Inhoud
LOGICA...................................................................................................................................................5
WAT IS LOGICA?.............................................................................................................................5
KENMERKEN...................................................................................................................................5
1. De propositielogica PL........................................................................................................................6
1.1. Formaliseren....................................................................................................................................6
1.2. De syntax van PL..............................................................................................................................6
1.2.1. Opbouw van de taal van PL..........................................................................................................6
1.2.2. De opbouw van redeneringen in PL..............................................................................................7
PRIMITIEVE REGELS VOOR DE CONJUCTIE......................................................................................8
PRIMITIEVE REGELS VOOR DE DISJUNCTIE.....................................................................................8
PRIMITIEVE REGELS VOOR DE NEGATIE..........................................................................................8
PRIMITIEVE REGELS VOOR DE GELIJKWAARDIGHEID......................................................................9
PRIMITIEVE REGELS VOOR DE IMPLICATIE......................................................................................9
1.2.3. Complexe redeneringen/bewijzen................................................................................................9
1.2.4. Afgeleide redeneerregels...........................................................................................................11
HEURISTIEK: HOE MAAK IK BEWIJZEN?.........................................................................................12
1.3. Semantiek van PL...........................................................................................................................13
1.3.1. Afspraken over inhoud...............................................................................................................13
1.3.2. Waarheidstafels..........................................................................................................................14
1.3.3. Nagaan van waarheidsbehoud via directe methode..................................................................15
1.3.4. De indirecte methode via tableaus.............................................................................................15
AFBOUWREGELS...........................................................................................................................16
1.4. Specifieke eigenschappen van PL..................................................................................................17
1.4.1. Adequaatheid en volledigheid....................................................................................................17
1.4.2. Paradoxen van de materiële implicatie......................................................................................18
1.4.3. Karakteristieke stellingen...........................................................................................................18
1.4.4. Structurele eigenschappen.........................................................................................................19
2. Predikatenlogica PL1.........................................................................................................................19
2.1. Voorbereidende stappen: meer middelen.....................................................................................19
2.2. Opbouw van de taal.......................................................................................................................20
2.3. Opbouw van redeneringen............................................................................................................22
PL1-REDENEERREGELS..................................................................................................................22
1
, AFGELEIDE REGELS IN PL1.............................................................................................................23
HEURISTIEK...................................................................................................................................23
3. Deelsystemen van PL........................................................................................................................24
3.1. Meerwaardige logica’s...................................................................................................................24
3.1.1. De driewaardige logica 3L...........................................................................................................24
VOLDOET 3L AAN VOORWAARDEN VAN DEELSYSTEEM VAN PL?.................................................26
3.1.2. De driewaardige logica 3G..........................................................................................................28
VOLDOET 3G AAN VOORWAARDEN VAN DEELSYSTEEM VAN PL?................................................29
VERBAND TUSSEN 3L EN 3G.........................................................................................................30
3.1.3. De oneindig-waardige logica ωG................................................................................................30
CONCEPTUELE VAAGHEID.............................................................................................................31
ARSENAAL UITBREIDEN................................................................................................................31
3.2. De intuïtionistische logica IL..........................................................................................................32
3.2.1. Tableaumethode........................................................................................................................33
3.2.2. Bijzondere eigenschappen..........................................................................................................34
WETENSCHAPSFILOSOFIE.....................................................................................................................35
4. Normatieve benadering....................................................................................................................35
4.1. Het verband theorie-werkelijkheid................................................................................................35
DIMENSIES VERBONDEN AAN KENNIS..........................................................................................36
4.2. Verificatieleer................................................................................................................................37
4.3. Confirmatieleer..............................................................................................................................40
OPLOSSINGEN OP PROBLEMEN VERIFICATIELEER........................................................................40
PROBLEEM 4 BLIJFT ONOPGELOST...............................................................................................41
CONCLUSIE...................................................................................................................................43
GESOFISTICEERDE/BOOTSTRAP CONFIRMATIE.............................................................................43
4.4. Falsificatieleer................................................................................................................................44
VOORDELEN..................................................................................................................................44
PROBLEMEN.................................................................................................................................45
4.5. Bayesiaanse benadering................................................................................................................46
5. Descriptieve benaderingen van de wetenschappelijke methode.....................................................46
5.1. Het probleem met normatieve benaderingen...............................................................................46
5.2. Paradigma’s en revoluties ( Thomas Kuhn)....................................................................................47
REVOLUTIE & ONTSTAAN NIEUW PARADIGMA............................................................................49
5.3. Programma’s en reconstructies (Imre Lakatos).............................................................................51
5.4. Methodologisch anarchisme (Feyerabend)...................................................................................53
5.5. Radicale symmetrie (Bloor)............................................................................................................54
2
,6. Filosofie van enkele specifieke wetenschappen...............................................................................55
6.1. Filosofie van de psychologie..........................................................................................................55
6.1.1. De menselijke geest als object....................................................................................................56
MATERIALISTISCH DILEMMA (DESCARTES, 17DE EEUW,RATIONALISME)......................................57
LOGISCH BEHAVIORISME (RYLE)...................................................................................................58
IDENTITEITSTHEORIE (PLACE/SMART)..........................................................................................59
FUNCTIONALISME (LEWIS/ARMSTRONG, 1960)...........................................................................59
COMPUTATIONALISME (FODOR)..................................................................................................60
INTERPRETATIONISME (DENNETT)...............................................................................................61
ELIMINATIVISME (CHURCHLAND).................................................................................................62
6.1.2. De psychologie als wetenschap..................................................................................................62
EMANCIPATIE VAN DE WIJSBEGEERTE.........................................................................................63
EERSTE KWESTIE: HEEFT PSYCHOLOGIE METHODOLOGISCHE EIGENHEID?.................................64
TWEEDE KWESTIE: METHODOLOGISCH UNIFORM OF PLURALISTISCH?.......................................65
6.2. Filosofie van de geschiedenis.........................................................................................................65
Analytische filosofie......................................................................................................................65
Speculatieve filosofie....................................................................................................................66
Karl Popper, analytische filosoof..................................................................................................68
Kritische filosofie..........................................................................................................................69
Verklaringen in de geschiedwetenschap (Hempel, Gardiner, Dray, Collingwood)........................69
Oorzakelijkheid in de geschiedwetenschap (Walsh, Collingwood, Hart & Honoré, Dray, Mclyntre)
......................................................................................................................................................72
Objectiviteit in de geschiedwetenschap (Walsh, Blake, Dray, Goldstein, Bevir)...........................75
Methodologisch individualisme vs holisme (Popper, Watkins, Brodbeck, Mandelbaum, Danto).78
6.3. Discussie rond wetenschappelijke verklaringen............................................................................80
HEMPEL OVER VERKLARINGEN.....................................................................................................80
PROBLEMEN VOOR HEMPEL.........................................................................................................83
VERKLARINGEN EN CAUSALITEIT..................................................................................................85
KAN DE WETENSCHAP ALLES VERKLAREN?...................................................................................87
UITLEG EN REDUCTIE....................................................................................................................88
6.4. Ontologisch debat: realisme vs empirisme....................................................................................90
INZET VAN DE DISCUSSIE..............................................................................................................90
POSITIES IN HET REALISMEDEBAT................................................................................................91
ARGUMENTEN VOOR HET REALISME: NMA.................................................................................92
ARGUMENTEN CONTRA-REALISME: DIRECTE KRITIEK..................................................................93
ARGUMENT CONTRA-REALISME: INDIRECTE KRITIEK...................................................................95
3
, ARGUMENTEN CONTRA-REALISME: ONDERDETERMINATIE.........................................................98
4