  risico voor chirurgie groter
o Weerstand van P daalt
o Activiteiten worden minder  minder bewegen  minder last artrose
- 1 op de 10 heeft prothese nodig

Risicofactoren voor ontwikkeling OA

Systemische factoren Lokale gewrichtsfactoren Extrinsieke factoren
1) Leeftijd 1) Vorige schade 1) Obesitas
2) Geslacht: V > M 2) Spierzwakte 2) Specifieke schadelijke
3) Etniciteit: meer in west europa, 3) Gewrichtsdeformatie / activiteiten
VS dan in afrika incongruentie - Sport en fysieke
4) Hormonale status - Varus: O, druk med activiteiten (overdaad)
5) Genetische factoren - Valgus: X, druk lat - Beroepsfactoren
6) Bot densiteit 4) Ligamentaire laxiteit (landbouw)
7) Voedingsfactoren: vit C en D Belasting & zwaarte
zijn beschermend
8) Inflammatie


Van elke kolom 2 voorbeelden geven  kunnen toepassen

Comorbiditeit voor OA patiënten
- Comorbiditeit: nog ander ziektebeeld dan waar je je arts voor raadpleegt
o Metabole ziekte
- Gemiddeld 8,7%

Pathofysiologie van artrose
Structuren van een normaal gewricht
- Ligamenten
- Musculotendineuze eenheden
- Kraakbeen en subchrondraal bot
- Menisci (afh wel gewricht)
- Gewrichtskapsel en synovium
- Bursae
Alle structuren zijn aangetast bij osteoarthrose

Osteoarthritis

, - Orgaanziekte van de gehele gewrichtsstructuren
- Geleidelijk verlies van gewrichtskraakbeen
o Vernauwen gewrichtsspleet
- Botsclerose  contact
o Witte vlek onder gewricht
o Verdichting bot: op zone van druk
- Subchondrale cystevorming
o Holte in bot
- Osteofytvorming  contactloos
o Weg van druk
- Synoviale ontsteking
o Alleen op MR zichtbaar

Osteoarthritis: degeneratieve aandoening?
- Normale belasting op abnormaal kraakbeen
o Genetische factoren
o Ouder worden
o Hormonen?
- Abnormale belasting op normaal kraakbeen
o Overgewicht
o Beroep
o Verslapping van de gewrichten

Kraakbeen
- Chondrocyt
o Produceert een gezonde matrix
 Collageen type II
 Proteoglycaan
o Verlies van evenwicht tussen synthese en afbraak van matrix
o Veroudering: geprogrammeerde veranderingen
o Ontstekingsmediatoren en mechanische stress
 Minder collageen II
 Minder proteoglycanen
 Meer afbrekende enzymen
Subchrondraal bot
- Vrij poreus bot dat lichtjes ingedrukt wordt bij belasting
- Ondersteuning
- Schokabsorberend
- Voeding




Subchondraal bot: vroeg stadium van OA
- Toename van botopbouw
o Voorbijgaand verlies van bot
o Toegenomen porositeit
o Afgenomen dichtheid
o Afname subchrondrale plaatdikte
o Bot-kraakbeen crosstalk (tidemark)
Subchondraal bot: progressie ziekte
- Afname van de remodelleringssnelheid
o Onevenwicht resoprtie / formatie

, o Netto toename van botvorming
o Toename botvolume
o Toename dikte verkalkt kraakbeen
o Sclerose (verandering mechanische stijfheid)
o Osteofytvorming?

Synovium ontsteking in OA
- Normale functie van synovium
o Voedt chondrocyten
o Elemineert metabolieten en afbraakproducten van de matrix
o Productie hyaluronzuur
- Medicatie: synovium minder reageren

Ligament verandering en misalignement
- Voorste kruisband
- Varus
- Valgus

Osteoartrose en pijn
- Breedte van de gewrichtsruimte
- Aanwezigheid van osteofyten
- Aanwezigheid van synovitis
- Subchondraal beenmergoedeem
o Pijn
o Ernst van de ziekte

Klinische kenmerken en diagnose van OA
Klinische tekenen:
- 30 minuten om knie in gang te krijgen (stijfheid)




Symptomen van OA
- Pijn
o Waar, hoe begonnen, welke activiteiten verergeren de pijn, minder in rust?
o Intermitterend / aanhoudend
o Verergerd door staan, lopen
o Verlicht door rust
- Stijfheid
o ’s morgens, periodes van inactiviteit, ’s avonds
o Lost binnen enkele minuten op door beweging
o RA blijft langer stijf dan OA
- Bewegingsbeperking