Inhoudsopgave
1 WAAROM VERZEKEREN?............................................................................................................................. 4
2 DE OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN........................................................................................................ 4
3 SOORTEN VERZEKERINGEN.......................................................................................................................... 5
3.1 VERSCHILLENDE CLASSIFICATIES.............................................................................................................................5
3.1.1 schade- versus persoonsverzekering........................................................................................................5
3.1.2 verzekeringen tot vergoeding van schade versus verzekering tot uitkering van een vast bedrag..........6
3.1.3 wettelijk verplichte verzekering versus contractueel verplichte verzekering versus vrij te
onderschrijven verzekering...............................................................................................................................6
4 DE VERZEKERINGSOVEREENKOMST............................................................................................................. 7
4.1 DEFINITIE......................................................................................................................................................... 7
4.2 BESTANDDELEN................................................................................................................................................. 7
4.2.1 de verzekeraar..........................................................................................................................................7
4.2.2 de verzekeringsnemer..............................................................................................................................7
4.2.3 de verzekerde...........................................................................................................................................8
4.2.4 de benadeelde, de begunstigde en/of rechthebbende............................................................................8
4.2.5 risico.........................................................................................................................................................8
4.2.6 verzekerbaar belang................................................................................................................................8
4.2.7 premie......................................................................................................................................................8
4.2.8 verzekeringsprestatie...............................................................................................................................9
1 RISICO OF RISK............................................................................................................................................ 9
2 MANAGEMENT........................................................................................................................................... 9
2.1 IDENTIFICATIE VAN HET RISICO............................................................................................................................10
2.2 BEOORDELING VAN HET RISICO...........................................................................................................................10
2.2.1 vereiste van voldoende spreiding van het risico en vereiste van frequentie.........................................10
2.3 PREVENTIE......................................................................................................................................................10
2.4 FINANCIERING VAN HET RISICO...........................................................................................................................10
2.4.1 indeling van de risico’s en premiebepaling............................................................................................10
2.4.2 bestrijding van ‘moral hazard’...............................................................................................................11
2.4.3 her- en medeverzekering.......................................................................................................................11
1 DE VERZEKERAAR...................................................................................................................................... 12
2 DE VERZEKERINGSTUSSENPERSONEN & VERZEKERINGSBEMIDDELAARS....................................................12
3 FSMA & DE NATIONALE BANK VAN BELGIË................................................................................................17
4 DE OMBUDSMAN VAN VERZEKERINGEN.................................................................................................... 17
1 STRUCTUUR VAN DE VERZEKERINGSWET (DEEL IV)....................................................................................18
2 TITEL I: TOEPASSINGSGEBEIED EN DEFINITIES............................................................................................ 18
3 TITEL II: DE VERZEKERINGSOVEREENKOMST ALGEMEEN............................................................................19
3.1 DE VERZEKERINGSOVEREENKOMST.......................................................................................................................19
3.2 SLUITEN VAN DE OVEREENKOMST........................................................................................................................19
3.3 BEWIJS VAN DE OVEREENKOMST.........................................................................................................................22
3.4 VERPLICHTINGEN VAN DE VERZEKERINGNEMER EN DE VERZEKERDE............................................................................22
1
Verzekeringsrecht 2022-2023
, 3.4.1 mededelingsplicht..................................................................................................................................23
3.4.2 betaling van de premie..........................................................................................................................24
3.4.3 meedelen van wijziging van het risico...................................................................................................25
3.4.4 maatregelen nemen ter voorkoming en beperking van de schade.......................................................26
3.4.5 melding van het schadegeval (art. 74 VZW)..........................................................................................27
3.5 VERPLICHTINGEN VAN DE VERZEKERAAR...............................................................................................................27
3.5.1 principe...................................................................................................................................................27
3.5.2 uitzonderingen.......................................................................................................................................28
3.6 DUUR EN EINDE VAN DE VERZEKERINGSOVEREENKOMST..........................................................................................28
3.6.1 duur van de verzekeringsovereenkomst................................................................................................28
3.6.2 einde van de verzekeringsovereenkomst...............................................................................................29
3.7 DE VERJARING.................................................................................................................................................29
3.7.1 verjaringstermijnen................................................................................................................................29
3.7.2 schorsing en stuiting van verjaring (art. 89)..........................................................................................30
3.8 BEDING TEN BEHOEVE VAN DERDEN.....................................................................................................................30
3.9 FAILLISSEMENT................................................................................................................................................31
3.10 SCHEIDSRECHTELIJKE UITSPRAKEN......................................................................................................................31
4 TITEL III: SCHADEVERZEKERING.................................................................................................................. 32
4.1 ALGEMEEN.....................................................................................................................................................32
4.2 BEPALINGEN EIGEN AAN DE VERZEKERINGEN TOT VERGOEDING VAN SCHADE (ART. 91- 101 VZW).................................32
4.2.1 het verzekerbaar belang........................................................................................................................32
4.2.2 het indemnitair beginsel (art. 93 en 105 VZW)......................................................................................33
4.2.3 indeplaatsstelling/subrogatie (art.95 VZW)..........................................................................................33
4.2.4 oververzekeringen..................................................................................................................................34
4.2.5 onderverzekering...................................................................................................................................35
4.2.6 samenloop of pluraliteit van verzekeringen..........................................................................................35
4.2.7 het overlijden van de verzekeringnemer................................................................................................36
4.3 REGELS EIGEN AAN DE ZAAKVERZEKERINGEN..........................................................................................................37
4.3.1 waardebepaling.....................................................................................................................................37
4.3.2 gesteldheid van de plaats......................................................................................................................37
4.4 REGELS EIGEN AAN BRANDVERZEKERINGEN............................................................................................................38
4.4.1 de normale verzekeringsdekking...........................................................................................................38
4.4.2 verbod op exclusiviteitsclausules...........................................................................................................39
4.4.3 betaling van de schadevergoeding........................................................................................................39
4.4.4 de verzekering tegen natuurrampen wat betreft eenvoudige risico’s...................................................39
4.5 REGELS EIGEN AAN DE KREDIET- EN BORGTOCHTVERZEKERINGEN...............................................................................40
4.5.1 toepassingsgebied.................................................................................................................................40
4.6 REGELS EIGEN AAN AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERINGEN.........................................................................................41
4.6.1 toepassingsgebied.................................................................................................................................41
4.6.2 verplichtingen van de verzekeraar na het einde van de verzekeringsovereenkomst............................41
4.6.3 rechten en plichten van de verzekeraar, verzekerde en benadeelde ten gevolge van schade..............42
4.7 REGELS EIGEN AAN DE RECHTSBIJSTANDVERZEKERINGEN..........................................................................................43
4.7.1 toepassingsgebied.................................................................................................................................43
4.7.2 vrije keuze van raadslieden (art. 156)....................................................................................................44
4.7.3 het objectiviteitsbeding..........................................................................................................................44
5 TITEL IV: PERSOONSVERZEKERINGEN......................................................................................................... 44
5.1 REGELS EIGEN AAN ALLE PERSOONSVERZEKERINGEN................................................................................................44
5.2 REGELS EIGEN AAN DE LEVENSVERZEKERINGSOVEREENKOMST...................................................................................45
2
Verzekeringsrecht 2022-2023
, 5.2.1 algemeen................................................................................................................................................45
5.2.2 toepassingsgebied.................................................................................................................................45
5.2.3 de levensverzekeringsovereenkomst.....................................................................................................46
5.2.4 uitvoering van de levensverzekeringsovereenkomst.............................................................................47
6 EXTRA GASTCOLLEGE THOMAS DELEPIERRE...............................................................................................48
3
Verzekeringsrecht 2022-2023
, VERZEKERINGSRECHT
HOOFDSTUK 1: DE
VERZEKERINGSWERELD
1 WAAROM VERZEKEREN?
Bescherming tegen gevaren of risico’s met financiële bedreiging: klassieke beschermingswijzen onvoldoende.
Alternatief van verzekering:
Preventie: maatregelen om de realisatie van het risico zoveel mogelijk te voorkomen
o Nadeel: de gevolgen kunnen ook gewoon te groot zijn & je kunt niet alles voorkomen
Sparen: beginnen sparen voor een bepaald risico (bv. Vennootschappen …% van klanten betaald niet,
ze zullen hiervoor sparen om dit op te vangen)
o Nadeel: het risico doet zich voor voordat je voldoende hebt gespaard & het risico is gewoon
veel te groot
Solidariteit: samen sparen met verschillende personen, en het geld verdelen als er een risico zich
voordoet
o Nadeel: je moet zelf mensen zoeken die mee gaan sparen, je doet dit vaak met mensen die je
kent als er dan een grote natuurramp plaats vindt dan is iedereen getroffen en is de
spaarpot te klein
Verzekering = de techniek om een of meer risico’s te spreiden in de tijd en tussen personen en tussen de
dragers van een gelijksoortig risico.
2 DE OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN
Verzekeringen ontstaan uit gebeurtenissen verzekeringen blijven altijd groeien
1. Brand in Londen grondlegger van de brandverzekering
2. Boten met grondstoffen kwamen nooit meer terug (groot risico als man die geld verdient nooit meer
terugkomt) voorloper van de levensverzekering
3. Auto (maar laat gekomen omdat er voordien geen auto’s waren) autoverzekering
4. Geen veiligheid in fabrieken, heel veel arbeidsongevallen (als man arbeidsongeval heeft en niet meer
kan werken) arbeidsongevallenverzekering
5. Aanslag WTC-torens verzekering tegen terrorisme
Sociale en economische noodwendigheid verplichte verzekering
Verzekeringen altijd in beweging: (inspelen op de maatschappij)
Nieuwe verzekeringen
Bestaande verzekeringen worden aangepast
Verplichte verzekeringen worden uitgebreid
4
Verzekeringsrecht 2022-2023
1 WAAROM VERZEKEREN?............................................................................................................................. 4
2 DE OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN........................................................................................................ 4
3 SOORTEN VERZEKERINGEN.......................................................................................................................... 5
3.1 VERSCHILLENDE CLASSIFICATIES.............................................................................................................................5
3.1.1 schade- versus persoonsverzekering........................................................................................................5
3.1.2 verzekeringen tot vergoeding van schade versus verzekering tot uitkering van een vast bedrag..........6
3.1.3 wettelijk verplichte verzekering versus contractueel verplichte verzekering versus vrij te
onderschrijven verzekering...............................................................................................................................6
4 DE VERZEKERINGSOVEREENKOMST............................................................................................................. 7
4.1 DEFINITIE......................................................................................................................................................... 7
4.2 BESTANDDELEN................................................................................................................................................. 7
4.2.1 de verzekeraar..........................................................................................................................................7
4.2.2 de verzekeringsnemer..............................................................................................................................7
4.2.3 de verzekerde...........................................................................................................................................8
4.2.4 de benadeelde, de begunstigde en/of rechthebbende............................................................................8
4.2.5 risico.........................................................................................................................................................8
4.2.6 verzekerbaar belang................................................................................................................................8
4.2.7 premie......................................................................................................................................................8
4.2.8 verzekeringsprestatie...............................................................................................................................9
1 RISICO OF RISK............................................................................................................................................ 9
2 MANAGEMENT........................................................................................................................................... 9
2.1 IDENTIFICATIE VAN HET RISICO............................................................................................................................10
2.2 BEOORDELING VAN HET RISICO...........................................................................................................................10
2.2.1 vereiste van voldoende spreiding van het risico en vereiste van frequentie.........................................10
2.3 PREVENTIE......................................................................................................................................................10
2.4 FINANCIERING VAN HET RISICO...........................................................................................................................10
2.4.1 indeling van de risico’s en premiebepaling............................................................................................10
2.4.2 bestrijding van ‘moral hazard’...............................................................................................................11
2.4.3 her- en medeverzekering.......................................................................................................................11
1 DE VERZEKERAAR...................................................................................................................................... 12
2 DE VERZEKERINGSTUSSENPERSONEN & VERZEKERINGSBEMIDDELAARS....................................................12
3 FSMA & DE NATIONALE BANK VAN BELGIË................................................................................................17
4 DE OMBUDSMAN VAN VERZEKERINGEN.................................................................................................... 17
1 STRUCTUUR VAN DE VERZEKERINGSWET (DEEL IV)....................................................................................18
2 TITEL I: TOEPASSINGSGEBEIED EN DEFINITIES............................................................................................ 18
3 TITEL II: DE VERZEKERINGSOVEREENKOMST ALGEMEEN............................................................................19
3.1 DE VERZEKERINGSOVEREENKOMST.......................................................................................................................19
3.2 SLUITEN VAN DE OVEREENKOMST........................................................................................................................19
3.3 BEWIJS VAN DE OVEREENKOMST.........................................................................................................................22
3.4 VERPLICHTINGEN VAN DE VERZEKERINGNEMER EN DE VERZEKERDE............................................................................22
1
Verzekeringsrecht 2022-2023
, 3.4.1 mededelingsplicht..................................................................................................................................23
3.4.2 betaling van de premie..........................................................................................................................24
3.4.3 meedelen van wijziging van het risico...................................................................................................25
3.4.4 maatregelen nemen ter voorkoming en beperking van de schade.......................................................26
3.4.5 melding van het schadegeval (art. 74 VZW)..........................................................................................27
3.5 VERPLICHTINGEN VAN DE VERZEKERAAR...............................................................................................................27
3.5.1 principe...................................................................................................................................................27
3.5.2 uitzonderingen.......................................................................................................................................28
3.6 DUUR EN EINDE VAN DE VERZEKERINGSOVEREENKOMST..........................................................................................28
3.6.1 duur van de verzekeringsovereenkomst................................................................................................28
3.6.2 einde van de verzekeringsovereenkomst...............................................................................................29
3.7 DE VERJARING.................................................................................................................................................29
3.7.1 verjaringstermijnen................................................................................................................................29
3.7.2 schorsing en stuiting van verjaring (art. 89)..........................................................................................30
3.8 BEDING TEN BEHOEVE VAN DERDEN.....................................................................................................................30
3.9 FAILLISSEMENT................................................................................................................................................31
3.10 SCHEIDSRECHTELIJKE UITSPRAKEN......................................................................................................................31
4 TITEL III: SCHADEVERZEKERING.................................................................................................................. 32
4.1 ALGEMEEN.....................................................................................................................................................32
4.2 BEPALINGEN EIGEN AAN DE VERZEKERINGEN TOT VERGOEDING VAN SCHADE (ART. 91- 101 VZW).................................32
4.2.1 het verzekerbaar belang........................................................................................................................32
4.2.2 het indemnitair beginsel (art. 93 en 105 VZW)......................................................................................33
4.2.3 indeplaatsstelling/subrogatie (art.95 VZW)..........................................................................................33
4.2.4 oververzekeringen..................................................................................................................................34
4.2.5 onderverzekering...................................................................................................................................35
4.2.6 samenloop of pluraliteit van verzekeringen..........................................................................................35
4.2.7 het overlijden van de verzekeringnemer................................................................................................36
4.3 REGELS EIGEN AAN DE ZAAKVERZEKERINGEN..........................................................................................................37
4.3.1 waardebepaling.....................................................................................................................................37
4.3.2 gesteldheid van de plaats......................................................................................................................37
4.4 REGELS EIGEN AAN BRANDVERZEKERINGEN............................................................................................................38
4.4.1 de normale verzekeringsdekking...........................................................................................................38
4.4.2 verbod op exclusiviteitsclausules...........................................................................................................39
4.4.3 betaling van de schadevergoeding........................................................................................................39
4.4.4 de verzekering tegen natuurrampen wat betreft eenvoudige risico’s...................................................39
4.5 REGELS EIGEN AAN DE KREDIET- EN BORGTOCHTVERZEKERINGEN...............................................................................40
4.5.1 toepassingsgebied.................................................................................................................................40
4.6 REGELS EIGEN AAN AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERINGEN.........................................................................................41
4.6.1 toepassingsgebied.................................................................................................................................41
4.6.2 verplichtingen van de verzekeraar na het einde van de verzekeringsovereenkomst............................41
4.6.3 rechten en plichten van de verzekeraar, verzekerde en benadeelde ten gevolge van schade..............42
4.7 REGELS EIGEN AAN DE RECHTSBIJSTANDVERZEKERINGEN..........................................................................................43
4.7.1 toepassingsgebied.................................................................................................................................43
4.7.2 vrije keuze van raadslieden (art. 156)....................................................................................................44
4.7.3 het objectiviteitsbeding..........................................................................................................................44
5 TITEL IV: PERSOONSVERZEKERINGEN......................................................................................................... 44
5.1 REGELS EIGEN AAN ALLE PERSOONSVERZEKERINGEN................................................................................................44
5.2 REGELS EIGEN AAN DE LEVENSVERZEKERINGSOVEREENKOMST...................................................................................45
2
Verzekeringsrecht 2022-2023
, 5.2.1 algemeen................................................................................................................................................45
5.2.2 toepassingsgebied.................................................................................................................................45
5.2.3 de levensverzekeringsovereenkomst.....................................................................................................46
5.2.4 uitvoering van de levensverzekeringsovereenkomst.............................................................................47
6 EXTRA GASTCOLLEGE THOMAS DELEPIERRE...............................................................................................48
3
Verzekeringsrecht 2022-2023
, VERZEKERINGSRECHT
HOOFDSTUK 1: DE
VERZEKERINGSWERELD
1 WAAROM VERZEKEREN?
Bescherming tegen gevaren of risico’s met financiële bedreiging: klassieke beschermingswijzen onvoldoende.
Alternatief van verzekering:
Preventie: maatregelen om de realisatie van het risico zoveel mogelijk te voorkomen
o Nadeel: de gevolgen kunnen ook gewoon te groot zijn & je kunt niet alles voorkomen
Sparen: beginnen sparen voor een bepaald risico (bv. Vennootschappen …% van klanten betaald niet,
ze zullen hiervoor sparen om dit op te vangen)
o Nadeel: het risico doet zich voor voordat je voldoende hebt gespaard & het risico is gewoon
veel te groot
Solidariteit: samen sparen met verschillende personen, en het geld verdelen als er een risico zich
voordoet
o Nadeel: je moet zelf mensen zoeken die mee gaan sparen, je doet dit vaak met mensen die je
kent als er dan een grote natuurramp plaats vindt dan is iedereen getroffen en is de
spaarpot te klein
Verzekering = de techniek om een of meer risico’s te spreiden in de tijd en tussen personen en tussen de
dragers van een gelijksoortig risico.
2 DE OORSPRONG VAN VERZEKERINGEN
Verzekeringen ontstaan uit gebeurtenissen verzekeringen blijven altijd groeien
1. Brand in Londen grondlegger van de brandverzekering
2. Boten met grondstoffen kwamen nooit meer terug (groot risico als man die geld verdient nooit meer
terugkomt) voorloper van de levensverzekering
3. Auto (maar laat gekomen omdat er voordien geen auto’s waren) autoverzekering
4. Geen veiligheid in fabrieken, heel veel arbeidsongevallen (als man arbeidsongeval heeft en niet meer
kan werken) arbeidsongevallenverzekering
5. Aanslag WTC-torens verzekering tegen terrorisme
Sociale en economische noodwendigheid verplichte verzekering
Verzekeringen altijd in beweging: (inspelen op de maatschappij)
Nieuwe verzekeringen
Bestaande verzekeringen worden aangepast
Verplichte verzekeringen worden uitgebreid
4
Verzekeringsrecht 2022-2023
