1. Rechtbanken en Hoven
1.1. Rechtelijke macht
O.b.v. het principe van de scheiding der machten kunnen 3 machten onderscheiden worden, nl. de
wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht. In principe is een scherpe machtsafbakening. Toch is
er een tussenkomst van de uitvoerende macht (door een gerechtsdeurwaarder) in bepaalde gevallen:
bij de uitvoering van vonnissen en arresten
bij de benoeming van de leden van de rechterlijke macht
Rechtbanken waken over de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, bv. in 2011 schreef het
parlementslid van de CD&V, Veli Yüksel, een brief aan een vrederechter met de vraag enkele elementen
van een echtscheidingsdossier in overweging te nemen. Volgens vrederechter Jon Nolf is het duidelijk
dat dit niet kan en is dit een poging tot beïnvloeding.
1.2. Rechtbanken
De rechtbanken en hoven zijn piramidaal opgebouwd:
1) Nationaal niveau
- Hof van Cassatie
2) Provinciaal niveau
- Hof van Beroep
- Arbeidshof
- Hof van Assisen
3) Arrondissementen (12)
- Rechtbank van Eerste Aanleg
- Arbeidsrechtbank
- Rechtbank van Koophandel
4) Kantons (187)
- Vredegerecht
- Politierechter
In elk arrondissement is er een arrondissementsrechtbank, die kennis neemt van geschillen over de
bevoegdheid van rechtbanken. De rechtbanken zijn gespecialiseerd, d.w.z. elke rechtbank heeft een
specifieke samenstelling en bestrijkt een eigen domein. Er is een onderscheid in het soort recht dat
door de rechtbanken wordt beoordeeld:
1) Burgerlijk recht
- Vredegerecht
- Rechtbank van Eerste Aanleg (burgerlijke rechtbank)
- Hof van Beroep (kamer van burgerlijke en handelszaken)
- Hof van Cassatie (burgerlijke kamer)
1