Hoofdstuk 1&2
migrant Verplaatsen om zich ergens anders te vestigen, zoeken naar een plaats om beter
te leven, om bij vrienden of familie te zijn of andere redenen
Immigrant Iemand van een ander land die in België komt wonen
emigrant Een belg die in een ander land gaat wonen
vreemdeling Iemand met een andere nationaliteit
vluchteling Zijn gedwongen om naar een ander land te gaan door oorlog of vervolging
asielzoekers Mensen die bescherming voor conflict en vervolg hebben aangevraagd, maar
waarvan de aanvraag nog niet verwerkt is
Migratieprocessen in België:
- Migratie ten alle tijden
- Diverse samenleving is een feit en is onomkeerbaar
- Belgische samenleving was nooit homogeen
- Doorheen de geschiedenis: verschillende migratiestromen
Tijdlijn immigratieprocessen in België
1830: ontstaan België als natiestaat
Tot 1918 (einde WO1): beperkte migratie uit buurlanden
1918-1940: interbellum, toename migratie (steenkoolindustrie)
1956: mijnramp Marcinelle (veel doden, vooral italianen)
Gevolgen: italiaanse overheid eist garanties op veilige werkomstandigheden
1960: onafhankelijkheid van Congo. Veel belgen die in Congo woonden keren terug. Slechts
een beperkte migratie van individuele Congolezen, Rwandezen en Burundezen die naar
België komen
Jaren 60: economische groei: nood aan werkvolk voor de mijnbouw maar ook voor
spoorwegtunnels, metro’s, snelwegen en haven
1974: migratiestop en recruteringstop (oliecrisis)
o Naturalisatie van 10 000 mensen (arbeidskaart en verblijfsvergunning)
o Migranten beslissen om te blijven:
Gezinshereniging en gezinsvorming
Eigendom en gemengde huwelijken worden mogelijk
Besef groeit nu pas dat een deel mensen zal blijven
Nog geen inspanningen van overheid om integratie te bevorderen, men gaat
er vanuit dat naturalisatie een voldoende voorwaarde is voor integratie
1981: 36% van de mensen met roots in het buitenland is in België geboren
Jaren 90:
o Vooral gezinshereniging vanuit Marokko en Turkije
o Europese migratie binnen EU-landen van het Schengingbied
, o Asielaanvragen niet meet zoveel uit Afrika en Azië, maar wel Europees vasteland en
midden-oosten door:
Golfoorlog
Burgeroorlog en uiteenvallen Joegoslavië
21e eeuw: migratie, nieuwe patronen, complexer als gevolg van sociaal-economische en
technologische ontwikkelen (internet,verkeer). Ontstaan superdiversiteit
2016: verdrag Turkije en EU: stop vluchtelingenstroom, fort Europa stopt
o Leefsituatie van deze mensen verbeterd niet
o Mensenrechtenschending zowel in Libië, Turkije als in de EU (moria)
o Vervolging van mensenrechtenorganisaties en reddingsschepen door een aantal
Europese landen
Emancipatiebewegingen
1. Feminisme
2. LGBTQI+
3. Etnische zelforganisaties
4. Zelforganisaties mensen met beperking
Feminisme = een beweging die streeft naar maatschappelijke veranderingen om de positie van
vrouwen te verbeteren, strijd voor gelijkheid mannen en vrouwen en verzet tegen patriarchaat en
seksisme
Situatie vrouwen voor 20e eeuw:
- Geen stemrecht
- Geen zelfbeschikking
- Geen vrije keuze partner
- Geen recht op erfenis
- Geen recht op onderwijs
- Uitsluiting van veel beroepen
- Rol van de vrouw = huishouden
- Vrouw = zwak en ongelijkwaardig
Stromingen binnen feminisme
Eerste (1850-1900): strijden voor vrouwenkiesrecht arbeidspositie vrouwen en beschermen
sekswerkers
Tweede (1965-1980): thema’s zoals arbeid, rechtspositie, onderwijs, macht en
besluitvorming, seksualiteit en relaties
Derde golf (1990-…) : focus diversiteit binnen vrouwenwereld met aandacht voor
ouderschap, rol vader,…
Vierde gold (vanaf 2012): focus op intersectionaliteit, me too beweging
Feminisme vandaag:
Niet enkel tegen vrouwendiscriminatie en gelijke rechten -> ook streven naar gendergelijkheid
LGBTQI+: beweging die actie voert voor gelijke rechten voor mensen met lesbische, homo-en
biseksuele, transseksuele, interseksuele of aseksuele seksualiteit
Etnische zelforganisaties
- Meest zichtbare toegenomen diversiteit ten gevolge van discriminatie
- Migranten keren niet terug, blijven in Nederland of België en organiseren zich in
zelforganisaties
- Identiteitsgericht: doel zich thuis voelen, nieuwkomers helpen
, - Instrumentele organisaties: duidelijk doel om migranten te vertegenwoordigen in
werksituaties, beleid, politiek
- Verbindende en overbruggende functie: participatie en actief burgerschap bevorderen
Andere emancipatiebeweging van mensen met beperking
- Strijd om gelijke rechten en kansen
- Strijd om kwaliteitsvol leven
- Strijd om inclusief leven
Conclusie emancipatiebewegingen
Zetten zich in voor gelijke rechten en actief burgerschap
Zorgen voor meer zichtbaarheid in samenleving
Pleiten voor inclusieve samenleving
Blijven nog nodig omwille van toenemend geweld en onverdraagzaamheid online en in real
life
hoofdstuk 15
Beeldvorming en media
Beeldvorming = het ontstaansproces van een beeld over een onderwerp, een thema of een groep
mensen. Dit beeld wordt gevormd door de informatie die je krijgt van televisie, internet of andere
media, maar ook van onze directe omgeving zoals je ouders, je gezin, je vrienden of de uitspraken
van de mensen in je buurt
Socialisatieproces = waar je vandaan komt, hoe je opgegroeid bent en door wie je bent opgevoed
Referentiekader = het totaal van jouw kennis, normen en waarden die samen bepalen hoe jij naar de
gebeurtenissen kijkt
Attitude = het geheel van opvattingen, gevoelens en de genegenheid tot handelen ten opzichte van
iets of iemand
- 3 samenhangende componenten:
Cognitieve component:
De kennis en het geloof over de voordelen of nadelen van een bepaalde
situatie of fenomeen
Affectieve component:
Wat ik voel voor een bepaald persoon of fenomeen? Wat zijn mijn emoties?
Conatieve component:
De wil of bereidheid om te handelen ten opzichte van de persoon of het
fenomeen
Als een van de componenten verandert, verandert ook de attitude. Deze 3 componenten samen
bepalen je gedrag ten opzichte van een persoon, object of fenomeen.
Nog 4 belangrijke concepten waarmee we inzicht krijgen in hoe beeldvorming en de
uitsluitingsmechanismen in de media en maatschappij tot stand komen
- Imago:
Beeld dat andere mensen van je hebben. In werkelijkheid hoeft dit niet overeen te
komen met wie je bent
- Identiteit:
Het beeld of gevoel van persoonlijke eenheid dat je over jezelf hebt.
migrant Verplaatsen om zich ergens anders te vestigen, zoeken naar een plaats om beter
te leven, om bij vrienden of familie te zijn of andere redenen
Immigrant Iemand van een ander land die in België komt wonen
emigrant Een belg die in een ander land gaat wonen
vreemdeling Iemand met een andere nationaliteit
vluchteling Zijn gedwongen om naar een ander land te gaan door oorlog of vervolging
asielzoekers Mensen die bescherming voor conflict en vervolg hebben aangevraagd, maar
waarvan de aanvraag nog niet verwerkt is
Migratieprocessen in België:
- Migratie ten alle tijden
- Diverse samenleving is een feit en is onomkeerbaar
- Belgische samenleving was nooit homogeen
- Doorheen de geschiedenis: verschillende migratiestromen
Tijdlijn immigratieprocessen in België
1830: ontstaan België als natiestaat
Tot 1918 (einde WO1): beperkte migratie uit buurlanden
1918-1940: interbellum, toename migratie (steenkoolindustrie)
1956: mijnramp Marcinelle (veel doden, vooral italianen)
Gevolgen: italiaanse overheid eist garanties op veilige werkomstandigheden
1960: onafhankelijkheid van Congo. Veel belgen die in Congo woonden keren terug. Slechts
een beperkte migratie van individuele Congolezen, Rwandezen en Burundezen die naar
België komen
Jaren 60: economische groei: nood aan werkvolk voor de mijnbouw maar ook voor
spoorwegtunnels, metro’s, snelwegen en haven
1974: migratiestop en recruteringstop (oliecrisis)
o Naturalisatie van 10 000 mensen (arbeidskaart en verblijfsvergunning)
o Migranten beslissen om te blijven:
Gezinshereniging en gezinsvorming
Eigendom en gemengde huwelijken worden mogelijk
Besef groeit nu pas dat een deel mensen zal blijven
Nog geen inspanningen van overheid om integratie te bevorderen, men gaat
er vanuit dat naturalisatie een voldoende voorwaarde is voor integratie
1981: 36% van de mensen met roots in het buitenland is in België geboren
Jaren 90:
o Vooral gezinshereniging vanuit Marokko en Turkije
o Europese migratie binnen EU-landen van het Schengingbied
, o Asielaanvragen niet meet zoveel uit Afrika en Azië, maar wel Europees vasteland en
midden-oosten door:
Golfoorlog
Burgeroorlog en uiteenvallen Joegoslavië
21e eeuw: migratie, nieuwe patronen, complexer als gevolg van sociaal-economische en
technologische ontwikkelen (internet,verkeer). Ontstaan superdiversiteit
2016: verdrag Turkije en EU: stop vluchtelingenstroom, fort Europa stopt
o Leefsituatie van deze mensen verbeterd niet
o Mensenrechtenschending zowel in Libië, Turkije als in de EU (moria)
o Vervolging van mensenrechtenorganisaties en reddingsschepen door een aantal
Europese landen
Emancipatiebewegingen
1. Feminisme
2. LGBTQI+
3. Etnische zelforganisaties
4. Zelforganisaties mensen met beperking
Feminisme = een beweging die streeft naar maatschappelijke veranderingen om de positie van
vrouwen te verbeteren, strijd voor gelijkheid mannen en vrouwen en verzet tegen patriarchaat en
seksisme
Situatie vrouwen voor 20e eeuw:
- Geen stemrecht
- Geen zelfbeschikking
- Geen vrije keuze partner
- Geen recht op erfenis
- Geen recht op onderwijs
- Uitsluiting van veel beroepen
- Rol van de vrouw = huishouden
- Vrouw = zwak en ongelijkwaardig
Stromingen binnen feminisme
Eerste (1850-1900): strijden voor vrouwenkiesrecht arbeidspositie vrouwen en beschermen
sekswerkers
Tweede (1965-1980): thema’s zoals arbeid, rechtspositie, onderwijs, macht en
besluitvorming, seksualiteit en relaties
Derde golf (1990-…) : focus diversiteit binnen vrouwenwereld met aandacht voor
ouderschap, rol vader,…
Vierde gold (vanaf 2012): focus op intersectionaliteit, me too beweging
Feminisme vandaag:
Niet enkel tegen vrouwendiscriminatie en gelijke rechten -> ook streven naar gendergelijkheid
LGBTQI+: beweging die actie voert voor gelijke rechten voor mensen met lesbische, homo-en
biseksuele, transseksuele, interseksuele of aseksuele seksualiteit
Etnische zelforganisaties
- Meest zichtbare toegenomen diversiteit ten gevolge van discriminatie
- Migranten keren niet terug, blijven in Nederland of België en organiseren zich in
zelforganisaties
- Identiteitsgericht: doel zich thuis voelen, nieuwkomers helpen
, - Instrumentele organisaties: duidelijk doel om migranten te vertegenwoordigen in
werksituaties, beleid, politiek
- Verbindende en overbruggende functie: participatie en actief burgerschap bevorderen
Andere emancipatiebeweging van mensen met beperking
- Strijd om gelijke rechten en kansen
- Strijd om kwaliteitsvol leven
- Strijd om inclusief leven
Conclusie emancipatiebewegingen
Zetten zich in voor gelijke rechten en actief burgerschap
Zorgen voor meer zichtbaarheid in samenleving
Pleiten voor inclusieve samenleving
Blijven nog nodig omwille van toenemend geweld en onverdraagzaamheid online en in real
life
hoofdstuk 15
Beeldvorming en media
Beeldvorming = het ontstaansproces van een beeld over een onderwerp, een thema of een groep
mensen. Dit beeld wordt gevormd door de informatie die je krijgt van televisie, internet of andere
media, maar ook van onze directe omgeving zoals je ouders, je gezin, je vrienden of de uitspraken
van de mensen in je buurt
Socialisatieproces = waar je vandaan komt, hoe je opgegroeid bent en door wie je bent opgevoed
Referentiekader = het totaal van jouw kennis, normen en waarden die samen bepalen hoe jij naar de
gebeurtenissen kijkt
Attitude = het geheel van opvattingen, gevoelens en de genegenheid tot handelen ten opzichte van
iets of iemand
- 3 samenhangende componenten:
Cognitieve component:
De kennis en het geloof over de voordelen of nadelen van een bepaalde
situatie of fenomeen
Affectieve component:
Wat ik voel voor een bepaald persoon of fenomeen? Wat zijn mijn emoties?
Conatieve component:
De wil of bereidheid om te handelen ten opzichte van de persoon of het
fenomeen
Als een van de componenten verandert, verandert ook de attitude. Deze 3 componenten samen
bepalen je gedrag ten opzichte van een persoon, object of fenomeen.
Nog 4 belangrijke concepten waarmee we inzicht krijgen in hoe beeldvorming en de
uitsluitingsmechanismen in de media en maatschappij tot stand komen
- Imago:
Beeld dat andere mensen van je hebben. In werkelijkheid hoeft dit niet overeen te
komen met wie je bent
- Identiteit:
Het beeld of gevoel van persoonlijke eenheid dat je over jezelf hebt.
