Hoofdstuk 22: Publieke en sociale keuze
Public choicE
1. Inleiding
2. De politieke markt
3. Stemmen
4. Politici, politieke partijen, ambtenaren
5. Efficiënte verdeling van een taart
6. De grootte van de overheid
Overheidsfaling / public choice
̶ Tot nu ‘Normatieve welvaartstheorie’
̶ Doel: maximaliseren van maatschappelijke welvaart / ‘het maatschappelijk
belang’
‒ CS + PS
‒ Markt?
‒ Marktfaling? Rol voor de overheid
̶ Veronderstelling ‘benevolente overheid’
‒ De overheid streeft het maatchappelijk belang na
‒ Zonder eigen doelstellingen
̶ Maar… een overheid is niet monolithisch
‒ Verschillende bestuursniveaus
‒ Verschillende beslissingnemers die rationeel beslissen
̶ Overheden kunnen ook falen…
̶ = niet de efficiënte oplossing bereiken (of nastreven), niet het maatschappelijk
belang nastreven
̶ Inefficiënte overheid
‒ Te duur voor wat ze doen
‒ Te weinig doen voor wat ze kost
Normatieve welvaartstheorie: welvaart maximaliseren
Streeft de overheid wel echt maatschappelijk belang na? In werkelijkheid streven zij
misschien ook privaat belang na
Overheden zijn ook niet perfect, misschien streven ze niet naar efficiëntie, of streven ze naar
eigen belang,…
Inefficiënt: voor de belastingen die ik betaal krijg ik te weinig terug bv. Ik betaal belastingen
maar de wegen zijn kapot
Openbare aanbestedingen: bv voor het bouwen van een brug zijn er openbare
aanbestedingen voor het bedrijf dat dit mag doen, hier hebben we dan corruptie als er
iemand connecties heeft bij de overheid
Bij ambetaneren is er ook corruptie voor vergunningen zoals bv een nieuwe koeienstal
Politice cycli: Voor verkiezingen geeft de overheid veel geld uit en erna besparen ze
, De politieke markt: Publieke dienstverlening
In sommatieteken is i= alle burgers
Groen:welvaart voor de consument, het is meer waart voor de maatschappij dan dat het kost
Rood: winst van de publieke prodcutie
Je kan niet meer spreken over consumenten en producentensurplus omdat er geen prijs is
Zie eerder: De markt kan de goederen niet aanbieden dus doet de overheid het +
samuelsonvoorwaarde
Hoe MBTB weten? Bv de bereidheid tot betalen voor een park is op zen minst de kost die je
maakt om je te verplaatsen naar het park. Dit is de minimale waarde. Je kan het ook doen
met enquetes
Lobygroepen: die zijn bv bezig met betere fietspaden met als effect de fietsautostrades. Deze
komen er omdat er lobygroepen zijn
Burgers: deze kunnen bv stemmen op groen voor meer fietspaden
De aanbieders:
De ambetenaren blijven en politieke partijen wisselen
Public choicE
1. Inleiding
2. De politieke markt
3. Stemmen
4. Politici, politieke partijen, ambtenaren
5. Efficiënte verdeling van een taart
6. De grootte van de overheid
Overheidsfaling / public choice
̶ Tot nu ‘Normatieve welvaartstheorie’
̶ Doel: maximaliseren van maatschappelijke welvaart / ‘het maatschappelijk
belang’
‒ CS + PS
‒ Markt?
‒ Marktfaling? Rol voor de overheid
̶ Veronderstelling ‘benevolente overheid’
‒ De overheid streeft het maatchappelijk belang na
‒ Zonder eigen doelstellingen
̶ Maar… een overheid is niet monolithisch
‒ Verschillende bestuursniveaus
‒ Verschillende beslissingnemers die rationeel beslissen
̶ Overheden kunnen ook falen…
̶ = niet de efficiënte oplossing bereiken (of nastreven), niet het maatschappelijk
belang nastreven
̶ Inefficiënte overheid
‒ Te duur voor wat ze doen
‒ Te weinig doen voor wat ze kost
Normatieve welvaartstheorie: welvaart maximaliseren
Streeft de overheid wel echt maatschappelijk belang na? In werkelijkheid streven zij
misschien ook privaat belang na
Overheden zijn ook niet perfect, misschien streven ze niet naar efficiëntie, of streven ze naar
eigen belang,…
Inefficiënt: voor de belastingen die ik betaal krijg ik te weinig terug bv. Ik betaal belastingen
maar de wegen zijn kapot
Openbare aanbestedingen: bv voor het bouwen van een brug zijn er openbare
aanbestedingen voor het bedrijf dat dit mag doen, hier hebben we dan corruptie als er
iemand connecties heeft bij de overheid
Bij ambetaneren is er ook corruptie voor vergunningen zoals bv een nieuwe koeienstal
Politice cycli: Voor verkiezingen geeft de overheid veel geld uit en erna besparen ze
, De politieke markt: Publieke dienstverlening
In sommatieteken is i= alle burgers
Groen:welvaart voor de consument, het is meer waart voor de maatschappij dan dat het kost
Rood: winst van de publieke prodcutie
Je kan niet meer spreken over consumenten en producentensurplus omdat er geen prijs is
Zie eerder: De markt kan de goederen niet aanbieden dus doet de overheid het +
samuelsonvoorwaarde
Hoe MBTB weten? Bv de bereidheid tot betalen voor een park is op zen minst de kost die je
maakt om je te verplaatsen naar het park. Dit is de minimale waarde. Je kan het ook doen
met enquetes
Lobygroepen: die zijn bv bezig met betere fietspaden met als effect de fietsautostrades. Deze
komen er omdat er lobygroepen zijn
Burgers: deze kunnen bv stemmen op groen voor meer fietspaden
De aanbieders:
De ambetenaren blijven en politieke partijen wisselen
