Samenvatting Mens & Gezondheid I
Inleiding
Belangrijkste concepten
Het bio-psycho-sociale model gaat ervan uit dat
problemen en stoornissen veroorzaakt worden
door een combinatie van biologisch/medische,
psychische en sociale factoren.
→ Als alle aspecten uit dit model goed zitten, hebben mensen meer weerbaarheid/veerkracht
→ andere visualisatie van het model
Er zijn verschillende manieren om naar ziektes te kijken:
1. ICF
1
,De ICF beschrijft hoe mensen omgaan met hun gezondheidstoestand. Iemands gezondheid is met
behulp van de ICF te karakteriseren in lichaamsfuncties en anatomische eigenschapppen,
activiteiten en participatie. Gezondheid is aldus te beschrijven vanuit lichamelijk, individueel en
maatschappelijk perspectief. De ICF neemt de activiteiten die een persoon kan verrichten met
inachtneming van de aandoening/stoornis als uitgangspunt en stelt dat deze in combinatie met
persoonlijke en externe factoren bepalend zijn voor zijn arbeidsparticipatiemogelijkheden.
2. DSM -5
De Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) is een
classificatiesysteem waarin internationale afspraken zijn gemaakt over welke
criteria van toepassing zijn op een bepaalde psychische stoornis op basis van
(nieuwe) wetenschappelijke inzichten.
Diagnostische cyclus:
2
,Hulpvraag:
Psychosociale problemen
• Psychische problemen: gevoelens en gedachten
• Sociale problemen: anderen, instanties,…
=> combinatie van beiden
Voorbeelden
• Stress
• Slaapproblemen
• Verslaving
• Rouw
• Relationele problemen
Gezondheidsproblemen
=> kunnen ontstaan door leefstijl/gedrag, omgevingsfactoren, aangeboren (genetische aanleg),…
Voorbeelden
• Roken, drinken, druggebruik
• Overgewicht en obesitas
3
, • Te weinig bewegen
• Ongezonde voeding
• Covid19 en andere virale infecties
• ...
Chronische ziekten
'Een ziekte die een continue of repetitieve behandeling van minstens zes maanden noodzaakt'
(RIZIV).
'Langdurige ziekten die niet spontaan verdwijnen en zelden volledig genezen' (Sciensano.be).
Voorbeelden
• Hart- en vaatziekten
• Kanker
• Chronische luchtwegaandoeningen
• Diabetes
• Psychische aandoeningen
• Gevolgen van verwondingen
• Artrose
• Neurologische aandoeningen
• Leverziekten
• Chronische nierziekten
Psycho-educatie
• Samenvoeging van psychotherapie & educatie
• Psychoeducation, patient education, patient teaching, patient interventions
= methode met als doel personen competenties te laten verwerven die bijdragen tot hun
geestelijke gezondheid (Van Daele et al 2010):
o overdragen van kennis of informatie
o én aanreiken/aanleren van vaardigheden
o én/of uitwerken en inzetten van strategieën of hulpmiddelen
Voorbeeld in verslavingszorg:
• voorlichting, informatie over de ziekte, de verschijnselen en de effecten van medicijnen,
• het ondersteunen bij verwerken van verlies van functies
• training van copinggedrag
• Doel = de cliënt en andere betrokkenen meer inzicht geven, zodat ze adequater met de
ziekte en de gevolgen ervan kunnen omgaan."
1. Wat is gezondheid?
Definitie World Health Organisation (WHO):
"een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de
afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken."
Nieuw concept van gezondheid:
“gezondheid als het vermogen je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale,
fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.”
4
Inleiding
Belangrijkste concepten
Het bio-psycho-sociale model gaat ervan uit dat
problemen en stoornissen veroorzaakt worden
door een combinatie van biologisch/medische,
psychische en sociale factoren.
→ Als alle aspecten uit dit model goed zitten, hebben mensen meer weerbaarheid/veerkracht
→ andere visualisatie van het model
Er zijn verschillende manieren om naar ziektes te kijken:
1. ICF
1
,De ICF beschrijft hoe mensen omgaan met hun gezondheidstoestand. Iemands gezondheid is met
behulp van de ICF te karakteriseren in lichaamsfuncties en anatomische eigenschapppen,
activiteiten en participatie. Gezondheid is aldus te beschrijven vanuit lichamelijk, individueel en
maatschappelijk perspectief. De ICF neemt de activiteiten die een persoon kan verrichten met
inachtneming van de aandoening/stoornis als uitgangspunt en stelt dat deze in combinatie met
persoonlijke en externe factoren bepalend zijn voor zijn arbeidsparticipatiemogelijkheden.
2. DSM -5
De Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM) is een
classificatiesysteem waarin internationale afspraken zijn gemaakt over welke
criteria van toepassing zijn op een bepaalde psychische stoornis op basis van
(nieuwe) wetenschappelijke inzichten.
Diagnostische cyclus:
2
,Hulpvraag:
Psychosociale problemen
• Psychische problemen: gevoelens en gedachten
• Sociale problemen: anderen, instanties,…
=> combinatie van beiden
Voorbeelden
• Stress
• Slaapproblemen
• Verslaving
• Rouw
• Relationele problemen
Gezondheidsproblemen
=> kunnen ontstaan door leefstijl/gedrag, omgevingsfactoren, aangeboren (genetische aanleg),…
Voorbeelden
• Roken, drinken, druggebruik
• Overgewicht en obesitas
3
, • Te weinig bewegen
• Ongezonde voeding
• Covid19 en andere virale infecties
• ...
Chronische ziekten
'Een ziekte die een continue of repetitieve behandeling van minstens zes maanden noodzaakt'
(RIZIV).
'Langdurige ziekten die niet spontaan verdwijnen en zelden volledig genezen' (Sciensano.be).
Voorbeelden
• Hart- en vaatziekten
• Kanker
• Chronische luchtwegaandoeningen
• Diabetes
• Psychische aandoeningen
• Gevolgen van verwondingen
• Artrose
• Neurologische aandoeningen
• Leverziekten
• Chronische nierziekten
Psycho-educatie
• Samenvoeging van psychotherapie & educatie
• Psychoeducation, patient education, patient teaching, patient interventions
= methode met als doel personen competenties te laten verwerven die bijdragen tot hun
geestelijke gezondheid (Van Daele et al 2010):
o overdragen van kennis of informatie
o én aanreiken/aanleren van vaardigheden
o én/of uitwerken en inzetten van strategieën of hulpmiddelen
Voorbeeld in verslavingszorg:
• voorlichting, informatie over de ziekte, de verschijnselen en de effecten van medicijnen,
• het ondersteunen bij verwerken van verlies van functies
• training van copinggedrag
• Doel = de cliënt en andere betrokkenen meer inzicht geven, zodat ze adequater met de
ziekte en de gevolgen ervan kunnen omgaan."
1. Wat is gezondheid?
Definitie World Health Organisation (WHO):
"een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en niet slechts de
afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken."
Nieuw concept van gezondheid:
“gezondheid als het vermogen je aan te passen en je eigen regie te voeren, in het licht van de sociale,
fysieke en emotionele uitdagingen van het leven.”
4
