Les 5: Alcohol &
zelfverwonding, 12-18j
INLEIDING
Pubers & adolescenten leren
wat het is om te studeren en
dingen vanbuiten te leren
o Abstract wiskundig
redeneren wordt
meer en meer
mogelijk
o <-> zo veel nadenken
over jezelf is
downpoint
negativisme naar
zichzelf toe
o Heel de tijd
vooruitgang in metacognitie!
Driftmatigheid is enorm groot: je leeft maximaal op driften en goesting
Ups & Downs in stemming en gedachtengang! veel conflicten met ouders
Vriendengroep wordt meer en meer belangrijk: je wilt erbij horen!
ADOLESCENT THINKING
Realistisch: cognitie over cognitie; weten hoe je weet en wat je moet
doen om meer te weten te komen = ultieme leercompetentie
Rare vervormingen (distorsies): te zelfbewust, te veel denken dat de
anderen de hele tijd naar hen aan het kijken zijn (imaginary audience)
o Zorgt voor extreme self-awareness en overdreven interesses in
looks
o <-> nu weten we dat mensen vooral aan zichzelf denken en niet
zo echt bezig zijn met de rest
o Persoonlijke fabels: Jongeren durven veel risico’s te nemen omdat ze denken “het
kan me niet overkomen” & denken dat eigen gedachten en ervaringen exclusief zijn!
PSYCHOLOGISCHE BASIC NEEDS EN TASKS
Verschillende drijfveren als deze zaken lukken, gaat het meestal goed met adolescenten
o Drang tot autonomie: “ik wil het zelf doen”
o Competenties
o Verbondenheid, goede vrienden hebben
Taken te vervullen:
o Stilaan op eigen benen staan: sparation-individuation
o Identiteit en seksualiteit ontwikkeling en exploreren
ADOLESCENT GEDRAG
Normaal
1
, o Meegaan in hypes
o Privacy zoeken, alleen op kamer zitten
o Veel met anderen willen optrekken (via social media of echt)
o Veel drama
Emotionele discussies
Mood swings & extreme emoties
Toegeven aan peer-pressure
Break-ups
o Slaapritme verandert
o Experimenteren (risico-gedrag soms): seksueel, snelheid, middelen
Abnormaal
o Geen engagement naar buitenwereld (geen vrienden nodig, geen activiteiten)
o Jongeren die chronisch/langdurig niet spreken met ouders, droevig of boos zijn
o Chronische angst tot fobie
o Significante daling in schoolresultaten, spijbelen
o Concentratiemoeilijkheden
o Excessieve neglect van persoonlijke hygiëne
o Middelenmisbruik
o Hallucinaties, extreem risicogedrag
Tip voor ouders
o Vergelijk met andere adolescenten: niet met eigen jeugd of eigen inzichten
o Praat met anders ouders
o Blijf praten met je kind uit interesse
HORMONALE VERANDERING
Groeihormonen
Sekshormonen: oestrogenen en testosteron
o Veroorzaken seksuele maturatie
o Beïnvloeden ook hersenmaturatie!
Geven verdere myelinisatie
Limbische systeem: arousal en mood
Slaap/wakker klok-veranderingen
o Melatonine-klok verschuift: laat wakker en moeilijk om te gaan slapen
ADOLESCENT BREIN
Snoeien en myelinisatie gaan door tot begin twintiger jaren
Laatste gebied dat volwassenheid bereikt = frontale cortex
Laatste verbindingen die tot stand komen zijn "controlerende verbindingen" tussen de
prefrontale cortex en het
o Limbisch systeem (vooral amygdala)
Dus de emotionele hersen-reacties zijn in volle kracht, zonder pauzes:
"Nee" zeggen tegen een nieuwe ervaring, tegen seksuele en
agressieve impulsen = moeilijk
Nee zeggen tegen groepsdruk = moeilijk
o Beloningssysteem in de middenhersenen
Dus reacties op alcohol & drugs zijn anders: sneller verslaafd raken
Ze zijn overgevoelig voor de waarde van nieuwe ervaringen
2
zelfverwonding, 12-18j
INLEIDING
Pubers & adolescenten leren
wat het is om te studeren en
dingen vanbuiten te leren
o Abstract wiskundig
redeneren wordt
meer en meer
mogelijk
o <-> zo veel nadenken
over jezelf is
downpoint
negativisme naar
zichzelf toe
o Heel de tijd
vooruitgang in metacognitie!
Driftmatigheid is enorm groot: je leeft maximaal op driften en goesting
Ups & Downs in stemming en gedachtengang! veel conflicten met ouders
Vriendengroep wordt meer en meer belangrijk: je wilt erbij horen!
ADOLESCENT THINKING
Realistisch: cognitie over cognitie; weten hoe je weet en wat je moet
doen om meer te weten te komen = ultieme leercompetentie
Rare vervormingen (distorsies): te zelfbewust, te veel denken dat de
anderen de hele tijd naar hen aan het kijken zijn (imaginary audience)
o Zorgt voor extreme self-awareness en overdreven interesses in
looks
o <-> nu weten we dat mensen vooral aan zichzelf denken en niet
zo echt bezig zijn met de rest
o Persoonlijke fabels: Jongeren durven veel risico’s te nemen omdat ze denken “het
kan me niet overkomen” & denken dat eigen gedachten en ervaringen exclusief zijn!
PSYCHOLOGISCHE BASIC NEEDS EN TASKS
Verschillende drijfveren als deze zaken lukken, gaat het meestal goed met adolescenten
o Drang tot autonomie: “ik wil het zelf doen”
o Competenties
o Verbondenheid, goede vrienden hebben
Taken te vervullen:
o Stilaan op eigen benen staan: sparation-individuation
o Identiteit en seksualiteit ontwikkeling en exploreren
ADOLESCENT GEDRAG
Normaal
1
, o Meegaan in hypes
o Privacy zoeken, alleen op kamer zitten
o Veel met anderen willen optrekken (via social media of echt)
o Veel drama
Emotionele discussies
Mood swings & extreme emoties
Toegeven aan peer-pressure
Break-ups
o Slaapritme verandert
o Experimenteren (risico-gedrag soms): seksueel, snelheid, middelen
Abnormaal
o Geen engagement naar buitenwereld (geen vrienden nodig, geen activiteiten)
o Jongeren die chronisch/langdurig niet spreken met ouders, droevig of boos zijn
o Chronische angst tot fobie
o Significante daling in schoolresultaten, spijbelen
o Concentratiemoeilijkheden
o Excessieve neglect van persoonlijke hygiëne
o Middelenmisbruik
o Hallucinaties, extreem risicogedrag
Tip voor ouders
o Vergelijk met andere adolescenten: niet met eigen jeugd of eigen inzichten
o Praat met anders ouders
o Blijf praten met je kind uit interesse
HORMONALE VERANDERING
Groeihormonen
Sekshormonen: oestrogenen en testosteron
o Veroorzaken seksuele maturatie
o Beïnvloeden ook hersenmaturatie!
Geven verdere myelinisatie
Limbische systeem: arousal en mood
Slaap/wakker klok-veranderingen
o Melatonine-klok verschuift: laat wakker en moeilijk om te gaan slapen
ADOLESCENT BREIN
Snoeien en myelinisatie gaan door tot begin twintiger jaren
Laatste gebied dat volwassenheid bereikt = frontale cortex
Laatste verbindingen die tot stand komen zijn "controlerende verbindingen" tussen de
prefrontale cortex en het
o Limbisch systeem (vooral amygdala)
Dus de emotionele hersen-reacties zijn in volle kracht, zonder pauzes:
"Nee" zeggen tegen een nieuwe ervaring, tegen seksuele en
agressieve impulsen = moeilijk
Nee zeggen tegen groepsdruk = moeilijk
o Beloningssysteem in de middenhersenen
Dus reacties op alcohol & drugs zijn anders: sneller verslaafd raken
Ze zijn overgevoelig voor de waarde van nieuwe ervaringen
2