Samenvatting - Methoden In Het Biomedisch Onderzoek 1: hoofdstuk 4

Hoofdstuk 4: Basisprincipes van bioveiligheid
1.4.1 Inleiding
Video over verschillende labotechnieken en situaties à wat dragen labomedewerkers in
verschillende omstandigheden?

 Veiligheid
 Brandveiligheid, reageren op noodsituaties, risico-activiteiten beheersen, preventie
van arbeidsongevallen...
 Gezondheid
 Gezondheidstoezicht, specifieke medische preventie, gezondheidspromotie,
ergonomie, werkomgeving, psychosociaal welzijn ...
 Milieu
 Milieuvergunningen, beheer (risico-)afval …
 Gebaseerd op
 Waarden en principes: zorg voor medewerkers, mens en leefmilieu nu en in de
toekomst.
 Wettelijke verplichtingen: Europees, Belgisch-federaal, Belgisch-gewestelijk.
 Actoren: Wie is er belangrijk voor VGM (veiligheid-gezondheid-milieu)?
 KU Leuven
 Leidinggevenden
 Alle werknemers en studenten: Zorgen voor eigen veiligheid en gezondheid + die van
anderen rond je !
 procedures en instructies volgen
 risico’s/VGM-problemen meteen melden
 Dienst VGM, arbeidsgeneeskundige dienst (IDEWE), …
 Soorten risico’s:
 Biologische veiligheid: deze les en Practica Vaardigheden
 Chemische veiligheid: zie Chemie en Practica Vaardigheden
 Chemische stoffen: producten met R- en H-zin
 Cytostatica en carcinogene stoffen
 Ioniserende stralingen: zie Radioprotectie later in Methoden
 Mechanische veiligheid:
 Apparaten, machines, proefopstellingen

, 1.4.2 Risicoklasses

 Risico’s verbonden aan levende organismen en DNA.

 Pathogene organismen
 Pathogeniciteit: ziekte verwekkend
 Toxiciteit: vergiftigingen
 Allergeniteit: allergisch zijn
 Genetisch gemodificeerde (micro-)organismen
 Introductie van nieuwe genetische elementen
 Introductie van nieuwe risico’s (oncogenen, toxinegenen…)
 Verstoring ecologisch evenwicht -> omgeving verstoren.
 Cellen / cellijnen / bloed
 Mogelijks gecontamineerd met pathogene organismen
 Andere biologische stalen (bv. cerebrospinaal vocht, weefsel, …)
 Mogelijks gecontamineerd met pathogene organismen

Risicoklasse

- Pathogene organismen:
 Biologische agentia: pathogeen voor de mens
 Zoöpathogenen: pathogeen voor de dieren
 Fytopathogenen: pathogeen voor de planten

De pathogene organisme worden opgedeeld in vier klasse van zwaar-pathogeen tot niet-pathogeen.




- Genetisch gewijzigde organismen: hierbij moet men ook rekening houden.

- Onderverdeling in 4 risicoklassen  gekoppeld aan 4 inperkingsniveaus laboratoria =
maatregelen nemen in het labo die de risico’s beperken.

Labo: met welke organisme we kunnen en mogen meer werken op een veilige manier.
 L1-2-3-4 of BSL-1-2-3-4 (BSL = Biosafety Level)